Do hiệu ứng AI, dòng tiền đầu cơ đẩy giá đồng lên sát mức kỷ lục

Động lực tăng giá mạnh mẽ này xuất phát từ hiệu ứng AI mà cụ thể là nhu cầu khổng lồ của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, còn có những lo ngại về rủi ro nguồn cung mới từ cuộc xung đột ở khu vực Trung Đông. Cụ thể, các nhà quan sát đang đổ dồn sự chú ý vào nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh, một nguyên liệu hóa học đóng vai trò then chốt trong quá trình luyện đồng.

Lực đẩy do hiệu ứng AI và rủi ro chuỗi cung ứng hóa chất

Trên Sàn giao dịch kim loại London (LME), hợp đồng tương lai kim loại đồng kỳ hạn ba tháng tiêu chuẩn đã đóng cửa ở mức 13.655,50 USD/tấn vào 20/5. Con số này đánh dấu mức phục hồi khoảng 20% so với mức thấp nhất tính từ đầu năm được ghi nhận vào cuối tháng 3, thời điểm tâm lý e ngại rủi ro trên thị trường gia tăng mạnh mẽ giữa cuộc chiến tranh liên quan đến Iran. Thậm chí, giá đồng đã có lúc chạm mốc 14.196,50 USD vào ngày 13/5, tiến rất gần đến mức kỷ lục trong ngày là 14.527,50 USD được thiết lập vào ngày 29/1.

Đà tăng giá gần đây của kim loại đồng được thúc đẩy một phần bởi sự lạc quan bao trùm xung quanh sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo, yếu tố cũng đã góp phần thúc đẩy sự thăng hoa của thị trường chứng khoán. Đồng là vật liệu cực kỳ quan trọng đối với hệ thống dây cáp được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu, những cơ sở đang mọc lên ngày càng nhiều cùng với sự lan rộng của các thuật toán thông minh.

Ngân hàng Morgan Stanley ước tính rằng nhu cầu sử dụng đồng cho các trung tâm dữ liệu sẽ tăng lên mức khoảng 1,3 triệu tấn vào năm 2028, tăng mạnh từ mức xấp xỉ 760 nghìn tấn trong năm 2026. Với kỳ vọng thị trường công nghệ sẽ tiếp tục phình to, các nhà đầu tư đã liên tục rót tiền vào các hợp đồng tương lai của kim loại đồng song song với việc mua vào các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Gần đây, những rủi ro nguồn cung mới gắn liền với cuộc xung đột tại Iran đã bắt đầu trở thành tâm điểm chú ý. Nỗi lo ngại đang ngày càng gia tăng về sự gián đoạn trong việc cung cấp axit sulfuric, một loại hóa chất được sử dụng với số lượng khổng lồ trong quy trình luyện đồng tại các khu vực khai thác lớn như Cộng hòa Dân chủ Congo và Chile.

Các nhà sản xuất tại Trung Đông hiện cung cấp phần lớn lượng lưu huỳnh được sử dụng để tổng hợp ra axit sulfuric. Theo công ty nghiên cứu Argus Media của Anh, khu vực này chiếm khoảng một nửa tổng lượng lưu huỳnh xuất khẩu trên toàn cầu. Tình trạng đóng cửa trên thực tế của eo biển Hormuz dường như sẽ còn kéo dài.

Cùng lúc đó, Trung Quốc, một quốc gia xuất khẩu lưu huỳnh lớn khác, được cho là đã đình chỉ hoạt động xuất khẩu mặt hàng này từ tháng 5 nhằm ưu tiên đảm bảo nguồn cung cho thị trường nội địa. Ông Kanji Tajima, giám đốc phụ trách tài khoản cấp cao tại Toyota Tsusho Metals Japan, nhận định sự lo lắng về việc thiếu hụt nguồn cung axit sulfuric sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến sản lượng đồng tinh chế.

Khó khăn bủa vây các khu mỏ và sự thận trọng của nhà tinh luyện

Bên cạnh điểm nghẽn về hóa chất, sự không chắc chắn cũng đang bao trùm lên khía cạnh khai thác quặng thô. Vào tháng 9 năm 2025, một vụ tai nạn sạt lở bùn nghiêm trọng đã xảy ra tại mỏ Grasberg của Indonesia, nơi sản xuất kim loại đồng lớn thứ hai thế giới. Ban đầu, sản lượng khai thác của khu mỏ này được kỳ vọng sẽ phục hồi lên khoảng 85% công suất vào nửa cuối năm 2026, nhưng triển vọng đó đã bị hạ xuống chỉ còn khoảng 65% vào cuối tháng 4.

Nỗi lo về tình trạng thiếu hụt quặng đồng vẫn dai dẳng bám lấy thị trường. Mỏ Cobre Panama tại quốc gia Panama, nơi từng chiếm hơn 1% tổng sản lượng toàn cầu, đã phải đình chỉ hoạt động từ năm 2023. Trong khi đó, việc phát triển các mỏ khai thác mới ngày càng trở nên khó khăn do các quy định bảo vệ môi trường ngặt nghèo và điều kiện địa chất ngày một xấu đi. Ông Kazutomo Nomura, một giám đốc tại ngân hàng Mizuho, đánh giá sự chậm trễ trong hoạt động của mỏ Grasberg một lần nữa khiến bài toán thiếu hụt quặng thô trở nên nhức nhối.

Sự chồng chéo giữa lo ngại thiếu hụt nguồn cung và kỳ vọng nhu cầu gia tăng đã thu hút dòng vốn đầu cơ chảy ồ ạt vào thị trường. Tính đến ngày 15 tháng 5, các quỹ đầu tư đã nắm giữ khoảng 40 nghìn vị thế mua ròng trên sàn LME, cao ngấp nghé gấp đôi so với con số được ghi nhận vào khoảng một tháng rưỡi trước đó.

Ông Naohiro Niimura, đồng giám đốc của Market Risk Advisory, nhận định dòng tiền đầu cơ đang nắm vai trò dẫn dắt trong việc hình thành giá cả. Sự leo thang của giá kim loại này mang lại lợi ích to lớn cho các công ty luyện kim lớn. Điển hình như Sumitomo Metal Mining, hãng tính toán rằng lợi nhuận trước thuế sẽ tăng thêm 3,5 tỉ yen cho mỗi 100 USD tăng thêm trên một tấn đồng.

Dù có được nguồn thu lớn, các nhà tinh luyện vẫn tỏ ra hết sức thận trọng về triển vọng tương lai. Sumitomo Metal Mining chỉ giả định mức giá đồng ở mức 11.000 USD/tấn cho năm tài chính 2026. Một đại diện công ty chia sẻ trong buổi báo cáo thu nhập vào ngày 11/5 rằng với sự bất ổn ở Trung Đông, họ dự kiến giá cả sẽ chịu áp lực giảm dần về cuối năm tài chính. Thị trường cũng dấy lên lo ngại rằng tình trạng lạm phát do giá tài nguyên bị đẩy lên từ khu vực Trung Đông có thể tăng tốc, từ đó làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu và cắt giảm nhu cầu tiêu thụ thực tế.

Hiện tại, thị trường giao ngay không nhất thiết phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt vật lý. Hàng tồn kho trên sàn LME đứng ở mức dưới 400 nghìn tấn một chút tính đến 19/5, mức cao nhất kể từ năm 2013. Vì kim loại đồng thường được xem là một chỉ báo hàng đầu về xu hướng kinh tế toàn cầu, một số nhà quan sát tin rằng giá cả lẽ ra sẽ đi xuống trong điều kiện bình thường. Với những dấu hiệu phát triển quá nóng đang xuất hiện, kim loại này có thể sẽ cần đến những tín hiệu cải thiện thực sự của nền kinh tế vĩ mô để có thể tự tin bứt phá lên một mức kỷ lục mới.