Đổi mới sáng tạo năng lượng là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển KT-XH

Sự kiện thu hút hơn 200 đại biểu là lãnh đạo cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ tham dự.

Đây là hoạt động chuyên sâu nhằm thúc đẩy vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hành trình chuyển dịch năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời hướng đến phát triển bền vững. Chương trình bao gồm hai nội dung chính: phiên tham luận chuyên đề và phiên tọa đàm đối thoại.

Tại phiên tham luận, các chuyên gia tập trung vào những vấn đề cấp thiết như chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng, cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo, cùng các mô hình ứng dụng công nghệ tiên tiến của doanh nghiệp. Đây được xem là cơ hội để cộng đồng khoa học và doanh nghiệp cùng chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng toàn cầu và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đây là thách thức lớn đòi hỏi sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và nhà quản lý. Thông qua diễn đàn, nhiều ý tưởng mới và giải pháp khả thi đã được đưa ra, khẳng định vai trò tiên phong của đổi mới sáng tạo trong phát triển năng lượng bền vững.

Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Việt Hồng – Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: “Việt Nam đang thể hiện quyết tâm cao trong quá trình phát triển bền vững và chuyển dịch năng lượng quốc gia. Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 198 với nhiều chính sách ưu đãi về thuế, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đổi mới sáng tạo”.

Theo Nghị định 198, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập trong 2 năm đầu, giảm 50% trong bốn năm tiếp theo.

Ngoài ra, hoạt động chuyển nhượng vốn cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm.

Chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) được miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân trong sáu năm. Bên cạnh đó, chi phí đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp trong chuỗi được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế.

Theo ông Phạm Việt Hồng, các chính sách này không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, khuyến khích hoạt động đổi mới sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái năng lượng xanh.

Ở góc độ chuyên gia, GS.TS Lê Minh Phương – Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Bách khoa, Trưởng nhóm Nghiên cứu về Điện tử công suất cho rằng: Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ, với tốc độ phát triển điện mặt trời và điện gió thuộc nhóm cao nhất khu vực. Nhu cầu về các thiết bị biến đổi năng lượng như inverter, bộ sạc xe điện (EV charger), hệ thống lưu trữ (BESS) và thiết bị quản lý lưới điện thông minh ngày càng bùng nổ.

Tuy nhiên, hiện nay hơn 90% thiết bị vẫn phải nhập khẩu, khiến Việt Nam đối mặt với nhiều rủi ro và bỏ lỡ cơ hội phát triển công nghiệp trong nước.

Ông nhấn mạnh: “Làm chủ công nghệ chế tạo thiết bị biến đổi năng lượng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn mang tính chiến lược quốc gia. Nếu chủ động công nghệ, chúng ta có thể giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn".

Việc làm chủ công nghệ còn mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, thay thế hàng nhập khẩu và thúc đẩy sản xuất trong nước. Các thiết bị biến đổi năng lượng có liên quan trực tiếp đến nhiều lĩnh vực công nghệ cao như vi mạch, PCB, bán dẫn công suất, thuật toán điều khiển số, vật liệu bán dẫn tiên tiến (SiC, GaN), IoT, AI và công nghệ pin.

Do đó, theo GS.TS Lê Minh Phương, Việt Nam cần xây dựng chiến lược dài hạn, đầu tư nghiên cứu và phát triển, cũng như khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với các viện, trường để dần từng bước làm chủ công nghệ.

Kết thúc diễn đàn, các đại biểu thống nhất rằng đổi mới sáng tạo năng lượng là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội.

Bằng việc kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, chương trình đã tạo ra diễn đàn cởi mở để chia sẻ, thảo luận và đề xuất giải pháp. Đây cũng là dịp để khẳng định tinh thần trách nhiệm xã hội và vai trò tiên phong của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong hành trình xây dựng một tương lai năng lượng xanh, sạch và bền vững.

Với sự hỗ trợ từ chính sách nhà nước, sự đồng hành của giới khoa học và quyết tâm của doanh nghiệp, diễn đàn Đổi mới sáng tạo năng lượng năm 2025 được kỳ vọng sẽ trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam, góp phần thực hiện thành công cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.