Dự án đền bù, GPMB Đại học Huế: Bộ GD-ĐT, Đại học Huế thiếu trách nhiệm, vi phạm ra sao?

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kết luận về một số dự án có khó khăn, vướng mắc tại Bộ GD-ĐT và Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam (Dự án Đền bù GPMB của Đại học Huế).

Thời gian thực hiện dự án này ban đầu là 3 năm (2020 - 2022) và phải gia hạn thời gian thực hiện lên 6 năm (2020-2025). Tuy nhiên, đến ngày 1.7.2025, dự án mới giải ngân 73,2 tỉ đồng, đạt 67,8% kế hoạch vốn được giao và đạt 61,02% tổng mức đầu tư được phê duyệt; diện tích đã bồi thường giải phóng mặt bằng là 19,44 ha/44 ha với 14% hộ đã được bồi thường, hỗ trợ, trong khi đó thời gian thực hiện dự án đến hết 2025.

Bộ GD-ĐT và Đại học Huế thiếu trách nhiệm

TTCP cho rằng Đại học Huế thiếu trách nhiệm trong quản lý, thực hiện dự án, dẫn đến quá trình thực hiện có nhiều thiếu sót, khuyết điểm; vi phạm quy định về quản lý ngân sách nhà nước, quản lý sử dụng, thanh toán vốn đầu tư công; Bộ GD-ĐT thiếu trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ của người quyết định đầu tư, buông lỏng công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát.

Cụ thể, Đại học Huế lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chưa đảm bảo quy định; quy mô đầu tư chưa đúng với quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết được phê duyệt; đề xuất quy mô đầu tư khu cơ sở số 3 Lê Lợi của Đại học Huế ngoài phạm vi quy hoạch; sơ bộ tổng mức đầu tư 120 tỉ lập thiếu chính xác, chưa phù hợp với mục tiêu và quy mô đầu tư của dự án, không đủ để giải quyết dứt điểm việc thực hiện GPMB.

Ngoài ra, dự kiến thời gian thực hiện dự án không phù hợp với điều kiện thực tế, khả năng bố trí vốn; chủ trương đầu tư chưa phù hợp với khả năng cân đối vốn; chưa đánh giá về những ảnh hưởng của dự án đối với những hộ dân phải di dời và các giải pháp tái định cư cho các hộ dân phải di dời.

Đáng chú ý, không phát hiện được những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm về hồ sơ trình thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, dẫn đến đề xuất Bộ GD-ĐT phê duyệt chủ trương đâu tư chưa có cơ sở, thiều căn cứ pháp lý, thiếu chính xác, chưa phù hợp về quy mô, phạm vi, diện tích, thời gian tiến độ thực hiện, khả năng cân đối vốn.

Với Bộ GD-DT, TTCP cho hay bộ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án không có tờ trình đề nghị Bộ KH-ĐT và Bộ Tài chính thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối nguồn vốn; không chỉ đạo Đại học Huế hoàn chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư gửi Bộ KH-ĐT; quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư lập không đúng theo mẫu; chủ trương đầu tư chưa phù hợp khả năng cân đối vốn, vi phạm hành vi bị cấm trong đầu tư công…

Bộ GD-ĐT thiếu trách nhiệm trong việc phê duyệt chủ trương đầu tư, đề xảy ra những hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu trên, nhất là lập chủ trương đầu tư dự án thành một dự án độc lập chưa có cơ sở, thiêu căn cứ pháp lý; thời gian thực hiện dự án không phù hợp với điều kiện thực tế…

Sử dụng 13,8 tỉ tiền ngân sách sai mục đích, đối tượng

Về bố trí vốn, giải ngân, Đại học Huế đề xuất đưa dự án vào danh mục dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 không đúng quy định (dự án không thuộc lĩnh vực đầu tư công). Ngoài ra, đề xuất bố trí 102 tỉ đồng vốn kế hoạch năm 2020 cho dự án không phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016 - 2020…

Đại học Huế cũng giải ngân không đạt kế hoạch vốn được giao; thiếu trách nhiệm trong tạm ứng vốn, thu hồi vốn tạm ứng; chưa lập báo cáo đánh giá tình hình tạm ứng và thu hồi tạm ứng vốn đầu tư. Đặc biệt, sử dụng vốn NSNN 13,8 tỉ của dự án không đúng đối tượng, không đúng mục đích, chi không đúng dự toán ngân sách được giao.

Bộ GD-ĐT đề xuất bổ sung dự án vào kế hoạch đầu tư công trung hạn và giao vốn kế hoạch trung hạn giai đoạn 2016-2020, giai đoạn 2021-2025 không đúng quy định; giao 3 tỉ đồng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020 cho dự án chưa đúng quy định; chưa có giải pháp đảm bảo thực hiện và giải ngân hết kế hoạch vốn được phân bổ hàng năm cho dự án, đê xảy ra tình trạng giải ngân vốn chậm…

Kiểm điểm, xử lý trách nhiệm lãnh đạo Bộ GD-ĐT, Đại học Huế

Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GD-ĐT tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm đối với bộ trưởng, thứ trưởng được phân công phụ trách dự án (theo từng thời kỳ) liên quan đến các vi phạm nêu trên.

Chỉ đạo UBND thành phố Huế tổ chức kiểm điểm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm đối với việc chưa cung cấp hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của TTCP.

Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát tính pháp lý của dự án theo quy định của pháp luật đầu tư công và các pháp luật khác có liên quan, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Cơ quan thanh tra cũng đề nghị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với Kho bạc Nhà nước Thừa Thiên Huế theo từng thời kỳ (nay là Kho bạc Nhà nước khu vực 13) liên quan đến tạm ứng (giải ngân) vốn NSNN 3 tỉ đồng.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT chỉ đạo Đại học Huế kiểm điểm và xử lý nghiêm trách nhiệm đối với giám đốc, phó giám đốc, kế toán trưởng, văn phòng, tổ giúp việc thực hiện dự án và các đơn vị, cá nhân (theo từng thời kỳ) có liên quan đến thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm nêu tại kết luận thanh tra.

Ngoài ra, hoàn trả ngân sách 13,8 tỉ đồng của dự án do vi phạm trong việc sử dụng vốn NSNN không đúng đối tượng, không đúng mục đích…