Dự án kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên ì ạch, vì sao?

Dự án đang ì ạch

Kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên được xem là “xương sống” thủy lợi – giao thông phía Tây Bắc TP.HCM, kết nối trực tiếp với sông Chợ Đệm (tỉnh Tây Ninh) và sông Sài Gòn, mở ra khả năng liên kết vùng.

Đây là dự án hạ tầng đô thị lớn nhất trong giai đoạn 2021 – 2026 về cải tạo môi trường, giao thông thủy – bộ, với chiều dài toàn tuyến hơn 32 km, tổng mức đầu tư hàng chục nghìn tỉ đồng.

Dự này này không chỉ đơn thuần là dự án nạo vét kênh, làm đường ven kênh, công trình này còn mang sứ mệnh lớn: Giải quyết thoát nước chống ngập cho khu vực phía Tây TP, cải thiện môi trường sống của hàng triệu cư dân, đồng thời mở ra trục giao thông chiến lược kết nối liên tỉnh.

Thông tin tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM vào chiều 18.9, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng – Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM-cho biết: Sau hơn 3 năm thi công, tiến độ dự án vẫn đang gặp nhiều thách thức.

“Đây là công trình trải dài qua 17 phường, xã, với nhiều điều kiện địa chất phức tạp, khối lượng đất bùn dư khổng lồ và nguồn vật liệu khan hiếm, khiến việc triển khai không thể “một sớm một chiều”, ông Dũng nói.

Theo ông Dũng hiện nay mới đạt khoảng 70% khối lượng nhưng còn nhiều gói thầu chậm.

Dù có nhiều đoạn đạt tiến độ tốt, song tình trạng thi công không đồng đều vẫn xảy ra. Có gói thầu vượt kế hoạch, nhưng cũng có gói trì trệ.

Cụ thể, đến tháng 9.2025, toàn dự án đã đạt 56,55% khối lượng theo hồ sơ nghiệm thu, trong đó nhiều gói thầu xây lắp đạt từ 47 – 70%. Nếu tính khối lượng thực tế ngoài hiện trường, con số này đã tiệm cận 67 – 70%, bởi nhiều hạng mục đang được triển khai dở dang.

Đặc biệt, dự án đã thông xe kỹ thuật gần 15 km trên tổng số 64 km đường ven kênh. Trong đó, dịp lễ 30.4 vừa qua đã khánh thành 5,3 km, và ngày 2.9 tiếp tục đưa vào khai thác 9,7 km.

Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM đã chỉ ra hàng loạt nguyên nhân khiến dự án ì ạch như vướng mặt bằng, địa hình – thời tiết bất lợi, vật liệu khan hiếm, khó khăn bãi đổ đất…

"Đến nay, vẫn còn 14 trường hợp chưa bàn giao hoặc tái lấn chiếm mặt bằng, gây cản trở thi công. Công trình đi qua nhiều khu vực địa chất khác nhau, buộc phải thay đổi thiết kế cho phù hợp thực tế.

Mùa mưa kéo dài, kèm áp thấp và bão, khiến thi công bị đình trệ. Dự án cần tới 1,4 triệu m³ cát và 755.000 m³ đá, nhưng mới đáp ứng được 20 – 25% nhu cầu. Tổng khối lượng đất, bùn dư khoảng 4,7 triệu m³, nhưng các bãi đổ chính chưa được chấp thuận thủ tục”, ông Dũng giải thích.

Liệu có hoàn thành đúng tiến độ?

Trước tình hình trên, ông Dũng cho biết đơn vị quyết liệt siết tiến độ và đưa ra hàng hàng loạt biện pháp như: Họp công trường định kỳ, yêu cầu nhà thầu ký cam kết cụ thể; cảnh báo và xử phạt các đơn vị chậm tiến độ, thậm chí cắt khối lượng chuyển cho đơn vị khác; hỗ trợ nguồn vật liệu, giới thiệu nhà thầu tiếp cận trực tiếp các mỏ đá, mỏ cát; tiếp tục kiến nghị thành phố sớm phê duyệt bãi đổ đất theo hồ sơ.

“Chúng tôi không chỉ đôn đốc mà còn đồng hành cùng nhà thầu. Nếu tháo gỡ được vật liệu và bãi đổ đất, cộng với mùa khô sắp tới, tiến độ sẽ bứt phá mạnh mẽ”, ông Dũng nói.

Theo ông Dũng kỳ vọng với sự quyết liệt cùng với các giải pháp trên, cuối năm 2025 này sẽ cơ bản thông xe toàn tuyến, ngoại trừ một số điểm vướng mặt bằng và đường điện cao thế. Dự kiến, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành vào năm 2026 đúng kế hoạch.

“Chúng tôi đang đôn đốc quyết liệt để bảo đảm tiến độ. Hợp đồng các gói thầu đều còn hiệu lực đến tháng 3.2026, riêng gói thầu số 10 kéo dài đến tháng 8.2026. Thời gian vẫn còn, nhưng áp lực là rất lớn, đặc biệt ở các hạng mục đường giao thông”, ông Dũng nhấn mạnh.

Thời gian từ nay đến mốc 2026 không còn nhiều. Dự án kênh Tham Lương – Bến Cát – rạch Nước Lên đang được đặt trong “tầm ngắm” của dư luận, bởi đây không chỉ là một công trình hạ tầng, mà còn là phép thử cho năng lực quản lý, điều hành dự án quy mô lớn của TP.HCM.

Nếu đúng tiến độ, đến cuối năm 2025, người dân sẽ chứng kiến toàn tuyến cơ bản thông xe, mở ra một diện mạo mới cho khu vực phía Tây Bắc thành phố.

Còn nếu tiếp tục chậm trễ, hệ lụy không chỉ là chi phí đội vốn, mà còn làm chậm lại kỳ vọng hồi sinh dòng kênh vốn được xem là “vết thương môi trường” suốt nhiều thập kỷ qua.