Du lịch lễ chỉ với một chiếc smartphone: Tiện lợi đến mức nào?

Dịp Quốc khánh năm 2026, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ 5 ngày liên tục, từ ngày 29/8 đến hết 2/9. Với người lao động tại doanh nghiệp, thời gian nghỉ phụ thuộc phương án của từng đơn vị, nhưng Bộ Nội vụ khuyến khích áp dụng lịch nghỉ có lợi cho người lao động.

Một kì nghỉ kéo dài khiến nhu cầu đi lại, vui chơi tăng lên. Nhưng khác với vài năm trước, hành lí quan trọng của nhiều du khách giờ không chỉ là quần áo, giấy tờ hay tiền mặt. Chiếc điện thoại có thể chứa gần như toàn bộ chuyến đi.

Từ đặt vé đến chọn quán ăn, mọi thứ gói trong điện thoại

Trước chuyến đi, điện thoại được dùng để tìm điểm đến, so sánh giá vé máy bay, tàu xe, đặt phòng, xem dự báo thời tiết, kiểm tra đánh giá của khách trước. Khi đã lên đường, thiết bị này tiếp tục đảm nhận vai trò bản đồ, ví tiền, máy ảnh, công cụ dịch thuật và nơi lưu vé điện tử. Ngay cả cách lập lịch trình cũng đang thay đổi.

Chị Mai Thuý, một du khách từ Hà Nội đến TP.HCM, chia sẻ với Một Thế Giới rằng trước mỗi chuyến đi, chị thường xem TikTok, đọc đánh giá trên Google Maps để chọn điểm tham quan, khách sạn và nơi ăn uống. Sau khi chọn những nơi muốn đến, Mai Thuý dùng ChatGPT sắp xếp lịch trình theo ngày và ước tính chi phí. Tuy nhiên, chị vẫn kiểm tra lại thông tin bằng Google hoặc website chính thức vì lo AI có thể đưa ra dữ liệu chưa chính xác.

Cách đi của Mai Thuý ngày càng phổ biến. Một địa điểm xuất hiện trên video ngắn có thể được lưu ngay vào bản đồ. Quán ăn có nhiều đánh giá tích cực nhanh chóng trở thành điểm dừng kế tiếp. Khoảng cách, thời gian di chuyển, giờ mở cửa đều được kiểm tra ngay trên điện thoại. Như vậy, công nghệ đang rút ngắn đáng kể quá trình từ lúc nảy ra ý định đến khi bắt đầu một chuyến đi.

Tại Nha Trang, ứng dụng công nghệ còn đi sâu vào trải nghiệm tại điểm đến. Thành phố từng triển khai hơn 1.000 điểm mã QR để người dân và du khách tra cứu thông tin về điểm tham quan, ăn uống, lưu trú, giải trí hoặc phản ánh chất lượng dịch vụ.

Chị Minh Hòa, 28 tuổi (làm việc tại một văn phòng Luật sư, Nhật Bản), cho biết vợ chồng chị từng sử dụng các mã QR này trong thời gian ở Nha Trang. Theo chị, việc quét mã giúp nhóm tiết kiệm thời gian tìm kiếm và cảm thấy yên tâm hơn khi những địa điểm được giới thiệu nằm trong hệ thống thông tin của địa phương.

Tháng 8/2026, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, Khánh Hòa cũng tích hợp mã QR trên thẻ tham quan để khách tra cứu thông tin bằng điện thoại.

Điện thoại còn dần thay thế ví tiền

Ở các thành phố du lịch, từ nhà hàng, quán cà phê đến quầy lưu niệm, chợ đêm, bảng mã QR xuất hiện ngày càng phổ biến. Tại chợ đêm Nha Trang, một số hộ kinh doanh cho biết khách quốc tế thường sử dụng chuyển khoản hoặc quét QR khi mua hàng.

Một chuyến đi có thể diễn ra theo chuỗi gần như hoàn toàn số hóa: Đặt vé trên ứng dụng, nhận mã lên máy bay, gọi xe bằng điện thoại, nhận phòng bằng thông tin đặt trước, tìm đường bằng bản đồ số, quét QR mua đồ ăn rồi đăng ảnh lên mạng xã hội.

Theo ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang trở thành yêu cầu thực tiễn đối với ngành du lịch. Công nghệ không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng mà còn tác động trực tiếp đến cách du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn dịch vụ và tổ chức hành trình.

Điều này cho thấy điện thoại không còn đơn thuần là thiết bị hỗ trợ chuyến đi. Nó đang trở thành giao diện kết nối du khách với toàn bộ hệ sinh thái du lịch.

Tiện hơn, nhưng kì nghỉ cũng dễ bị “khóa” vào màn hình

Sự phụ thuộc ấy cũng tạo ra một nghịch lí. Công nghệ được sử dụng để giúp con người tiết kiệm thời gian, nhưng chính chiếc điện thoại có thể chiếm phần lớn sự chú ý trong chuyến đi.

Du khách tìm địa điểm qua TikTok, đến nơi lại mở Google Maps. Khi món ăn được dọn ra, điện thoại được dùng để chụp ảnh. Sau đó là chỉnh ảnh, đăng mạng xã hội, đọc bình luận rồi tiếp tục tìm điểm “check-in” tiếp theo.

Một chuyến đi thực tế đôi khi được dẫn dắt bởi những gì đang diễn ra trên màn hình. Nghiên cứu về hành vi du lịch văn hóa của người trẻ tại Lâm Đồng công bố năm 2026 cho thấy nhu cầu trải nghiệm của khách trẻ không chỉ đến từ mong muốn tìm hiểu bản sắc địa phương hay tìm kiếm cảm xúc, mà còn gắn với việc thể hiện sự khác biệt và chia sẻ trải nghiệm trên không gian mạng.

Trước đây, công nghệ chủ yếu giúp du khách giải quyết các vấn đề kĩ thuật của chuyến đi. Hiện nay, thuật toán còn tham gia vào việc quyết định con người sẽ đi đâu, ăn gì và chụp ảnh ở vị trí nào.

Một địa điểm có nhiều video triệu lượt xem dễ được chọn hơn nơi ít xuất hiện trên mạng. Nhà hàng có điểm đánh giá cao thường được ưu tiên hơn quán nhỏ chưa có dữ liệu số. Hành trình nhờ vậy thuận tiện hơn, nhưng cũng có nguy cơ trở nên giống nhau.

Chỉ cần nhập số ngày nghỉ, ngân sách và sở thích, người dùng có thể nhận được lịch trình gần như hoàn chỉnh trong vài giây. Tuy nhiên, trường hợp của Mai Thuý cho thấy một nguyên tắc quan trọng: Gợi ý của AI vẫn cần được đối chiếu với nguồn chính thức.

Thông tin về giờ mở cửa, giá vé, tuyến đường, tình trạng sửa chữa hoặc quy định tại điểm tham quan có thể thay đổi. AI cũng có thể đưa ra địa điểm không còn hoạt động hoặc thông tin đã cũ. Do đó, rủi ro khác nằm ở sự phụ thuộc vào kết nối.

Khi vé xe, mã đặt phòng, bản đồ, tài khoản ngân hàng và thông tin hành trình đều nằm trong một thiết bị, điện thoại hết pin, mất máy hoặc mất kết nối Internet có thể khiến nhiều hoạt động cùng lúc bị gián đoạn.

Thanh toán QR cũng tiện nhưng không đồng nghĩa tuyệt đối an toàn. Người dùng vẫn cần kiểm tra tên tài khoản nhận tiền và số tiền trước khi xác nhận, đặc biệt tại những nơi đông người hoặc sử dụng mã QR dán công khai.

Tuy nhiên, quá trình số hóa đang tạo điều kiện để điểm đến phục vụ du khách tốt hơn. Mã QR có thể giúp khách tự tìm hiểu di tích. Dữ liệu số giúp cơ quan quản lí nhận phản ánh nhanh hơn. Vé điện tử giảm thời gian xếp hàng. Bản đồ số giúp phân luồng khách và giới thiệu thêm những địa điểm ít được biết tới.

Du khách vẫn nên lưu vé và thông tin đặt phòng ngoại tuyến, mang theo pin dự phòng, giữ một khoản tiền mặt nhỏ và kiểm tra thông tin quan trọng trên nguồn chính thức. Với những cung đường xa hoặc khu vực tín hiệu yếu, bản đồ ngoại tuyến cũng là phương án cần thiết.

Và đôi khi, sau khi điện thoại đã chỉ đúng đường, đặt đúng phòng và thanh toán xong bữa ăn, việc cần làm chỉ đơn giản là cất nó đi. Một kì nghỉ được công nghệ hỗ trợ có thể thuận tiện hơn rất nhiều. Nhưng giá trị của chuyến đi cuối cùng vẫn nằm ở những gì con người nhìn thấy, trò chuyện và trải nghiệm ngoài màn hình.