Du lịch sinh thái ở Đồng Đò và Lập Đinh: 2 mặt của một quả đồi

Một bên là hồ Đồng Đò, xã Kim Anh, Hà Nội. Những tháng cuối năm 2026, nơi đây trở thành tâm điểm của "kỉ luật thép" - tiếng máy xúc gầm rú đập phá những homestay nhiều tỉ đồng, bộ máy lãnh đạo xã bị thay thế trong một buổi chiều, và 7 bị can lần lượt bị khởi tố hình sự.

Bên kia quả đồi, là hồ Lập Đinh, phường Xuân Hòa, Phú Thọ. Cùng thời điểm, siêu dự án Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái 525,84 ha, tổng vốn 25.639 tỉ đồng vừa được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt thông tin dự án, trải thảm mời gọi đầu tư quốc tế.

Bên này quả đồi: kỉ luật thép

Thôn Thái Vụ (thôn Minh Tân cũ) sáng 4/9, khoảng 70 người gồm công an, dân quân, cán bộ địa chính được huy động, cắm chốt, đọc lệnh cưỡng chế. UBND xã Kim Anh thực hiện cưỡng chế theo hình thức "cuốn chiếu", dứt điểm lần lượt từng công trình.

Đầu tiên là Solara Đồng Đò của ông Nguyễn Văn Thắng, 44 tuổi. Toàn bộ quần thể 475m2 gồm nhà 1 tầng, nhà cấp 4, bể bơi, nhà 2 tầng 1 tum, cổng sắt bị đưa vào diện phá dỡ.

Công trình thứ hai bị cưỡng chế là homestay Huy Hoàng với 12 hạng mục, 9 công trình khung sắt, bể bơi, sân bê tông khoảng 1.000m2.

Đến ngày 1/10, báo cáo của Công an Hà Nội cho biết UBND xã Kim Anh đã cưỡng chế nhiều công trình, trong đó có Solara Đồng Đò, homestay Huy Hoàng và một công trình trong thung lũng. Công trình Mer Cafe & Stay với diện tích 1.289m2, gồm 10 hạng mục nhà ống cống bê tông, nhà khung thép cũng nằm trong danh sách dự kiến cưỡng chế ngày 5/10.

Cưỡng chế chỉ là bề nổi. Cú sốc thực sự đến vào ngày 15/10, tại hội trường Thành ủy Hà Nội. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông công bố quyết định: ông Đỗ Xuân Huân thôi giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Kim Anh; ông Đỗ Minh Tuấn thôi giữ chức Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Kim Anh. Cả hai được điều động về Văn phòng Thành ủy, làm thành viên Bộ phận nghiên cứu chuyên đề.

Thay thế là ông Nguyễn Anh Quân, từ Bí thư phường Ô Chợ Dừa, được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Kim Anh nhiệm kỳ 2025-2030. Lãnh đạo mới được giao nhiệm vụ "siết lại kỷ cương quản lý đất đai".

Trước đó 2 tuần, tại họp báo Bộ Công an chiều 1/10, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội thông tin: Cơ quan điều tra đã khởi tố 2 vụ án, khởi tố 7 bị can về các hành vi Đưa, Nhận hối lộ và Môi giới hối lộ. Trong 7 bị can có ông Nguyễn Văn Hòa - Trưởng thôn Minh Tân cũ, nay là thôn Thái Vụ.

Theo điều tra mở rộng, 2 chủ đất bị khởi tố về tội Đưa hối lộ là Nguyễn Văn Thắng (chủ Solara Đồng Đò) và Phạm Thị Thanh Bình (chủ homestay Huy Hoàng). Cùng với đó là cán bộ quản lý xây dựng, 2 cán bộ Hạt Kiểm lâm số 4 và đối tượng môi giới. Người dân trong vùng còn được phổ biến về nguy cơ bị xử lý theo Điều 228 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm quy định sử dụng đất đai.

Bên kia quả đồi: trải thảm siêu dự án ở Lập Đinh

Khi bên Đồng Đò đang cưỡng chế các công trình vi phạm, bên kia quả đồi, một văn bản khác được ký.

Ngày 08/10/2026, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Quyết định 3499/QĐ-UBND phê duyệt thông tin dự án Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái hồ Lập Đinh.

Theo quyết định, dự án có tổng diện tích khoảng 525,84 ha, quy mô dân số dự kiến 12.000 người. Tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 25.639 tỉ đồng.

Báo chí mô tả: Dự án được định hướng phát triển thành khu đô thị kết hợp du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, thương mại, dịch vụ và vui chơi giải trí. Các hạng mục dự kiến gồm biệt thự, nhà ở liền kề, chung cư, khách sạn, khu dịch vụ du lịch, công viên, cây xanh.

Cơ cấu đất đai cho thấy tham vọng đô thị hóa hoàn toàn: khoảng 146,5 ha đất ở; 16 ha dịch vụ du lịch; 21,76 ha vui chơi giải trí; 41,26 ha thương mại dịch vụ và 96,31 ha cây xanh công viên. Chủ đầu tư còn được phép nghiên cứu các hoạt động tham quan, trải nghiệm, vui chơi giải trí và dịch vụ du lịch mặt nước trên hồ Lập Đinh.

Về pháp lí, tỉnh Phú Thọ yêu cầu bảo tồn hồ, không san lấp lòng hồ từ cao độ +39m trở xuống, diện tích công trình thủy lợi và hành lang bảo vệ khoảng 59,7ha. Về bản chất, đây vẫn là một dự án bất động sản nghỉ dưỡng quy mô 1 tỉ USD được phép xây chung cư, biệt thự, bến du thuyền ngay trên đất rừng và mặt nước.

Hình thức lựa chọn nhà đầu tư là đấu thầu rộng rãi quốc tế, dự kiến từ quý IV/2026 đến quý II/2027.

Tương đồng và dị biệt

Hồ Lập Đinh và hồ Đồng Đò nằm "sát vách" nhau. Các tin rao bán đất tại Ngọc Thanh đều ghi: cách hồ Lập Đinh 700m, cách hồ Đồng Đò 800m. Đường chim bay giữa hai hồ chỉ 1 - 1,5km. Chúng cùng là hồ chứa nước thủy lợi nhân tạo, nằm trong thung lũng đồi núi, bao quanh bởi rừng thông, cùng thuộc vành đai du lịch Xuân Hòa - Đại Lải - Đồng Đò.

Cả hai cùng được xem như "lá phổi xanh" của Hà Nội, cùng đón dòng khách camping cuối tuần chạy trốn khói bụi.

Điểm khác biệt: Đồng Đò là mô hình dân tự khai hoang. Từ những năm 1980, cư dân Minh Tân đi kinh tế mới, khai hoang đất đồi, dựng lán. Đến 2000-2008, khi bản đồ quy hoạch rừng phòng hộ mới được vẽ, nó đè lên đúng diện tích dân đã ở, tạo ra một lớp "vi phạm" lịch sử chưa từng được giải quyết dứt điểm. Rồi dân bỏ tiền túi 2-3 tỉ dựng homestay, kéo điện, làm đường.

Lập Đinh thì ngược lại. Nó được chính quyền Phú Thọ đóng gói sẵn thành một khu đô thị 526ha, "trải thảm" chờ một tập đoàn lớn đến.

Lí do giữ rừng có đứng vững?

Nếu mục tiêu tối thượng là bảo vệ tuyệt đối rừng phòng hộ và nguồn nước thủy lợi, tại sao cùng một không gian sinh thái, bên này núi cưỡng chế phá dỡ, bên kia núi lại cho phép làm đô thị - resort 25.000 tỉ đồng?

Ngày 20/09/2026, Công ty Cổ phần Phát triển Hạ tầng và Đô thị Phú Gia, MST 0111546588, mới chỉ thành lập cuối tháng 6/2026, có Công văn 918/2026/ĐT-PG gửi UBND xã Kim Anh xin nghiên cứu dự án "Khu Du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Đồng Đò" quy mô 170 ha.

Công ty này xin giao ngay 15 ha đất sau mái đập hạ lưu hồ Đồng Đò - chính là quỹ đất chính quyền vừa tổ chức cưỡng chế, giải tỏa đợt 1 của dân. Mô hình kinh doanh Phú Gia đưa ra trong dự án này vẫn là: Dựng nhà tạm, làm điểm camping, check-in, dịch vụ ẩm thực, thể thao, lưu trú ngắn ngày, nhà hàng - chính là mô hình các hộ dân đang làm ở Đồng Đò. Điều này khiến những người vừa bị cưỡng chế không khỏi băn khoăn.

Rất may đến giờ phút này chưa có quyết định nào cho phép Công ty Phú Gia thực hiện dự án.

Từ Đồng Đò đến Lập Đinh, ranh giới giữa bảo vệ và khai thác chưa bao giờ mong manh đến thế. Nó chỉ cách nhau một quả đồi, và một con dấu phê duyệt.

Để trả lời câu hỏi công bằng, chính quyền TP Hà Nội có lẽ nên công khai toàn bộ bản đồ ranh giới rừng năm 2008 và hồ sơ nguồn gốc đất khai hoang từ những năm 1980 của dân Minh Tân. Không thể để sự kiên quyết, kỉ luật ở Đồng Đò mang lại cay đắng cho người dân.