Đưa AI vào... chuồng lợn: Công nghệ đã thay đổi ngành chăn nuôi như thế nào?
Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm của người chăn nuôi, nhiều trang trại lợn tại Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến và dữ liệu số để giám sát dịch bệnh, quản lý đàn và tối ưu chi phí.
Ngành chăn nuôi lợn Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ khi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo được đưa vào gần như mọi khâu sản xuất, từ quản lý đàn, kiểm soát dịch bệnh cho đến truy xuất nguồn gốc.
Thông tin được chia sẻ tại hội thảo "Ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí sản xuất và tăng năng suất trong chăn nuôi lợn", chương trình mở màn cho chuỗi sự kiện trước thềm triển lãm Vietstock 2026.
Theo TS Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam (AHAV), tổng đàn lợn cả nước hiện đã vượt 31 triệu con, trong đó có khoảng 3 triệu lợn nái, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ 6 thế giới về quy mô chăn nuôi lợn.
Nhiều doanh nghiệp lớn như Hòa Phát, CP Việt Nam, Mavin hay 3F Việt đã đầu tư mạnh vào giống, chuồng trại tự động, xử lý môi trường và mô hình kinh tế tuần hoàn.
Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt nhiều sức ép khi diện tích chăn nuôi ngày càng thu hẹp, trong khi yêu cầu về năng suất, an toàn sinh học và khả năng cạnh tranh liên tục tăng lên. Sự xuất hiện của các mô hình chăn nuôi lợn trong nhà cao tầng tại Trung Quốc cũng tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp Việt Nam.
Điểm đáng chú ý tại hội thảo là việc AI đang được ứng dụng ngày càng nhiều trong các trang trại quy mô lớn.
Trao đổi với Một Thế Giới, TS Đặng Hữu Anh, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, thay vì phụ thuộc vào việc kiểm tra thủ công như trước đây, nhiều trang trại hiện đã sử dụng AI để phát hiện những "lỗ hổng" về an toàn sinh học.
Hệ thống có thể theo dõi liên tục hoạt động trong trang trại, phát hiện những sai sót trong quy trình khử trùng, di chuyển của nhân viên hoặc nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh mà mắt người rất khó nhận biết.
Đặc biệt, công nghệ này đang được kỳ vọng hỗ trợ kiểm soát bệnh dịch tả lợn châu Phi (ASF) - một trong những bệnh nguy hiểm nhất đối với ngành chăn nuôi hiện nay.
Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, hiệu quả chăn nuôi hiện không còn phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm của người nuôi mà được quyết định bởi khả năng ứng dụng khoa học công nghệ.
Các trang trại hiện đại đang từng bước số hóa toàn bộ quy trình sản xuất thông qua cảm biến tự động, phần mềm quản lý đàn, nhật ký điện tử, công nghệ nhận diện vật nuôi và hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.
Việc quản trị bằng dữ liệu giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động, đồng thời phát hiện sớm những rủi ro trước khi gây thiệt hại lớn.
Bắc Ninh hiện là một trong những địa phương đi đầu về chuyển đổi số trong chăn nuôi.
Toàn tỉnh đang có hơn 1,1 triệu con lợn với gần 3.000 trang trại và 122 hợp tác xã chăn nuôi. Trong số này, 369 mô hình đã ứng dụng công nghệ cao như chuồng nuôi tự động, hệ thống điều khiển môi trường và nhật ký điện tử.
Khoảng 75% sản lượng chăn nuôi của tỉnh đến từ các chuỗi liên kết với doanh nghiệp lớn như Dabaco và CP Việt Nam.
Địa phương đặt mục tiêu giá trị sản xuất chăn nuôi đạt hơn 16.500 tỷ đồng trong năm 2026, đồng thời duy trì tỷ lệ tiêm phòng bắt buộc ở mức 100% để kiểm soát dịch bệnh.
Trong bối cảnh giá lợn hơi duy trì quanh mức 67.000–68.000 đồng/kg, ngành chăn nuôi đang mở ra cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp cung cấp giống, vaccine, thức ăn chăn nuôi, thiết bị chuồng trại và đặc biệt là các giải pháp công nghệ.
Các chuyên gia nhận định, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đang trở thành điều kiện bắt buộc nếu ngành chăn nuôi Việt Nam muốn nâng cao năng suất, giảm chi phí và đủ sức cạnh tranh với những mô hình sản xuất quy mô lớn trên thế giới.
Hội thảo chuyên đề “Ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí sản xuất và tăng năng suất trong chăn nuôi lợn” là chương trình đầu tiên trong chuỗi 3 hội thảo chuyên ngành do Informa Markets tổ chức trước thềm triển lãm Vietstock 2026.
Đây là sự kiện đầu bờ, mở màn cho chuỗi 3 hội thảo chuyên ngành trước thềm triển lãm Triển lãm Quốc tế chuyên ngành Chăn nuôi, Thức ăn chăn nuôi, Thú y và Chế biến thịt tại Việt Nam 2026 (Vietstock 2026), được tổ chức từ ngày 21–23/10 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Sài Gòn (SECC), TP.HCM.
Không chỉ là diễn đàn chia sẻ kiến thức chuyên môn, hội thảo còn là cơ hội để doanh nghiệp, chuyên gia và người chăn nuôi gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, cập nhật những xu hướng mới nhất của ngành và mở rộng kết nối hợp tác trong chuỗi giá trị chăn nuôi gia súc, gia cầm.
.jpg)
