Đức lập lực lượng đặc nhiệm AI, đặt mục tiêu trở thành ‘quốc gia AI’

Động thái thành lập lực lượng đặc nhiệm AI nhằm điều phối các sáng kiến đang phân tán ở nhiều bộ, ngành thể hiện quyết tâm đưa Đức trở thành một “quốc gia AI”, đồng thời giảm nguy cơ phụ thuộc công nghệ vào các cường quốc ngoài châu Âu như Trung Quốc và Mỹ.

Đức muốn thống nhất chiến lược để trở thành "quốc gia AI"

Theo thông tin từ Politico, Chính phủ Đức đang chuẩn bị thành lập một lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm điều phối các chính sách và chương trình AI trên phạm vi toàn liên bang.

Kế hoạch được đưa ra trong lúc AI ngày càng được xem là công nghệ có khả năng định hình nền kinh tế, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia trong nhiều thập kỷ tới. Tuy nhiên, Berlin cho rằng các sáng kiến liên quan đến AI hiện vẫn đang được triển khai rời rạc tại nhiều bộ, ngành, khiến hiệu quả điều phối còn hạn chế.

Theo thư mời gửi tới các Quốc vụ khanh của các bộ liên bang mà Politico tiếp cận được, Bộ Kỹ thuật số và Hiện đại hóa Khu vực công sẽ chủ trì lực lượng đặc nhiệm mới. Cuộc họp đầu tiên dự kiến diễn ra trong tuần này.

Mục tiêu của nhóm công tác là xây dựng bức tranh tổng thể về toàn bộ các chương trình AI đang được triển khai trong Chính phủ Đức, từ đó đề xuất cơ chế phối hợp thống nhất vào mùa thu năm nay.

Trong tài liệu, Chính phủ Đức nêu rõ tham vọng "phát triển Đức trở thành một quốc gia AI". Để đạt mục tiêu này, các sáng kiến về AI sẽ không chỉ được kết nối giữa các bộ mà còn mở rộng sang những lĩnh vực chiến lược như đối ngoại và an ninh quốc gia.

Việc thành lập lực lượng đặc nhiệm cũng phản ánh cách tiếp cận mới của Berlin: thay vì để từng bộ phát triển các dự án AI riêng lẻ, Chính phủ muốn xây dựng một chiến lược thống nhất để tận dụng tối đa nguồn lực và tránh chồng chéo trong đầu tư.

Những ngày gần đây, AI cũng trở thành chủ đề gây tranh luận tại Đức sau khi truyền thông đưa tin một số chính trị gia cấp cao, trong đó có Bộ trưởng Kỹ thuật số Karsten Wildberger, bị nghi sử dụng AI để soạn thảo bài phát biểu hoặc bài viết. Dù chưa có bằng chứng xác thực và nhiều chính trị gia cho rằng việc sử dụng AI không phải là điều cấm kỵ, sự việc cho thấy AI đang ngày càng hiện diện trong hoạt động của bộ máy nhà nước.

Giảm phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc trong cuộc đua AI

Đằng sau kế hoạch thành lập lực lượng đặc nhiệm là mối lo lớn hơn của châu Âu về vị thế trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu.

Hiện nay, các mô hình ngôn ngữ lớn và nền tảng AI có ảnh hưởng nhất thế giới chủ yếu được phát triển bởi các công ty của Mỹ và Trung Quốc. Điều này khiến nhiều quốc gia châu Âu lo ngại sẽ ngày càng phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài trong một lĩnh vực được xem là nền tảng của nền kinh tế số.

Đối với Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu với thế mạnh về công nghiệp chế tạo, AI được kỳ vọng sẽ trở thành động lực thúc đẩy năng suất trong các lĩnh vực như sản xuất, ô tô, logistics, y tế và khu vực công. Tuy nhiên, nếu không xây dựng được năng lực AI trong nước, các doanh nghiệp Đức có nguy cơ phải dựa vào các nền tảng và mô hình do nước ngoài phát triển.

Các chuyên gia nhận định AI sẽ tạo ra những tác động sâu rộng đến tăng trưởng kinh tế trong những năm tới, nhưng mức độ ảnh hưởng đối với thị trường lao động, năng suất và việc làm vẫn rất khó dự báo. Công nghệ này có thể giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, tăng hiệu quả sản xuất và tạo ra các ngành nghề mới, song cũng đặt ra thách thức về đào tạo nhân lực, chuyển đổi kỹ năng và xây dựng khung pháp lí phù hợp.

Trong hoàn cảnh đó, lực lượng đặc nhiệm AI của Đức nhiều khả năng sẽ không chỉ tập trung vào phát triển công nghệ mà còn nghiên cứu cách Chính phủ ứng phó với những biến động do AI mang lại đối với nền kinh tế và xã hội.

Động thái của Berlin cũng phản ánh xu hướng đang diễn ra tại nhiều quốc gia. Thay vì coi AI đơn thuần là một lĩnh vực công nghệ, các chính phủ ngày càng xem đây là vấn đề chiến lược liên quan đến năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế và chủ quyền số.

Nếu được triển khai đúng như kế hoạch, lực lượng đặc nhiệm AI sẽ trở thành đầu mối điều phối các chính sách AI của Đức, giúp thống nhất chiến lược giữa các bộ, ngành và tạo nền tảng để quốc gia này tăng tốc trong cuộc đua công nghệ toàn cầu. Trong lúc AI đang phát triển với tốc độ chưa từng có, việc xây dựng một cơ chế điều phối tập trung được xem là bước đi quan trọng để Đức không bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc công nghệ.