Dùng trí tuệ nhân tạo chống gian lận trong kỳ thi đại học

Để đối phó với tình trạng gian lận trong kỳ thi đại học đang ngày càng tinh vi, các cơ quan chức năng giáo dục Trung Quốc đã ở trạng thái sẵn sàng cao độ nhằm triệt phá mọi hành vi can thiệp từ công nghệ. Đồng thời, lực lượng tổ chức thi cũng đang triển khai hàng loạt biện pháp đối phó trực tiếp bằng chính các hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện đại để thiết lập một môi trường thi cử công bằng tuyệt đối.

Cảnh giác cao độ với thiết bị thông minh và giám sát tự động trong kỳ thi đại học

Trong kỳ thi năm nay, chính quyền nhiều tỉnh thành Trung Quốc đã phát đi thông báo và cảnh báo nghiêm khắc đối với hành vi sử dụng kính thông minh của thí sinh. Đây là những thiết bị điện tử có gọng kính kết nối trực tiếp với điện thoại di động hoặc có khả năng hoạt động độc lập để hiển thị thông tin kỹ thuật số ngay trước mắt người đeo, giúp họ đọc tài liệu mà không bị phát hiện.

Trước khi bước vào các khu vực tổ chức thi, bất kỳ học sinh nào đeo kính đều phải trải qua quá trình kiểm tra đặc biệt. Các cán bộ coi thi sẽ xem xét kỹ lưỡng kích thước, hình dáng cũng như mọi đặc điểm bất thường trên gọng kính để bảo đảm không có thiết bị thu phát tín hiệu nào được cất giấu.

Nhiều địa phương cũng đang đẩy mạnh việc áp dụng hệ thống giám sát bằng trí tuệ nhân tạo tăng cường nhằm phát hiện gian lận một cách hiệu quả hơn. Cơ quan giáo dục tỉnh Hồ Bắc cho biết họ sẽ sử dụng hệ thống AI để theo dõi toàn bộ các phòng thi theo thời gian thực. Hệ thống thông minh này được lập trình để tự động gắn cờ bất kỳ hành vi đáng ngờ nào của thí sinh.

Mọi cử động như thì thầm, ngoái nhìn xung quanh, sao chép bài của người bên cạnh, trả lời trước khi có hiệu lệnh hoặc tiếp tục viết sau khi đã hết giờ làm bài đều được ghi nhận lại. Khi hệ thống nhận diện được dấu hiệu vi phạm, nó sẽ lập tức gửi tín hiệu cảnh báo đến các giám thị đang theo dõi qua màn hình và người vi phạm sẽ phải đối mặt với các hình phạt vô cùng nghiêm khắc.

Khi công nghệ hiện đại và hệ thống mạng lưới giám sát khổng lồ của quốc gia này liên tục phát triển, giới chức trách trong những năm gần đây đã từng bước thắt chặt các biện pháp an ninh cho kỳ thi học thuật quan trọng bậc nhất, vốn quen thuộc với tên gọi cao khảo. Mỗi năm, hơn 10 triệu học sinh phải chiến đấu hết mình để giành lấy một suất vào các trường đại học hàng đầu, kéo theo đó là cơ hội thay đổi vị thế xã hội nhờ vào nền tảng giáo dục tinh hoa.

Tại rất nhiều điểm thi, học sinh bắt buộc phải xác minh danh tính bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt ngay tại cổng ra vào. Sau đó, các em tiếp tục bước qua một cổng an ninh thông minh có khả năng phát hiện điện thoại di động, đồng hồ thông minh cùng các vật dụng bị cấm khác. Ở khu vực cửa của từng phòng thi, đội ngũ giám thị tiếp tục sử dụng máy dò kim loại cầm tay để tiến hành các bước kiểm tra bổ sung.

Trừng phạt nghiêm khắc và nghịch lý trên thị trường lao động

Gian lận luôn là một vấn đề nan giải và kéo dài trong các kỳ thi tại Trung Quốc. Những vụ việc bị phanh phui trong quá khứ thường liên quan đến các đường dây thi hộ, nơi người được trả tiền sẽ làm bài thay cho học sinh thực sự. Một phương thức tinh vi khác là lén mang điện thoại vào phòng, chụp lén đề thi rồi gửi ra ngoài cho đồng bọn để nhận lại đáp án.

Hậu quả dành cho những người bị bắt quả tang là rất nghiêm trọng. Thí sinh gian lận có thể bị cấm thi lại lên đến 3 năm. Những cá nhân bị phát hiện đứng ra tổ chức các đường dây gian lận thậm chí có thể bị cấm tham gia các hoạt động liên quan lên đến 7 năm.

Vào 2/6, Bộ Giáo dục Trung Quốc cũng đã chính thức lên tiếng cảnh báo về tình trạng lan truyền cái gọi là đề thi do trí tuệ nhân tạo dự đoán trên các nền tảng mạng xã hội ngay trước thềm ngày thi. Nhiều tài khoản bán hàng trực tuyến quảng cáo rằng họ có thể dự báo chính xác những nội dung sẽ xuất hiện trong bài thi bằng cách nạp hàng loạt câu hỏi của những năm trước, đề cương môn học và các chủ đề có tần suất xuất hiện cao vào các mô hình AI. Tuy nhiên, đại diện bộ khẳng định rằng việc kỳ vọng đạt điểm cao bằng cách dựa dẫm vào công nghệ tự động hoặc các chuyên gia tự xưng để đoán đề là một suy nghĩ hoàn toàn xa rời thực tế.

Khi quy mô dân số Trung Quốc tiếp tục thu hẹp, số lượng học sinh đăng ký tham gia kỳ thi đầy thử thách này đã giảm hai năm liên tiếp, sau khi thiết lập mức đỉnh vào năm 2024 với 13,42 triệu người. Năm nay, hệ thống ghi nhận 12,9 triệu học sinh đăng ký dự thi, giảm so với con số 13,35 triệu của năm ngoái.

Có một nghịch lý đang diễn ra là trong lúc một số học sinh thiếu trung thực cố gắng giành lợi thế bằng phần mềm tự động, sự tiến bộ của chính công nghệ này lại đang đe dọa trực tiếp đến những công việc dành cho người mới ra trường, vốn là đích đến mà lượng lớn cử nhân đang phải cạnh tranh. Dự kiến, số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học tại Trung Quốc sẽ chạm mốc 12,7 triệu vào năm 2026, tăng thêm 480 nghìn người so với năm trước đó.