Everest lập kỷ lục người leo núi: Áp lực ngày càng lớn lên 'nóc nhà thế giới'

Con số này vượt xa kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2019 với 877 lượt lên đỉnh thành công. Theo ông Khim Lal Gautam, đại diện Văn phòng Du lịch Nepal làm việc tại trại nền Everest, đây là mùa leo núi lớn nhất từng được ghi nhận tại ngọn núi cao 8.849 m này. Tuy nhiên, giới chức Nepal cho biết số liệu cuối cùng vẫn cần được kiểm chứng trước khi công bố chính thức.

Thời tiết thuận lợi, lượng người leo núi tăng kỷ lục

Các nhà leo núi và cơ quan quản lý cho rằng thời tiết ổn định kéo dài là nguyên nhân chính giúp số người chinh phục Everest tăng mạnh trong năm nay. Nepal đã cấp kỷ lục 494 giấy phép leo núi cho khách quốc tế, mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng ngày 21/5, ước tính có khoảng 275 người đặt chân lên đỉnh Everest, trở thành ngày bận rộn nhất của mùa leo năm nay.

Mùa leo núi 2026 diễn ra trong bối cảnh tuyến đường phía bắc qua Tây Tạng (Trung Quốc) đóng cửa, khiến toàn bộ các đoàn leo núi phải tiếp cận Everest từ phía Nepal. Đây là một trong những yếu tố khiến lượng người tập trung trên tuyến đường phía nam tăng đáng kể.

Dù ghi nhận ít nhất 5 trường hợp tử vong trong mùa leo núi năm nay, nhiều đơn vị tổ chức thám hiểm vẫn đánh giá đây là một mùa giải thành công. Theo các công ty lữ hành chuyên về leo núi, nhu cầu chinh phục Everest vẫn rất lớn bất chấp chi phí du lịch gia tăng trên toàn cầu. Đáng chú ý, số lượng nhà leo núi đến từ Mỹ và châu Âu có xu hướng giảm, trong khi lượng khách từ các nước châu Á tăng lên rõ rệt.

Áp lực ngày càng lớn lên "nóc nhà thế giới"

Sự bùng nổ về số lượng người leo núi cũng kéo theo những lo ngại về an toàn và môi trường.

Trong nhiều năm qua, Nepal liên tục đối mặt với chỉ trích vì thương mại hóa Everest thông qua việc cấp quá nhiều giấy phép, trong đó có không ít người thiếu kinh nghiệm. Đầu năm nay, nước này đã đề xuất các quy định mới nhằm nâng cao tiêu chuẩn an toàn. Một trong những đề xuất đáng chú ý là yêu cầu người muốn chinh phục Everest phải từng leo thành công ít nhất một ngọn núi cao trên 7.000 m tại Nepal trước khi được cấp phép.

Mùa leo năm nay cũng chứng kiến nhiều thách thức. Một khối băng khổng lồ không ổn định xuất hiện trên tuyến đường lên đỉnh khiến tiến độ mở đường bị chậm hơn hai tuần so với thông lệ. Đội ngũ "icefall doctors" - những hướng dẫn viên chuyên trách lắp đặt dây thừng và thang leo qua các khu vực băng hà nguy hiểm - đã phải làm việc trong điều kiện phức tạp để đảm bảo tuyến đường được khai thông an toàn.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu tiếp tục là vấn đề khiến các nhà khoa học lo ngại. Sự tan chảy nhanh chóng của các sông băng Himalaya đang làm thay đổi địa hình khu vực Everest và gia tăng rủi ro đối với các đoàn leo núi. Trong chuyến thăm Nepal năm 2023, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres từng cảnh báo về tốc độ biến mất đáng báo động của các sông băng tại dãy Himalaya.

Dù đối mặt nhiều thách thức, Everest vẫn là giấc mơ của hàng nghìn người yêu thích khám phá trên toàn thế giới. Năm nay, nhà leo núi huyền thoại người Nepal Kami Rita Sherpa tiếp tục lập thêm một cột mốc mới khi chinh phục Everest lần thứ 32 ở tuổi 56. Ông bắt đầu hành trình lên đỉnh từ năm 1994 và gần như năm nào cũng trở lại với "nóc nhà thế giới".

Một số người Việt Nam nổi bật từng chinh phục Everest

Năm 2008: Bùi Văn Ngợi (Gia Lai), Nguyễn Mậu Linh (Hà Nội), Phan Thanh Nhiên (Vũng Tàu) là những người Việt Nam đầu tiên đặt chân lên đỉnh Everest vào năm 2008 trong chương trình hợp tác leo núi Việt Nam - Nepal.

Năm 2022: Luật sư Nguyễn Thị Thanh Nhã, người phụ nữ Việt Nam đầu tiên chinh phục thành công Everest, đánh dấu cột mốc đáng chú ý của phong trào leo núi mạo hiểm.

Tháng 5/2026: Cô giáo Nguyễn Thanh Bình và bác sĩ Ngô Hải Sơn (Hà Nội) là người Việt mới nhất chinh phục "nóc nhà thế giới".