FIFA ASEAN Cup: Bóng chưa lăn, FIFA đã gặp khó

Khi công bố FIFA ASEAN Cup vào tháng 10/2025, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino gọi đây là giải đấu sẽ giúp thúc đẩy bóng đá các đội tuyển quốc gia Đông Nam Á và tin rằng nó sẽ thành công. Thế nhưng, giải đã sớm gặp trắc trở. Trung Quốc từ chối tham dự và Pakistan được đưa vào thay thế. Ngày 13/8, đến lượt Ấn Độ chính thức rút khỏi giải để ưu tiên trận giao hữu với Brazil vào đầu tháng 10. Cùng lúc, mức chào bản quyền truyền hình được cho là đã giảm từ 3 triệu USD xuống 2,6 triệu USD nhưng phía Việt Nam vẫn tiếp tục đàm phán.

Những diễn biến đầu tiên đặt ra một câu hỏi rằng liệu lịch thi đấu, tiền thưởng và thương hiệu FIFA liệu có đủ để nhanh chóng tạo vị thế cho một giải đấu mới?

FIFA Days không phải là tất cả

Lợi thế lớn nhất của FIFA ASEAN Cup so với ASEAN Cup truyền thống nằm ở FIFA Days.

Giải dự kiến diễn ra từ ngày 24/9 đến 4/10. Premier Division ban đầu gồm Indonesia, Malaysia, Ấn Độ, Singapore, Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Pakistan, chia thành hai bảng, đội đứng đầu mỗi bảng vào chung kết.

Thi đấu trong lịch quốc tế giúp các đội tuyển có quyền triệu tập những cầu thủ tốt nhất từ CLB. Các trận đấu cũng có giá trị đối với bảng xếp hạng FIFA.

Nhưng trường hợp Ấn Độ vừa cho thấy một điều rằng FIFA Days tạo điều kiện để các đội tuyển mang lực lượng tốt nhất đến FIFA ASEAN Cup, nhưng cũng cho phép họ lựa chọn một chương trình thi đấu khác nếu thấy có giá trị hơn.

Ấn Độ đã chọn Brazil. Theo Times of India, LĐBĐ Ấn Độ (AIFF) xác nhận không thể tham dự cả hai và quyết định ưu tiên trận gặp đội tuyển năm lần vô địch thế giới. AIFF còn lên kế hoạch tìm thêm hai trận giao hữu quốc tế chất lượng cao trong thời gian này.

Trước đó, Ấn Độ từng đề nghị sử dụng đội hình B tại FIFA ASEAN Cup nhưng phương án không thành hiện thực.

Việc Ấn Độ chọn Brazil cho thấy ngay trong FIFA Days, giải đấu của FIFA vẫn phải cạnh tranh với những lựa chọn khác. Với Ấn Độ, một trận đấu với Brazil cùng kế hoạch gặp thêm những đối thủ mạnh rõ ràng hấp dẫn hơn việc tham dự FIFA ASEAN Cup.

Indonesia có sự lựa chọn khác

Indonesia lại dành cho giải đấu một sự lựa chọn hoàn toàn khác.

Sau khi bị loại sớm ở ASEAN Cup 2026, HLV John Herdman tuyên bố Indonesia hướng đến chức vô địch FIFA ASEAN Cup. Chủ tịch PSSI Erick Thohir cũng muốn triệu tập lực lượng mạnh nhất.

Với Indonesia, giải đấu mới của FIFA rõ ràng có giá trị. Họ là chủ nhà, vừa thất bại ở ASEAN Cup và cần một sân chơi để tìm lại vị thế.

Hai lựa chọn trái ngược cho thấy giá trị của FIFA ASEAN Cup không giống nhau với mọi đội tuyển: Indonesia cần một danh hiệu; Ấn Độ muốn những đối thủ mạnh hơn. Việt Nam, Thái Lan, Singapore hay Malaysia có thể nhìn thấy cơ hội tích lũy điểm FIFA, tiền thưởng và những trận đấu chính thức.

2,6 triệu USD và câu trả lời của thị trường

Không chỉ thành phần tham dự, FIFA ASEAN Cup còn sớm gặp thách thức về thương mại. Mức chào bản quyền truyền hình ban đầu được đưa ra khoảng 3 triệu USD cho 20 trận đấu. Sau đó, mức giá được thông tin giảm xuống còn khoảng 2,6 triệu USD, nhưng một đơn vị lớn của Việt Nam vẫn đang đàm phán.

Việc giảm giá chưa nói lên FIFA ASEAN Cup thất bại về tài chính, nhưng thực tế này cho thấy: giải đấu mang thương hiệu FIFA không đồng nghĩa thị trường sẽ chấp nhận bất kỳ mức giá bản quyền nào được đưa ra.

Nhà đài phải tính lượng người xem, quảng cáo, thuê bao và khả năng thu hồi vốn.

Việc Ấn Độ rút lui còn đặt ra một vấn đề khác. Nếu FIFA không tìm được đội thay thế, số trận và cấu trúc Premier Division có thể thay đổi. Khi đó, giá trị của gói bản quyền cũng cần được nhìn lại.

Tạo giải đấu dễ hơn tạo vị thế

FIFA vẫn sở hữu những lợi thế rất lớn. Nhà vô địch Premier Division nhận 1 triệu USD. Mỗi đội tham dự nhận 125.000 USD. Giải diễn ra trong FIFA Days, có điểm FIFA và tạo điều kiện để các đội tuyển triệu tập lực lượng tốt nhất.

ASEAN Cup truyền thống không có đầy đủ những lợi thế này. Nhưng những diễn biến trước giải cũng cho thấy mọi chuyện không thuận lợi như FIFA mong đợi.

Trung Quốc từng được mời nhưng không tham dự. Pakistan được đưa vào thay thế. Bây giờ Ấn Độ rút để chọn Brazil và những trận giao hữu khác. Đến tối 13-8, FIFA vẫn chưa công bố đội thay thế Ấn Độ hay phương án điều chỉnh Premier Division.

Trong khi đó, thị trường truyền hình vẫn đang thương lượng về giá.

FIFA từng tuyên bố giải đấu sẽ giúp những cầu thủ tốt nhất Đông Nam Á tỏa sáng. Nhưng để làm được điều đó, FIFA ASEAN Cup trước hết phải xây dựng được vị thế của mình trong một lịch bóng đá đã và đang rất chật chội.

FIFA có thể đưa FIFA ASEAN Cup vào FIFA Days, trao điểm xếp hạng, đưa ra tiền thưởng và định giá bản quyền. Nhưng có một thứ FIFA không thể quyết định bằng quy định: giải đấu đáng giá bao nhiêu trong mắt những đội tham dự và những người trả tiền để xem nó.

Bóng chưa lăn, nhưng FIFA ASEAN Cup đã sớm gặp nhiều khó khăn.