FPT Software nhìn thấy cơ hội lớn từ làn sóng AI vật lí tại Nhật Bản

Theo bà Chu Thị Thanh Hà, Chủ tịch FPT Software, Nhật Bản có tiềm năng lớn trong phát triển AI vật lí nhờ thế mạnh lâu năm về sản xuất và robot. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp Nhật đang kì vọng AI giúp giảm một nửa chi phí, thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nhân lực vận hành.

Doanh nghiệp Nhật Bản tìm kiếm lời giải AI để giảm một nửa chi phí

Phát biểu tại Diễn đàn Global Management Dialogue diễn ra ở Tokyo (Nhật Bản) ngày 10/11, bà Chu Thị Thanh Hà, Chủ tịch FPT Software, cho biết nhu cầu ứng dụng AI từ các khách hàng doanh nghiệp Nhật Bản đang gia tăng rõ rệt.

Theo bà Hà, Nhật Bản là thị trường có tiềm năng rất lớn để phát triển AI vật lí (Physical AI), bởi quốc gia này đã xây dựng được lợi thế đáng kể trong lĩnh vực sản xuất và hệ thống robot. Đây là những nền tảng quan trọng để kết hợp trí tuệ nhân tạo với máy móc, thiết bị và các quy trình vận hành thực tế.

Một trong những yêu cầu mà FPT Software thường xuyên nhận được từ khách hàng Nhật Bản là ứng dụng AI để đạt mục tiêu "triple half", tức giảm một nửa chi phí, một nửa thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và một nửa nguồn nhân lực cần thiết.

Đây không đơn thuần là yêu cầu tự động hóa một số công đoạn riêng lẻ, mà phản ánh kì vọng của doanh nghiệp về việc tái cấu trúc toàn diện hoạt động sản xuất, kinh doanh bằng công nghệ. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, tiết kiệm nguồn lực và tối ưu chi phí có thể quyết định lợi thế của doanh nghiệp.

Bà Hà cũng đề cập đến những thay đổi trong chiến lược tổ chức hoạt động của các công ty Nhật Bản trước những rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng. "Khi rủi ro địa chính trị gia tăng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản muốn đưa công việc trở lại Nhật Bản hoặc đa dạng hóa hoạt động sang những khu vực an toàn hơn", bà Hà chia sẻ.

Theo bà, việc tận dụng AI để tái cấu trúc và xử lí thông tin sẽ giúp khách hàng Nhật Bản có thể đưa một số hoạt động trở lại trong nước, đồng thời cải thiện hiệu quả vận hành.

Điều này cho thấy AI đang được nhìn nhận không chỉ như một công cụ tiết kiệm chi phí mà còn là giải pháp giúp doanh nghiệp thích ứng với những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi công nghệ có thể thay thế hoặc hỗ trợ một phần công việc trước đây phụ thuộc nhiều vào lao động, doanh nghiệp có thêm lựa chọn trong việc bố trí lại hoạt động sản xuất và dịch vụ.

Đối với FPT Software, xu hướng này mở ra cơ hội mở rộng vai trò tại một trong những thị trường quan trọng nhất của doanh nghiệp. Thành lập năm 1999 với tư cách công ty thành viên của FPT, tập đoàn công nghệ lớn nhất Việt Nam, FPT Software phát triển nhanh nhờ lợi thế chi phí nhân lực và cung cấp dịch vụ phát triển hệ thống cho các doanh nghiệp quốc tế. Năm 2005, công ty thành lập pháp nhân tại Nhật Bản, từng bước xây dựng sự hiện diện ở thị trường này.

Sau nhiều năm cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin, nhu cầu AI của khách hàng Nhật Bản có thể tạo điều kiện để FPT Software chuyển dịch lên những dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn, tham gia trực tiếp vào quá trình đổi mới mô hình vận hành của doanh nghiệp.

Nhật Bản có lợi thế sản xuất nhưng không thể chỉ dựa vào dữ liệu chất lượng cao

Sự quan tâm đến AI vật lí tại Nhật Bản không chỉ đến từ nhu cầu của doanh nghiệp mà còn được thúc đẩy bởi định hướng chính sách quốc gia.

Tháng 7 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi công bố kế hoạch thúc đẩy phát triển AI vật lí, lĩnh vực kết hợp các mô hình trí tuệ nhân tạo với hệ thống robot. Đây được xem là hướng đi phù hợp với thế mạnh công nghiệp của Nhật Bản, nơi các doanh nghiệp đã tích lũy kinh nghiệm lâu năm trong chế tạo máy móc, tự động hóa và sản xuất chính xác.

Khác với AI chủ yếu hoạt động trong môi trường số, AI vật lí hướng đến khả năng tương tác với thế giới thực thông qua robot, cảm biến và các hệ thống thiết bị thông minh. Công nghệ này có thể được ứng dụng trong nhà máy, kho vận, chăm sóc sức khỏe và nhiều hoạt động đòi hỏi sự phối hợp giữa con người với máy móc.

Với nền tảng công nghiệp sẵn có, Nhật Bản có điều kiện để phát triển những ứng dụng AI gắn với hoạt động sản xuất thực tế. Tuy nhiên, lợi thế truyền thống không đồng nghĩa quốc gia này chắc chắn sẽ dẫn đầu cuộc đua công nghệ.

Tại cùng phiên thảo luận của diễn đàn, ông Shota Imai, giáo sư Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST), chỉ ra những thách thức đối với ngành AI còn non trẻ của nước này.

Theo ông Imai, việc sở hữu dữ liệu sản xuất chất lượng cao là một lợi thế, nhưng chưa đủ để Nhật Bản cạnh tranh với những đối thủ lớn như Mỹ và Trung Quốc.

Ông cảnh báo rằng những đơn vị sử dụng năng lực tính toán để thu thập và xử lí khối lượng dữ liệu khổng lồ thường có xu hướng giành lợi thế cuối cùng. Vì vậy, doanh nghiệp Nhật Bản cần xác định rõ mục tiêu và chiến lược phát triển, thay vì chỉ hài lòng với lập luận rằng mình đang sở hữu dữ liệu chất lượng cao.

Nhận định này phản ánh một vấn đề quan trọng trong cuộc đua AI toàn cầu: dữ liệu chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi đi cùng năng lực tính toán, hạ tầng công nghệ và khả năng chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ hữu ích.

Đây cũng là bài toán mà các doanh nghiệp công nghệ phải giải quyết khi tham gia thị trường AI. Không chỉ phát triển những mô hình có khả năng xử lí thông tin, doanh nghiệp còn phải chứng minh công nghệ có thể giải quyết những vấn đề cụ thể trong sản xuất và kinh doanh.

Cuộc đua AI toàn cầu chuyển sang năng lực tạo giá trị thực tiễn

Những vấn đề trên được đặt ra trong bối cảnh AI đang làm thay đổi cách thức cạnh tranh của doanh nghiệp toàn cầu. Diễn đàn Global Management Dialogue, do Nikkei và Trường Kinh doanh IMD của Thụy Sĩ tổ chức thường niên, khai mạc tại Tokyo ngày 10/11, quy tụ nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia để thảo luận về những con đường tăng trưởng mới trong kỉ nguyên AI.

Với chủ đề "Take Off: Toward a New Upward Trajectory" (Cất cánh: Hướng tới quỹ đạo tăng trưởng mới), diễn đàn tập trung vào cách doanh nghiệp đưa ra quyết định hiệu quả hơn về công nghệ, vốn và nhân lực, trong bối cảnh việc tiếp cận thông tin và nguồn lực không còn tự động bảo đảm lợi thế cạnh tranh.

Các phiên thảo luận xoay quanh khả năng khai thác tiến bộ trong AI, chất bán dẫn và robot, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của những năng lực nền tảng như chuyên môn sản xuất, kĩ năng con người và quan hệ với khách hàng.

Trong thông điệp video gửi đến diễn đàn, ông Peter McCrory, Kinh tế trưởng của Anthropic, nhấn mạnh Nhật Bản có ý nghĩa quan trọng đối với công ty phát triển AI của Mỹ này. Anthropic đã mở văn phòng đầu tiên tại châu Á ở Tokyo vào năm ngoái.

Ông McCrory đánh giá các doanh nghiệp Nhật Bản từ lâu đã thiết lập những tiêu chuẩn cao về chất lượng và xây dựng được niềm tin với khách hàng. Ông bày tỏ kì vọng sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm vốn có của doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tiếp tục được thể hiện trong cách ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh và đời sống xã hội.

Thông điệp này được đưa ra khi Anthropic chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với quy mô được Reuters đề cập có thể lên tới 69,3 tỉ USD. Trước đó, công ty đã giới thiệu hai mô hình AI tiên tiến mới, Claude Fable 5.2 và Claude Mythos 5.2, với khả năng tạo kết quả nhanh hơn tới 30% so với các thế hệ tiền nhiệm theo công bố của doanh nghiệp.

Trong hai ngày diễn ra diễn đàn, nhiều lãnh đạo công nghệ và công nghiệp quốc tế cũng tham gia chia sẻ về tương lai của AI. Ông Roland Busch, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Siemens, dự kiến thảo luận về tốc độ chuyển đổi ngày càng nhanh dưới tác động của AI.

Ngày 11/11, ông Kevin Zhang, Phó chủ tịch cấp cao kiêm Phó giám đốc điều hành đồng phụ trách hoạt động của TSMC, sẽ đề cập đến khả năng duy trì tăng trưởng trong kỉ nguyên AI; trong khi ông Kevin Scott, Giám đốc công nghệ Microsoft, tập trung vào vai trò của năng lực con người trong thế giới ngày càng được AI chi phối.

Từ góc nhìn của FPT Software, nhu cầu AI tại Nhật Bản cho thấy cơ hội hợp tác công nghệ giữa hai quốc gia đang mở rộng sang một giai đoạn mới. Nếu trước đây lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu nằm ở nguồn nhân lực và chi phí phát triển phần mềm cạnh tranh, thì làn sóng AI hiện nay tạo cơ hội tham gia sâu hơn vào quá trình tái cấu trúc sản xuất, tự động hóa và nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, như cảnh báo của các chuyên gia tại diễn đàn, cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi doanh nghiệp có năng lực công nghệ đủ mạnh và tạo ra hiệu quả đo đếm được. Mục tiêu "triple half" mà khách hàng Nhật Bản đặt ra cũng chính là thước đo thực tế: AI phải giúp doanh nghiệp làm tốt hơn, nhanh hơn và tiết kiệm hơn, thay vì chỉ dừng lại ở những thử nghiệm công nghệ.