Giá trị cầu thủ: Xuân Son đúng, Transfermarkt cũng không sai?

Cùng thời điểm đó, hai câu chuyện khác nhau lại cùng đặt ra một vấn đề về giá trị của cầu thủ Việt Nam.

Xuân Son cho rằng các đồng đội đang bị Transfermarkt định giá quá thấp. Trong khi đó, Hai Long từ chối diễn lại màn ăn mừng sau trận thắng Indonesia vì cho rằng khoảnh khắc ấy đã khép lại. Một người nói về giá trị trên thị trường, người kia chọn cách để màn trình diễn ở lại trên sân cỏ. Cả hai đều phản ánh cách cầu thủ Việt Nam nhìn vào giá trị của chính mình.

Ba điểm là nhiệm vụ, không phải đích đến

Campuchia đã hết cơ hội đi tiếp, còn Việt Nam toàn thắng trong 11 lần đối đầu gần nhất. Với tương quan lực lượng hiện nay, ba điểm là mục tiêu bắt buộc.

Điều đáng quan tâm hơn là cách tuyển Việt Nam tiếp cận trận đấu. Sau màn trình diễn thuyết phục trên sân Indonesia, đội tuyển cần duy trì sự tập trung và cường độ thi đấu, thay vì để một chiến thắng tạo ra cảm giác an toàn.

Giữ ngôi đầu bảng sẽ mang lại lợi thế ở bán kết, nhưng một chiến thắng trước Campuchia chỉ giải quyết nhiệm vụ của vòng bảng. Thước đo thực sự vẫn nằm ở những trận đấu phía trước.

Sau trận thắng Indonesia, Xuân Son đề nghị Transfermarkt xem xét lại giá trị của các tuyển thủ Việt Nam. Hoàng Đức là ví dụ rõ nhất khi được định giá thấp hơn nhiều cầu thủ Indonesia, dù màn trình diễn trên sân cho thấy anh nổi bật hơn không ít đối thủ.

Xuân Son đúng. Nhưng Transfermarkt cũng không sai. Transfermarkt không chấm điểm cầu thủ sau từng trận đấu. Trang dữ liệu này phản ánh giá trị chuyển nhượng của họ trên thị trường. Ngoài chuyên môn, mức định giá còn chịu tác động bởi tuổi tác, hợp đồng, khả năng phát triển, môi trường thi đấu và nhu cầu mua bán giữa các CLB.

Đó là điểm khác biệt lớn giữa Việt Nam và Indonesia. Toàn bộ tuyển thủ Việt Nam dự ASEAN Cup 2026 đều thi đấu trong nước. V-League nhiều năm qua gần như không tạo ra những thương vụ chuyển nhượng quốc tế đáng chú ý. Cầu thủ ít xuất ngoại, ít xuất hiện trong hệ thống tuyển trạch của các CLB nước ngoài, vì vậy cũng ít dữ liệu để thị trường xác lập giá trị.

Ngược lại, nhiều tuyển thủ Indonesia được đào tạo hoặc thi đấu tại châu Âu. Họ thường xuyên góp mặt ở những giải đấu có tính cạnh tranh cao và nằm trong hệ thống chuyển nhượng quốc tế. Điều này giúp giá trị của họ dễ được thị trường ghi nhận hơn.

Tuy nhiên, sự khác biệt kể trên không có nghĩa cầu thủ Indonesia giỏi hơn. Nó phản ánh hai môi trường bóng đá với khả năng tạo ra giá trị chuyển nhượng hoàn toàn khác nhau.

Transfermarkt cũng đang định giá V-League

Thực tế, Transfermarkt không chỉ định giá Hoàng Đức, Quang Hải hay Đình Bắc.

Trang dữ liệu này cũng đang định giá V-League.

Giá trị của một cầu thủ luôn gắn với chất lượng giải đấu, sức mua của các CLB, mức độ cạnh tranh và khả năng xuất khẩu cầu thủ. Khi một thị trường ít giao dịch, ít thương vụ có phí và hiếm khi đưa cầu thủ ra nước ngoài, giá trị của các cầu thủ trong thị trường đó khó tăng mạnh.

Bởi vậy, chiến thắng 3-0 trước Indonesia có thể chứng minh tuyển Việt Nam đủ sức đánh bại đối thủ được định giá cao hơn. Nhưng một trận đấu không đủ để thay đổi cách thị trường nhìn nhận giá trị của cả một nền bóng đá.

Muốn Transfermarkt nâng giá cầu thủ Việt Nam, hãy thay đổi thị trường

Nếu muốn giá trị cầu thủ Việt Nam tăng lên, tranh luận với Transfermarkt sẽ không mang lại nhiều khác biệt. Điều quan trọng hơn là thay đổi chính môi trường tạo ra giá trị ấy.

V-League nhiều năm qua chủ yếu vận hành theo mô hình cầu thủ hết hợp đồng rồi chuyển đội. Các thương vụ có phí chuyển nhượng không nhiều, mức phí cũng hiếm khi được công bố đầy đủ. Khi thị trường thiếu giao dịch, các nền tảng dữ liệu khó có cơ sở để điều chỉnh định giá.

Một hạn chế khác là cầu thủ Việt Nam hiếm khi ra nước ngoài thi đấu. Những trường hợp xuất ngoại trước đây thường có ít cơ hội ra sân và chưa tạo được chuỗi chuyển nhượng đủ sức thuyết phục các CLB quốc tế tiếp tục tìm đến V-League. Bởi vậy, muốn cầu thủ Việt Nam được định giá cao hơn, bóng đá Việt Nam cần nhiều hơn những lời kêu gọi. Các CLB phải coi cầu thủ là tài sản có thể chuyển nhượng, hợp đồng cần minh bạch hơn, hoạt động tuyển trạch phải chuyên nghiệp hơn và quan trọng nhất là tạo thêm cơ hội để cầu thủ bước vào những giải đấu có tính cạnh tranh cao hơn.

Khi một cầu thủ Việt Nam được CLB nước ngoài mua về, thi đấu thường xuyên rồi tiếp tục chuyển nhượng với mức phí cao hơn, giá trị của anh sẽ tự tăng lên. Đó là cách thị trường vận hành. Xuân Son nhìn thấy đúng vấn đề, nhưng nguyên nhân không nằm ở vài con số trên Transfermarkt. Điều còn thiếu là một thị trường chuyển nhượng đủ mạnh để phản ánh đúng năng lực của cầu thủ Việt Nam.

Hai Long biết dừng đúng lúc

Nếu Xuân Son nói về giá trị trên thị trường, Hai Long lại cho thấy một góc nhìn khác về giá trị của cầu thủ. Sau bàn thắng nâng tỉ số lên 2-0 trước Indonesia, tiền vệ của tuyển Việt Nam chỉ vào logo ASEAN Cup trên tay áo như lời khẳng định vị thế của nhà đương kim vô địch. Đó là khoảnh khắc giàu cảm xúc, xuất hiện đúng thời điểm và nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.

Nhưng trước trận gặp Campuchia, khi HLV Kim Sang-sik muốn cùng học trò tái hiện màn ăn mừng trong buổi họp báo, Hai Long từ chối. Anh cho rằng khoảnh khắc ấy đã thuộc về trận đấu với Indonesia và toàn đội cần tập trung cho thử thách tiếp theo. Đó là một cách ứng xử gây chú ý. Không phải vì Hai Long phủ nhận màn ăn mừng của mình, mà bởi anh hiểu rằng một khoảnh khắc chỉ có giá trị khi gắn với hoàn cảnh đã tạo ra nó. Tách nó khỏi trận đấu rồi lặp lại trước ống kính dễ khiến cảm xúc ban đầu phai nhạt.

Ở góc độ nào đó, cách ứng xử ấy cũng phản ánh tư duy của một đội tuyển đang hướng về mục tiêu dài hơn.