Giá vàng trong nước cao hơn thế giới 20 triệu đồng/lượng, chuyên gia cảnh báo điều này

Trong bối cảnh giá vàng trong nước tăng phi mã như hiện nay, sự can thiệp của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là yếu tố then chốt để phá vỡ vòng xoáy tăng giá, đặc biệt là triệt tiêu khoảng cách chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới.

PV Tạp chí Một Thế Giới đã trao đổi với PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, giảng viên cao cấp tại Học viện Tài chính và là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tài chính, về vấn đề này.

- Xin ông cho biết đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến giá vàng trong nước liên tục thiết lập các đỉnh mới trong thời gian gần đây?

- Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh: Giá vàng thế giới đang duy trì đà tăng mạnh mẽ, chủ yếu do nhà đầu tư tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn trước những bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Sự leo thang của xung đột Nga-Ukraine và các căng thẳng khác đã tác động mạnh mẽ đến chuỗi cung ứng hàng hóa, đẩy giá trị các mặt hàng lên cao. Trong bối cảnh lạm phát và lãi suất có nhiều biến động, vàng trở thành tài sản được ưa chuộng.

Bên cạnh đó, nguồn cung khan hiếm vàng miếng SJC cũng là nguyên nhân cốt lõi. Nguồn cung không thể đáp ứng kịp thời nhu cầu tích trữ và đầu cơ tăng đột biến của người dân trong nước, tạo ra áp lực cực lớn lên giá.

Sự chênh lệch quá lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới, thường xuyên vượt mức 15 - 20 triệu đồng/lượng cũng cho thấy cơ chế điều hành và quản lý thị trường vàng hiện tại đang bộc lộ nhiều bất cập, chưa thực sự đi vào nề nếp. Chính sự chênh lệch này đã kích thích các hoạt động buôn lậu và giao dịch phi chính thức.

- Với những yếu tố đó, theo dự báo của ông, liệu giá vàng có sớm tìm được điểm dừng và làm thế nào để kiểm soát được rủi ro từ thị trường chợ đen đang đẩy giá lên rất cao?

- Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh: Hiện tại, có thể khẳng định giá vàng trong nước khó có điểm dừng ngay lập tức nếu chưa có những giải pháp can thiệp căn cơ và dứt khoát.

Về nguồn cung, mặc dù Chính phủ đã có động thái sửa đổi, bổ sung chính sách, ví dụ như Nghị định 232 có hiệu lực, nhưng để những quy định này tác động được đến nguồn cung vật chất và làm dịu cơn khát thị trường thì cần có độ trễ.

Chính nguồn cung chính thức khan hiếm và mức chênh lệch giá lớn đã khiến thị trường chợ đen vàng nở rộ. Tại đây, giá bị đẩy lên mức phi lý, có thời điểm lên tới 190 triệu đồng/lượng. Thực trạng này không chỉ khiến nhà đầu tư đối mặt rủi ro biến động giá, mà còn tiềm ẩn nguy cơ về chất lượng vàng và tính pháp lý của các giao dịch.

Cơ quan quản lý cần xử lý hình sự đối với các hành vi buôn lậu vàng qua biên giới và các hành vi thao túng, đầu cơ gây bất ổn thị trường, công khai các trường hợp vi phạm, các cơ sở bị xử phạt để tăng tính răn đe và cảnh báo người dân.

Đặc biệt, yêu cầu các cửa hàng kinh doanh vàng, đặc biệt là các cơ sở không được cấp phép kinh doanh vàng miếng, phải niêm yết công khai giấy phép và các quy định giao dịch; đảm bảo giao dịch chỉ trong phạm vi cho phép.

Mọi cơ sở kinh doanh vàng, dù lớn hay nhỏ, phải xuất hóa đơn điện tử cho mọi giao dịch. Điều này giúp cơ quan thuế và quản lý nắm được doanh thu thực tế, ngăn chặn trốn thuế và dễ dàng truy xuất nguồn gốc vàng.

- Vậy NHNN cần có những giải pháp can thiệp nào để giải quyết vấn đề chênh lệch giá vàng như hiện nay, thưa ông?

- Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh: Điều kiện tiên quyết để ổn định thị trường và giảm nhiệt giá vàng trong nước là phải rút ngắn được khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới. Để làm được điều này, tôi cho rằng NHNN cần hành động mạnh mẽ trên hai phương diện.

Thứ nhất là can thiệp nguồn cung quyết liệt và hợp lý. NHNN cần sử dụng công cụ dự trữ để bán vàng ra thị trường với một mức giá can thiệp vừa phải và hợp lý, đủ để tạo tác động tâm lý và vật chất. Mục tiêu là phải tăng cung một cách dứt khoát, khiến cho mức chênh lệch giữa giá vàng niêm yết tại các doanh nghiệp và giá vàng chợ đen gần nhau hơn, từ đó triệt tiêu động lực cho hoạt động buôn lậu và đầu cơ.

Thứ hai là đổi mới căn cơ cơ chế quản lý. Bên cạnh Nghị định 232 có hiệu lực tăng tính cạnh tranh của thị trường vàng miếng và cho phép các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu một cách kiểm soát thì cần nghiên cứu sàn giao dịch vàng quốc gia để minh bạch hóa mọi giao dịch, đưa thị trường vàng trong nước hội nhập và bám sát hơn với thị trường quốc tế, từ đó kiểm soát được giá và nguồn cung một cách hiệu quả nhất.

Với những giải pháp về tăng cường quản lý, tôi cho rằng NHNN cần có những biện pháp can thiệp, đảm bảo tăng nguồn cung vàng ra thị trường thông qua các kênh chính thức như bán vàng qua các ngân hàng thương mại lớn, nhằm nhanh chóng thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước và giá vàng thế giới, mục tiêu là giảm xuống mức chênh lệch hợp lý 1 - 2%.

Các cơ quan chức năng như: NHNN, Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, Thuế... cần tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với các doanh nghiệp kinh doanh vàng, đặc biệt là các cơ sở không được cấp phép kinh doanh vàng miếng.

Xử lý nghiêm khắc, công khai các hành vi găm hàng, đầu cơ, thao túng giá, buôn lậu vàng qua biên giới, và kinh doanh vàng miếng trái phép, nhằm răn đe và lập lại trật tự thị trường.

- Ông có lời khuyên gì với các nhà đầu tư trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh như hiện nay, thưa ông?

- Chuyên gia Đinh Trọng Thịnh: Trong bối cảnh giá vàng trong nước tăng giảm đột ngột và biến động mạnh như hiện nay, nhà đầu tư cần hết sức thận trọng và tỉnh táo. Vàng nên được coi là tài sản tích trữ dài hạn thay vì công cụ đầu cơ ngắn hạn, đặc biệt là khi sự can thiệp của cơ quan quản lý chưa rõ ràng.

Giá vàng trong nước hiện nay chịu ảnh hưởng rất lớn bởi tâm lý đám đông, việc đầu cơ và sự can thiệp của cơ quan quản lý. Việc tăng giảm đột ngột có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Nhà đầu tư không nên mua vàng theo tâm lý "sợ bỏ lỡ cơ hội" khi giá đang tăng nóng. Giá càng cao, rủi ro điều chỉnh càng lớn. Hãy chờ đợi những thời điểm giá ổn định hơn hoặc có sự điều chỉnh giảm về mức hợp lý.

Cơ quan quản lý cũng cần tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ rủi ro khi giao dịch vàng ở chợ đen (vàng giả, vàng kém chất lượng, không có hóa đơn, rủi ro pháp lý) và khuyến khích giao dịch tại các tổ chức, doanh nghiệp được cấp phép.

Tuyên truyền để người dân không xem vàng là kênh đầu tư sinh lời ổn định và bền vững, tránh tình trạng đổ xô mua vàng gây sốt ảo và bất ổn.

- Xin cảm ơn ông!