Giải mã ‘cạm bẫy’ sau tiêm Botox: Khi làm đẹp cũng cần một cái đầu lạnh
Tiêm Botox giúp xóa nếp nhăn, nhưng có thể gây sụp mi, bất đối xứng, nhiễm trùng..., nếu thực hiện sai kĩ thuật.
Đằng sau những lời quảng cáo “trẻ hóa tức thì”, không tì vết là một thế giới y khoa thẩm mĩ đầy rẫy những biến số phức tạp. Phía sau một mũi tiêm tưởng chừng đơn giản lại, là sự cân bằng giữa sinh lí cơ mặt, sự am hiểu sâu sắc về giải phẫu và chuyên môn của người thực hiện.
Khi nếp nhăn biến mất nhưng nụ cười cũng… “lạc trôi”
Thế giới thẩm mĩ hiện đại thường tôn sùng sự mượt mà, căng bóng của làn da. Chỉ với vài mũi tiêm nhanh gọn, những vết chân chim quanh mắt hay nếp nhăn sâu trên trán có thể “bốc hơi” chỉ sau vài ngày. Thế nhưng, hệ quả của việc lạm dụng hoạt chất hoặc tiêm quá liều lượng có thể là những khuôn mặt vô hồn, đông cứng như tượng sáp.
Chia sẻ về vấn đề này, BSCKI Phạm Thị Kim Ngọc, Khoa Lâm sàng 1, Bệnh viện Da liễu TP.HCM, thẳng thắn nhìn nhận không phải cứ nếp nhăn giảm trên bề mặt da là kết quả thẩm mỹ đã hoàn toàn đạt như mong đợi.
“Một ca can thiệp thành công bắt buộc phải đảm bảo được tính tự nhiên, sự hài hòa tổng thể và bảo tồn tối đa các biểu cảm vốn có của khuôn mặt. Trên thực tế lâm sàng, không ít trường hợp bệnh nhân tìm đến bệnh viện trong tâm trạng bức bối chỉ vì trán hay đuôi mắt đã phẳng lì sau vài tuần tiêm, nhưng cái giá phải trả là nửa trên khuôn mặt hoàn toàn mất kiểm soát, trở nên đơ cứng và lạc lõng với phần dưới. Biến chứng này xuất phát từ việc kỹ thuật viên quá tay, triệt tiêu luôn cả linh hồn của biểu cảm tự nhiên”, bác sĩ Ngọc cho biết.
Ranh giới mong manh giữa "chưa tối ưu" và "tai biến" trong thẩm mĩ
Khi kết quả thẩm mĩ không như ý, hoảng loạn là phản ứng tâm lí thường thấy của khách hàng. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, các chuyên gia y tế luôn rạch ròi giữa hai tình huống hoàn toàn khác nhau: hiệu quả thẩm mỹ chưa đạt kì vọng và biến chứng y khoa thực sự.
Đối với nhóm thứ nhất, biểu hiện thường thấy chỉ dừng lại ở việc khuôn mặt bị cứng đờ, mất đi nét tự nhiên hoặc bất đối xứng do phân bố thuốc chưa chính xác. Ngược lại, nhóm tai biến y khoa đáng lo ngại hơn rất nhiều khi đe dọa trực tiếp đến chức năng vận động của mắt và mô da, gây ra các tình trạng như sụp mi, loạn vận nhãn hoặc thậm chí nhiễm trùng sâu dưới da.
Điển hình, biến chứng sụp mi thường xuất hiện âm ỉ và bùng phát rõ rệt vào tuần thứ hai sau khi can thiệp vùng mặt trên do thuốc lan không kiểm soát đến cơ nâng mi.
Theo bác sĩ Ngọc, quá trình khắc phục đòi hỏi người bệnh phải kiên trì nhỏ thuốc hỗ trợ và chịu sự theo dõi sát sao của bác sĩ chuyên khoa trong nhiều tuần liên tục để đôi mắt dần hồi phục trạng thái ban đầu.
Nghiêm trọng hơn là những trường hợp nhiễm trùng biến thành ổ áp xe dưới da do công tác vô trùng lỏng lẻo. Việc tự ý mua kháng sinh uống tại nhà mà không qua thăm khám chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn. Có trường hợp, siêu âm phát hiện ổ mủ và kết quả cấy vi khuẩn xác định Pseudomonas putida, buộc bác sĩ phải tiến hành rạch tháo mủ và điều trị theo kháng sinh đồ đặc hiệu.
Khi cái đẹp bị bóp méo bởi sự cẩu thả trong y tế
Tại sao một thủ thuật phổ biến như tiêm Botox lại có thể biến thành cơn ác mộng đối với nhiều người? Câu trả lời không chỉ nằm ở bản thân hoạt chất Botulinum toxin mà còn liên quan đến ba yếu tố gồm đặc điểm người bệnh, chất lượng sản phẩm sử dụng và kĩ thuật của người điều trị.
BSCKI Phạm Thị Kim Ngọc chỉ ra rằng sai lầm lớn của những người thiếu chuyên môn là áp dụng rập khuôn một công thức chung cho mọi gương mặt. Cấu trúc giải phẫu, trương lực cơ và độ đàn hồi da của mỗi người là khác nhau.
Việc đưa liều lượng chưa phù hợp, đặt mũi tiêm sai độ sâu hay xem nhẹ yếu tố vô khuẩn có thể dẫn đến những biến cố thẩm mĩ và y khoa nghiêm trọng. Đáng chú ý, bước khám và đánh giá động học khuôn mặt ở cả trạng thái nghỉ lẫn khi biểu cảm thường bị các cơ sở không đủ điều kiện bỏ qua.
Bác sĩ Ngọc cho biết có những người phải nhờ đến cơ trán để nâng chân mày. Nếu vô tình “khóa chặt” nhóm cơ chủ lực này, hậu quả có thể là đôi mắt nặng trĩu, u buồn và khiến khuôn mặt trông già hơn.
Nghệ thuật sửa sai khoa học thay vì can thiệp chắp vá
Khi biến cố không mong muốn xảy ra, phản xạ tự nhiên của khách hàng thường là tìm cách “tiêm đè”, “tiêm sửa” hoặc tự ý massage tại nhà với hy vọng đánh tan thuốc. Các chuyên gia da liễu cảnh báo đây có thể là sai lầm khiến tình trạng biến chứng trở nên tồi tệ và phức tạp hơn.
Trong công tác xử trí biến chứng, bác sĩ Ngọc nhấn mạnh bước đầu tiên khi tiếp nhận bệnh nhân có vấn đề không bao giờ là tiêm thêm để sửa, mà phải dừng lại để đánh giá toàn diện nhằm xác định đúng nguyên nhân.
Cùng một biểu hiện đơ cứng hay một khối sưng vùng mặt, nếu nguyên nhân do tác dụng dược lý quá mạnh thì theo thời gian, tình trạng có thể dịu đi. Nhưng nếu đó là ổ áp xe do vi khuẩn, việc chờ đợi có thể khiến tổn thương mô trở nên nghiêm trọng hơn.
Chiến lược xử trí đòi hỏi sự cân nhắc trên ba phương diện: mức độ ảnh hưởng chức năng, mức độ tổn hại thẩm mĩ và nguy cơ từ việc tiếp tục can thiệp. Nguyên tắc quan trọng trong y khoa là giải quyết đúng bệnh nhưng tuyệt đối không tạo ra một vấn đề mới. Càng can thiệp chắp vá, cấu trúc cơ mặt càng dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng.
Làm đẹp bằng công nghệ nội khoa chưa bao giờ là một trò chơi may rủi. Điều này đòi hỏi sự tỉnh táo và một “cái đầu lạnh” từ cả người thực hiện lẫn người được điều trị.
Trước khi quyết định giao phó gương mặt cho bất kỳ cơ sở nào, khách hàng cần chủ động trao đổi rõ ràng về mong muốn của bản thân, xác định đâu là nếp nhăn cần cải thiện và đâu là những biểu cảm tự nhiên cần được giữ lại.
Đồng thời, việc thành thật khai báo tiền sử y khoa, các loại thuốc đang sử dụng cũng như những lần can thiệp thẩm mỹ trước đó là yếu tố quan trọng để bác sĩ xây dựng phác đồ phù hợp, hướng đến hiệu quả và an toàn.
