GLM-5.2 tạo 'khoảnh khắc DeepSeek' mới, nhưng vẫn kém Claude Fable 5

Gần một năm rưỡi sau khi DeepSeek gây chấn động Thung lũng Silicon với mô hình AI mạnh mẽ nhưng có chi phí thấp, Zhipu AI (có trụ sở tại Bắc Kinh, thủ đô Trung Quốc) tiếp tục tạo thêm một cú sốc mới với ngành công nghệ Mỹ.

Các doanh nhân và nhà nghiên cứu Mỹ đang dành nhiều lời khen cho khả năng lập trình cũng như hiệu quả chi phí của GLM-5.2, mô hình AI chủ lực mới đến từ Zhipu AI.

GLM-5.2 tạo "khoảnh khắc DeepSeek" mới

Ra mắt đầu tháng 6 này, GLM-5.2 được một số chuyên gia xem là một "khoảnh khắc DeepSeek" mới. Nhiều người dùng cho rằng đây là mô hình trọng số mở đầu tiên đủ tin cậy để sử dụng hằng ngày cho các công việc lập trình.

Matt Velloso, cựu phó chủ tịch Meta Platforms và Google DeepMind, viết trên mạng xã hội X rằng ông đã sử dụng GLM-5.2 suốt cả ngày và nhận thấy đây là "mô hình AI trọng số mở đầu tiên đủ tốt để trở thành công cụ sử dụng hằng ngày".

Khi trả lời một người dùng so sánh GLM-5.2 với GPT-5.5 - mô hình độc quyền mà OpenAI phát hành hồi tháng 4, Matt Velloso nhận xét rằng mô hình của Zhipu AI "đi thẳng vào vấn đề hơn, không nói quá nhiều, không vòng vo giải thích, mà chỉ tập trung hoàn thành công việc".

Zhipu AI, có tên quốc tế là Z.ai, chính thức phát hành GLM-5.2 vào ngày 13/6. Đáng chú ý, GLM-5.2 ra mắt chỉ một ngày sau khi công ty AI hàng đầu Mỹ là Anthropic buộc phải ngừng cung cấp Claude Fable 5, mô hình AI tiên tiến nhất dành cho người dùng công khai, để tuân thủ chỉ thị của Mỹ.

Hôm 12/6, chính quyền Trump đã ban hành lệnh hạn chế quyền truy cập Claude Fable 5 cùng Claude Mythos 5 với tất cả quốc gia ngoài Mỹ cũng như những người nước ngoài đang sinh sống tại Mỹ. Lệnh cấm của Mỹ được đưa ra sau khi các nhà nghiên cứu tại Amazon phát hiện một lỗ hổng dạng jailbreak tiềm tàng trong Claude Fable 5. Theo trang FT, lỗ hổng này có thể giúp người dùng vượt qua các cơ chế an toàn của AI để khai thác thông tin về những điểm yếu bảo mật trong phần mềm.

Dù các mô hình AI gần đây của Trung Quốc như DeepSeek V4 Pro, MiniMax M3 và Qwen3.7-Max của Alibaba đều đạt nhiều bước tiến quan trọng, GLM-5.2 nổi bật khi trở thành mô hình AI đầu tiên của Trung Quốc lọt vào top 3 toàn cầu trên bảng xếp hạng Arena.

Có thể xử lý cùng lúc hàng trăm trang văn bản hoặc mã lập trình, GLM-5.2 đã vươn lên vị trí số 2 thế giới trên bảng xếp hạng Arena về khả năng lập trình giao diện người dùng, chỉ xếp sau Claude Fable 5.

Tác tử AI hỗ trợ lập trình hiện là một trong những ứng dụng thương mại phát triển nhanh nhất của các mô hình ngôn ngữ lớn. Nhu cầu bùng nổ đã giúp doanh thu của nhiều công ty tăng trưởng thần tốc. Điển hình là Anthropic, với doanh thu quy đổi theo năm đạt 47 tỉ USD vào tháng 5, tăng mạnh từ 1 tỉ USD vào đầu năm 2025, theo các tài liệu gọi vốn gần đây.

"Trung Quốc chỉ còn chậm Mỹ vài tháng về AI"

Nhà nghiên cứu AI Nathan Lambert viết trên blog rằng tốc độ tăng trưởng kỷ lục này chủ yếu nhờ Anthropic sở hữu mô hình tốt nhất trên thị trường. Tuy nhiên, ông cho rằng GLM-5.2 là "mô hình trọng số mở đầu tiên trở thành lựa chọn thay thế thực sự đáng tin cậy".

Nathan Lambert cho rằng tình hình hiện nay gợi nhớ đến tháng 1 năm ngoái, khi DeepSeek R1 chứng minh rằng các phòng thí nghiệm phát triển AI mã nguồn mở, dù có nguồn lực hạn chế hơn rất nhiều, vẫn có thể tạo ra những mô hình suy luận theo chuỗi tương tự công nghệ mà OpenAI tiên phong với mô hình o1.

Kyle Chan, nghiên cứu viên tại Viện Brookings, nhận định: "GLM-5.2 đánh dấu một 'khoảnh khắc DeepSeek' mới của AI Trung Quốc. Mô hình mới của Z.ai cho thấy Trung Quốc hiện chỉ còn chậm Mỹ vài tháng về hiệu năng AI, dù có năng lực tính toán ít hơn rất nhiều".

Kyle Chan cho rằng GLM-5.2 xuất hiện đúng vào thời điểm người dùng ngày càng lo ngại chi phí sử dụng AI tăng cao và mang đến những năng lực gần đạt trình độ các mô hình AI hàng đầu thế giới trong một phiên bản trọng số mở.

Jefferies: GLM-5.2 vẫn chưa thể thay thế được mô hình AI của Anthropic

Tuy nhiên, GLM-5.2 vẫn còn khoảng cách so với các mô hình AI tiên tiến nhất của Mỹ ở một số bài đánh giá. Trên bảng xếp hạng DeepSWE - chuyên đánh giá năng lực kỹ thuật phần mềm trong thực tế, GLM-5.2 đứng thứ 5, sau Claude Fable 5, Claude Opus 4.8, GPT-5.5 và GPT-5.4.

Trả lời về kết quả DeepSWE trên mạng xã hội X hôm 25/6, nhà sáng lập Zhipu AI là Tang Jie cho rằng GLM-5.2 hoàn toàn có thể cải thiện nếu công ty đầu tư thêm nguồn lực cho học tăng cường. Đây là phương pháp huấn luyện trong đó AI học thông qua cơ chế được thưởng khi trả lời đúng và bị phạt khi mắc lỗi.

Những người sử dụng thực tế cũng ghi nhận một số hạn chế trong quá trình vận hành GLM-5.2.

Sridhar Ramaswamy, Giám đốc điều hành hãng phần mềm dữ liệu Snowflake (Mỹ), nói hôm 24/6 rằng khi chạy các tác vụ trên nền tảng tác tử AI lập trình Coco của công ty, GLM-5.2 cho hiệu suất tổng thể tương đương Claude Opus 4.7, nhưng vẫn tồn tại một số điểm yếu như dừng công việc quá sớm hoặc phân tích quá mức những chi tiết vốn đã sai ngay từ đầu.

Theo Sridhar Ramaswamy, GLM-5.2 cũng cần nhiều bước xử lý hơn, tiêu tốn lượng token và bộ nhớ gấp đôi so với Claude Opus 4.7. Tuy nhiên, ông sau đó nhấn mạnh rằng việc sử dụng nhiều token hơn không đồng nghĩa với chi phí cao hơn, bởi GLM-5.2 vẫn rẻ hơn khoảng 48% so với mô hình AI tương đương của Anthropic.

Các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư Jefferies cũng đồng tình rằng GLM-5.2 là một trong những mô hình AI lập trình hàng đầu hiện nay. Tuy nhiên, Jefferies cho rằng Zhipu AI vẫn thiếu năng lực tính toán suy luận cao cấp để đáp ứng nhu cầu của khách hàng doanh nghiệp. Vì vậy, ngân hàng này kết luận rằng GLM-5.2 vẫn chưa thể thay thế được mô hình AI của Anthropic.