Hà Nội khởi công phục dựng chính điện Kính Thiên
Sáng 29/9, Hà Nội khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Sau khoảng 140 năm chỉ còn lại nền móng và bậc thềm rồng đá, chính điện của kinh thành Thăng Long sẽ được dựng lại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ khởi công. Cùng dự có Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng và ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO.
Lễ khởi công diễn ra đúng dịp Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại về tính xác thực của di sản khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo đơn vị quản lí di sản, dự án là kết quả của 15 năm nghiên cứu liên ngành, gồm sử học, khảo cổ học, kiến trúc và di sản phi vật thể. Nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế đã cùng tham gia. UNESCO và ICOMOS sẽ tham vấn trong suốt quá trình.
Kết quả khai quật năm 2025 - 2026 giúp xác định rõ hơn quy mô, mặt bằng và cấu trúc của chính điện. Đợt khai quật thứ tư, thực hiện năm 2026, đã làm lộ ra tầng văn hóa dày khoảng 6 m, trải từ thời Đại La, Đinh - Tiền Lê, Lý, Trần, Lê đến thời Nguyễn. Cùng với đó là dấu tích sân Đan Trì, đường Ngự đạo, hệ thống móng trụ và thoát nước.
Theo đó, chính điện rộng hơn 1.500 m2, sân trước rộng hơn 1.000 m2. Công trình được phục dựng theo diện mạo thời Lê sơ và Lê Trung hưng. Nhóm nghiên cứu đã đánh giá tính xác thực của 50 thành phần kiến trúc ở phần móng, thân và mái điện. Mỗi thành phần được chấm theo 5 trường thông tin, gồm tư liệu lịch sử, khảo cổ, hình ảnh, so sánh trong nước và so sánh quốc tế.
Theo GS.TS Nguyễn Văn Kim, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, sau hơn 15 năm, các chứng cứ khoa học đã đủ vững chắc để tiến hành phục dựng.
Dự án đặt ra hai nguyên tắc: bảo vệ nguyên trạng nền gốc cùng các tầng văn hóa dưới lòng đất và bảo đảm cơ sở khoa học theo Văn kiện Nara về tính xác thực cũng như hướng dẫn của UNESCO/ICOMOS. Tháng 7/2025, Ủy ban Di sản Thế giới đã thông qua Quyết định 48 COM 7B.25, ghi nhận tầm nhìn chỉnh trang trục trung tâm Hoàng thành là cơ sở quan trọng cho việc phục dựng điện Kính Thiên.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết mục tiêu của dự án không chỉ là tái hiện một công trình kiến trúc mà là từng bước phục hồi không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long.
Ông Lazare Eloundou Assomo đánh giá, đây là một bước quan trọng trong một quá trình dài nhưng thiết yếu, bao gồm nghiên cứu khoa học, lập hồ sơ, tham vấn và đối thoại.
Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 2010.
Điện Kính Thiên được khởi dựng năm 1428 dưới triều vua Lê Thái Tổ. Đây là nơi các vua Lê thiết triều và cử hành những nghi lễ trọng đại nhất. Khu vực này cũng là trung tâm quyền lực của kinh thành qua nhiều triều đại.
Năm 1886, người Pháp phá dỡ điện để xây công trình quân sự. Hiện chỉ còn nền điện và bậc thềm rồng đá thời Lê sơ, đã được công nhận là bảo vật quốc gia.
