Hàng Tết: Cuộc chơi nghìn tỉ và canh bạc dự trữ với công nghệ AI

Sự chuyển dịch của "trục" mua sắm: Từ ngoại sang nội

Để phục vụ hơn 8 triệu dân Thủ đô Hà Nội, thành phố cần một lượng hàng hóa khổng lồ: 301.000 tấn gạo, 60.000 tấn thịt lợn và hơn 400 triệu quả trứng gia cầm. Đây không còn là câu chuyện của những tiểu thương đơn lẻ, mà là một chiến dịch điều tiết vĩ mô với sự tham gia của các "ông lớn" bán lẻ.

Việc các doanh nghiệp tăng mức dự trữ từ 5% đến 30% so với năm 2025 không đơn thuần là kỳ vọng sức mua tăng. Đó là một "canh bạc" có tính toán trước những biến động khó lường của thời tiết và chi phí vận tải.

Điểm khác biệt lớn nhất của Tết 2026 chính là sự thống trị của hàng Việt. Với tỷ trọng chiếm trên 80%, hàng nội địa đã không còn là phương án thay thế rẻ tiền, mà đã trở thành lựa chọn ưu tiên.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp dựa vào thực phẩm nhập khẩu để lấp đầy phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, năm nay, các hệ thống như WinMart, Co.opmart hay BRG Mart đã bắt tay trực tiếp với các vùng nguyên liệu tại địa phương. Như vậy có thể kiểm soát được chất lượng từ gốc và đặc biệt là giữ giá không bị ảnh hưởng bởi biến động tỷ giá.

Để quản lý khối tài sản "nghìn tỉ" nằm trong kho, các doanh nghiệp đã phải ứng dụng AI trong dự báo nhu cầu. Một đại diện bán lẻ chia sẻ: "Chúng tôi không thể dự trữ theo cảm tính. Nếu trữ thừa, chi phí lưu kho sẽ ăn mòn lợi nhuận; nếu thiếu, chúng tôi mất khách. AI giúp chúng tôi biết chính xác ngày nào người dân sẽ bắt đầu mua thịt bò nhiều nhất".

Ông Trần Anh Tuấn - Giám đốc điều hành một chuỗi thực phẩm sạch - chia sẻ: "Dự trữ hàng nghìn tỉ đồng là một áp lực tài chính cực lớn. Dòng vốn bị đọng lại trong hàng hóa khiến chúng tôi phải tính toán rất kỹ. Tuy nhiên, việc tham gia chương trình bình ổn là cách chúng tôi khẳng định uy tín. Khi người tiêu dùng thấy giá hàng Việt vẫn ổn định giữa lúc thị trường biến động, đó là lúc niềm tin thương hiệu được xây dựng bền vững nhất.

Việc tăng dự trữ thêm 30% hàng hóa so với năm ngoái là một quyết định táo bạo. Chúng tôi phải tính toán sát sao từng mét vuông kho lạnh và tối ưu hóa quy trình luân chuyển hàng hóa bằng AI để tránh hư hỏng. Tuy nhiên, với cam kết bình ổn giá, đây là trách nhiệm của doanh nghiệp để giữ chân khách hàng dài hạn".

Bà Nguyễn Minh Hòa (55 tuổi, cán bộ hưu trí tại phường Đống Đa, Hà Nội) cho biết: "Trước đây tôi hay sính hàng ngoại vì mẫu mã đẹp. Nhưng Tết năm nay, tôi thấy gạo ST25, thịt lợn thảo dược của Việt Nam mình đóng gói rất chuyên nghiệp, lại có mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Giá cả tại các điểm bình ổn lại rất dễ chịu, nên tôi quyết định dành 90% ngân sách sắm Tết cho hàng nội địa".

Bài toán logistics và "điểm chạm" 4.0

Cuộc xoay trục này còn nằm ở cách hàng hóa đến tay người tiêu dùng. Tết 2026 chứng kiến sự bùng nổ của mô hình O2O (Online-to-Offline). Các doanh nghiệp không chỉ trữ hàng tại kho tổng mà còn phân tán về các "kho vệ tinh" ngay trong khu dân cư để phục vụ việc giao hàng hỏa tốc trong 30 phút.

Việc dự trữ hàng nghìn tỉ đồng không chỉ nằm ở các mặt hàng khô mà còn là cuộc đua của chuỗi cung ứng lạnh: Rau củ quả (334.000 tấn) và thịt gia súc, gia cầm đòi hỏi một hệ thống kho lạnh vận hành xuyên suốt 24/7 để đảm bảo tươi ngon từ trang trại đến bàn ăn ngày Tết.

Sự chuẩn bị này không chỉ đơn thuần là lấp đầy các kệ hàng, mà là một chiến dịch điều tiết vĩ mô. Việc dự trữ một lượng lớn thực phẩm tươi sống và nhu yếu phẩm giúp ngăn chặn tình trạng "số thực" - hiện tượng giá cả nhảy vọt do đầu cơ hoặc thiếu hụt cục bộ trong những ngày cao điểm từ 23 tháng Chạp đến Giao thừa.

"Cuộc chơi nghìn tỉ" dịp Tết 2026 không dành cho những đơn vị làm ăn chộp giật. Đây là thước đo bản lĩnh của các doanh nghiệp Việt trong việc làm chủ chuỗi cung ứng nội địa. Sự chuyển dịch trục mua sắm về phía hàng nội không chỉ giúp ổn định chỉ số giá tiêu dùng (CPI) mà còn là cú hích mạnh mẽ cho sản xuất trong nước.

Năm 2026 chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt trong cách người dân sắm Tết. Không còn cảnh xếp hàng rồng rắn tại siêu thị vào ngày 29 Tết, thay vào đó là chốt đơn trên Livestream, các mặt hàng quà tặng, bánh kẹo Việt được bán mạnh qua TikTok, Shopee; Đi chợ 0 đồng và đi chợ hộ. Các ứng dụng giao hàng tích hợp sâu vào hệ thống kho của các doanh nghiệp bình ổn...

Chị Thu Hương (Cầu Giấy, Hà Nội) hào hứng nói: "Tết năm nay gia đình tôi ưu tiên mua sắm sớm tại các điểm bình ổn giá. Tôi nhận thấy hàng Việt mình bây giờ bao bì rất đẹp, truy xuất nguồn gốc rõ ràng nên rất yên tâm. Thay vì mua hàng ngoại nhập đắt đỏ, tôi chọn các loại đặc sản vùng miền được đóng gói chuẩn quy trình xuất khẩu".

Dù đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bài toán dự trữ hàng nghìn tỉ vẫn còn đó những rủi ro về biến động giá nguyên liệu đầu vào và áp lực lạm phát. Tuy nhiên, với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và doanh nghiệp, thị trường Tết 2026 được kỳ vọng sẽ không để xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá, khẳng định vị thế của hàng Việt ngay trên sân nhà, kích cầu tiêu dùng nội địa, tạo động lực tăng trưởng kinh tế cho quý 1/2026.

Trong bối cảnh thói quen tiêu dùng thay đổi mạnh mẽ, các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam đang đứng trước bài toán dự trữ hàng hóa khổng lồ. Với tổng giá trị hàng hóa thiết yếu lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng, Hà Nội và các thành phố lớn đang nỗ lực đảm bảo một cái Tết đủ đầy, ổn định và đậm chất Việt.