Hành trình của Shalev Hulio, người đứng sau phần mềm gián điệp Pegasus

Dưới sự dẫn dắt của Shalev Hulio, phần mềm Pegasus ra đời và từng được ca ngợi là vũ khí tối thượng giúp các chính phủ chống lại tội phạm. Thế nhưng, ranh giới giữa bảo vệ an ninh và vi phạm quyền riêng tư sớm bị xóa nhòa khi công cụ này vướng vào những bê bối chấn động toàn cầu.

Từ những ngày đầu Shalev Hulio khởi nghiệp đến sự ra đời của NSO Group

Giống như nhiều doanh nhân công nghệ thành đạt khác tại Israel, chặng đường của Shalev Hulio bắt đầu từ những năm tháng rèn luyện trong Lực lượng Phòng vệ Israel. Chàng thanh niên Hulio từng phục vụ trong lực lượng tìm kiếm và cứu nạn, nơi yêu cầu khả năng chịu áp lực cao và tư duy giải quyết vấn đề nhanh nhạy.

Môi trường quân đội nghiêm ngặt đã rèn giũa một Shalev Hulio đầy bản lĩnh, chuẩn bị cho ông những kỹ năng cần thiết để đương đầu với thế giới kinh doanh khắc nghiệt. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, với khao khát tạo ra những sản phẩm mang tính đột phá, Hulio cùng người bạn từ thời trung học Omri Lavie quyết định thành lập một công ty công nghệ.

Dự án đầu tiên của họ là một công ty mang tên CommuniTake. Sản phẩm cốt lõi là một ứng dụng di động cho phép các nhà mạng viễn thông nắm quyền điều khiển điện thoại thông minh của khách hàng để khắc phục sự cố kỹ thuật từ xa. Những nỗ lực ban đầu này vấp phải muôn vàn khó khăn khi nhóm phải chật vật tìm kiếm nguồn vốn đầu tư. Thị trường công nghệ tiêu dùng quá chật chội và tỉ suất lợi nhuận lại vô cùng nhỏ bé.

Tuy nhiên, chính trong quá trình mày mò cách thức can thiệp sâu vào hệ điều hành của các thiết bị di động, Hulio và các cộng sự đã tình cờ phát hiện ra một hướng đi mới mẻ. Các cơ quan tình báo quốc gia bắt đầu tìm đến họ, bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến khả năng thâm nhập thiết bị từ xa. Thay vì tiếp tục con đường dân sự, họ nhận ra tiềm năng khổng lồ của việc thương mại hóa các lỗ hổng bảo mật.

Nhận thức này là nền móng đầu tiên cho sự ra đời của NSO Group vào năm 2010. Chữ NSO được ghép từ những chữ cái đầu trong tên của ba nhà sáng lập: Niv Karmi, Shalev Hulio và Omri Lavie. Dù Karmi sớm rút lui do những bất đồng về tầm nhìn, Hulio và Lavie vẫn kiên định với con đường đã chọn.

Họ tập trung đội ngũ kỹ sư tinh hoa của Israel lại, quyết tâm tạo ra một hệ thống tình báo có khả năng xâm nhập mọi thiết bị di động. Giấc mơ về một công cụ quyền lực mang tên Pegasus bắt đầu thành hình từ những dòng mã sơ khai đó, mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp tình báo và biến NSO Group thành một thế lực đáng gờm.

Sức mạnh của Pegasus và sự vươn lên trên thị trường công nghệ

Khi Pegasus chính thức hoàn thiện, nó nhanh chóng trở thành một thứ vũ khí vô hình khiến mọi cơ quan an ninh phải thèm khát. Cách thức hoạt động của phần mềm này vượt xa những loại mã độc thông thường. Sức mạnh đáng sợ nhất của Pegasus nằm ở khả năng xâm nhập theo phương thức "zero-click" – nghĩa là mục tiêu không cần phải tương tác, không cần nhấp vào bất kỳ đường dẫn độc hại hay tệp đính kèm nào.

Chỉ cần một cuộc gọi nhỡ qua WhatsApp hoặc một đoạn mã ẩn trong tin nhắn iMessage, Pegasus đã có thể âm thầm cài đặt vào thiết bị mà không để lại bất kỳ dấu vết nào. Ngay cả khi người dùng nhận ra điều bất thường và khởi động lại máy, phần mềm vẫn nằm vùng sâu bên trong hệ thống. Từ thời điểm đó, mọi bức tường bảo mật đều vô tác dụng. Dữ liệu mã hóa, nội dung tin nhắn, hình ảnh, email, lịch trình di chuyển thông qua hệ thống định vị vệ tinh, thậm chí cả việc bí mật kích hoạt micro và camera của điện thoại để ghi âm môi trường xung quanh đều nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của người điều hành.

Trong mắt Shalev Hulio, NSO Group đang cung cấp một giải pháp công nghệ mang tính cách mạng, một chiếc chìa khóa vạn năng giúp các chính phủ theo kịp sự tiến hóa phức tạp của tội phạm mạng trong kỷ nguyên kỹ thuật số.

Với tài kinh doanh nhạy bén, Hulio đã xây dựng một chiến lược tiếp thị nhắm trực tiếp vào bộ máy tình báo, lực lượng cảnh sát và cơ quan thực thi pháp luật của các quốc gia. NSO Group hoạt động kín kẽ nhưng mang lại hiệu quả kinh tế khổng lồ. Báo cáo tài chính rò rỉ cho thấy họ tính phí hàng trăm nghìn USD chỉ riêng cho chi phí cài đặt hệ thống cơ bản, cộng thêm từ vài nghìn đến vài chục nghìn USD cho mỗi thiết bị mục tiêu bị giám sát thành công. Doanh thu hàng năm của công ty thường xuyên vượt mốc hàng trăm triệu USD.

Sự thành công về mặt thương mại này đã nhanh chóng đưa tên tuổi của Shalev Hulio lên đỉnh cao danh vọng. Những quỹ đầu tư tư nhân khổng lồ như Francisco Partners và sau đó là Novalpina Capital liên tục rót vốn, đẩy mức định giá của công ty lên mốc hơn 1 tỉ USD. Trên các tạp chí kinh doanh hàng đầu như Forbes hay Time, Shalev Hulio nổi lên như một hình mẫu doanh nhân vĩ đại. Dưới sự điều hành của ông, NSO Group sở hữu những văn phòng sang trọng, thu hút hàng trăm kỹ sư xuất sắc nhất từ các đơn vị tình báo quân đội Israel.

Ông thường xuyên di chuyển bằng máy bay hạng sang, tham gia những cuộc đàm phán cấp nhà nước và liên tục mở rộng mạng lưới khách hàng ra nhiều châu lục. Sự tự tin của Hulio lớn đến mức ông từng tuyên bố công nghệ của mình đã cứu sống hàng chục nghìn người khỏi các vụ tấn công khủng bố. Đế chế phần mềm gián điệp do ông xây dựng dường như vô đối, mang lại cho vị CEO này một vị thế quyền lực lớn lao trong hệ sinh thái an ninh mạng toàn cầu.

Ánh sáng soi rọi những góc khuất và cái giá phải trả

Thế nhưng, mọi hào quang đều có bóng tối đi kèm. Hình tượng của NSO Group bắt đầu sụp đổ khi một liên minh gồm Tổ chức Ân xá Quốc tế và hàng chục hãng thông tấn lớn đồng loạt công bố dự án điều tra về Pegasus. Những bằng chứng kỹ thuật chỉ ra rằng phần mềm của NSO Group đã bị vô số chính phủ lạm dụng để theo dõi diện rộng.

Danh sách nạn nhân bị rò rỉ chứa thông tin của hơn 50 nghìn số điện thoại, trong đó có tên của các nhà báo điều tra, luật sư nhân quyền, chính quyền đối lập và những nhà hoạt động xã hội. Sự thật trần trụi này đã tạo ra một làn sóng phẫn nộ lan rộng khắp toàn cầu. Hình ảnh một công ty bảo vệ an ninh nhanh chóng biến thành biểu tượng của sự xâm phạm quyền tự do dân sự.

Cái giá mà NSO Group và cá nhân Shalev Hulio phải trả vô cùng đắt. Vào tháng 11/2021, Bộ Thương mại Mỹ đưa NSO Group vào danh sách đen thương mại, cấm các công ty Mỹ cung cấp phần cứng và phần mềm cho họ. Quyết định này giáng một đòn chí mạng vào hoạt động vận hành của công ty. Các gã khổng lồ công nghệ như Apple và Meta cũng lập tức có hành động pháp lí, đệ đơn kiện NSO Group ra tòa án liên bang với cáo buộc đánh cắp dữ liệu và gây nguy hiểm cho người dùng trên nền tảng của họ.

Trong tình hình kinh doanh đình trệ, nợ nần chồng chất lên đến hàng trăm triệu USD, nhiều nhà đầu tư vội vã tháo chạy để tránh bị liên lụy. Hệ thống tài chính của NSO bị đóng băng, các khoản vay quốc tế đứng trước nguy cơ vỡ nợ, đẩy công ty đến bờ vực phá sản.

Dưới sức ép khổng lồ từ dư luận và các lệnh trừng phạt quốc tế, vào tháng 8 năm 2022, Shalev Hulio chính thức từ chức giám đốc điều hành NSO Group, đồng thời công ty cũng thông báo cắt giảm hàng trăm nhân sự để tái cơ cấu. Dù rời ghế nóng, ông vẫn cố gắng bám trụ để bảo vệ những giá trị cốt lõi của công ty. Ông liên tục trả lời phỏng vấn, khẳng định rằng NSO luôn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định xuất khẩu vũ khí mạng của chính phủ Israel và họ đã chủ động chấm dứt hợp đồng với những khách hàng có dấu hiệu vi phạm nhân quyền.

Tuy nhiên, những nỗ lực thanh minh đó không thể xoa dịu làn sóng tẩy chay từ cộng đồng quốc tế. Hiện tại, dù Shalev Hulio đã rút lui khỏi hào quang quyền lực và cố gắng tìm kiếm hướng đi mới trong các dự án an ninh mạng thuần túy mang tính phòng thủ, cái tên Pegasus vẫn luôn là tì vết trong sự nghiệp của ông. Hành trình của Shalev Hulio từ một nhà sáng lập đầy hoài bão đến tâm điểm của sự phẫn nộ toàn cầu là một minh chứng rõ ràng cho việc công nghệ giám sát có thể trở thành con dao hai lưỡi, phá hủy chính sự nghiệp của những người đã tạo ra nó.