Hệ lụy lạm dụng mổ lấy thai: Biến chứng nhau tiền đạo và nhau cài răng lược

Ngày 5.3, BSCK1 Huỳnh Thị Đào – Trưởng khoa Sản Phụ khoa, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á – cho biết đơn vị vừa kịp thời cứu sống một sản phụ và thai nhi rơi vào tình trạng nguy kịch do nhau cài răng lược trên vết mổ lấy thai cũ.

Không chỉ là một ca bệnh nguy hiểm, đây còn là câu chuyện về cuộc chạy đua với thời gian trong phòng mổ và nỗ lực của các bác sĩ nhằm bảo tồn tử cung cho sản phụ – điều tưởng chừng rất khó thực hiện khi đối mặt với một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm hàng đầu hiện nay.

Khi vết sẹo cũ trở thành “điểm yếu chí mạng”

Mang thai lần thứ tư sau hai lần sinh thường và một lần sinh mổ, chị H. (37 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh) bước vào thai kỳ với tâm thế khá yên tâm. Những tháng đầu thai kỳ diễn ra bình lặng, các lần khám thai định kỳ tại cơ sở y tế địa phương đều cho kết quả bình thường.

Không ai ngờ rằng bên trong tử cung của người phụ nữ này lại đang âm thầm hình thành một biến chứng nguy hiểm.

Bước ngoặt xảy ra khi thai được 36 tuần. Chị H. bắt đầu xuất hiện tình trạng ra máu âm đạo kéo dài. Ban đầu, gia đình cho rằng đây chỉ là dấu hiệu chuyển dạ sớm. Tuy nhiên, sau một tuần điều trị tại bệnh viện địa phương nhưng tình trạng xuất huyết không cải thiện, gia đình quyết định chuyển chị đến Bệnh viện đa khoa Xuyên Á để kiểm tra chuyên sâu.

Tại đây, các bác sĩ khoa Sản Phụ khoa nhanh chóng tiến hành siêu âm và đánh giá toàn diện. Kết quả khiến ê-kíp phải đặc biệt cảnh giác: sản phụ bị nhau tiền đạo trung tâm kèm nhau cài răng lược ngay tại vị trí sẹo mổ cũ ở đoạn dưới tử cung.

Trong thai kỳ bình thường, bánh nhau bám vào lớp niêm mạc tử cung để nuôi dưỡng thai nhi. Sau khi em bé chào đời, bánh nhau sẽ bong ra tự nhiên. Tuy nhiên, ở tình trạng nhau cài răng lược, bánh nhau không chỉ bám vào niêm mạc mà còn xâm lấn sâu vào lớp cơ tử cung, thậm chí có thể xuyên qua toàn bộ thành tử cung.

BSCK1 Huỳnh Thị Đào cho biết đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của sản khoa hiện đại.

“Ở nhau cài răng lược, bánh nhau bám rất sâu và rất chắc vào thành tử cung. Khi cố gắng bóc tách, các mạch máu lớn có thể bị rách, gây băng huyết dữ dội. Trong nhiều trường hợp, để cứu sống sản phụ, bác sĩ buộc phải cắt bỏ tử cung,” bác sĩ Đào giải thích.

Nguy cơ trong trường hợp của chị H. còn cao hơn khi bánh nhau nằm ngay cổ tử cung – vị trí che lấp đường ra của thai nhi. Điều này đồng nghĩa với việc sản phụ không chỉ đối mặt với nguy cơ băng huyết mà còn có thể rơi vào sốc mất máu nếu không được can thiệp kịp thời.

Cuộc chạy đua nghẹt thở trong phòng mổ

Trước tình thế nguy cấp, bệnh viện nhanh chóng kích hoạt quy trình xử trí khẩn cấp. Một ê-kíp đa chuyên khoa gồm sản khoa, gây mê hồi sức và nhi khoa được huy động để thực hiện ca phẫu thuật.

Mục tiêu đầu tiên của các bác sĩ là đưa em bé ra ngoài an toàn. Đây là bước quan trọng nhưng chưa phải là thử thách lớn nhất.

Sau khi em bé chào đời khỏe mạnh, các bác sĩ phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều: xử lý khối nhau đang bám chặt vào tử cung của người mẹ.

Trong những trường hợp nhau cài răng lược nặng, phương án thường được áp dụng là cắt tử cung để kiểm soát chảy máu. Đây là biện pháp triệt để và an toàn nhất trong nhiều tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, với những phụ nữ còn trẻ, việc mất tử cung đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn khả năng sinh sản.

Đứng trước trường hợp của chị H., các bác sĩ đã cân nhắc rất kỹ lưỡng. BSCK1 Huỳnh Thị Đào cho biết quyết định bảo tồn tử cung trong tình huống này đòi hỏi sự tính toán cực kỳ thận trọng.

“Phẫu thuật bảo tồn tử cung trong nhau cài răng lược là một thách thức lớn. Bác sĩ phải bóc tách toàn bộ mô nhau xâm lấn, kiểm soát chảy máu và đồng thời tái tạo lại tử cung. Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể khiến sản phụ mất máu nghiêm trọng”, bà nói.

Sau khi hội chẩn, ê-kíp phẫu thuật quyết định lựa chọn phương án bảo tồn tử cung.

Các bác sĩ tiến hành cắt bỏ phần đoạn dưới tử cung bị nhau xâm lấn, đồng thời bóc tách toàn bộ mô nhau bám sâu. Sau đó, tử cung được khâu phục hồi và tái tạo nhằm đảm bảo cầm máu cũng như duy trì cấu trúc giải phẫu.

Ca phẫu thuật diễn ra trong bầu không khí căng thẳng. Mỗi thao tác của phẫu thuật viên đều phải được thực hiện chính xác nhằm tránh làm tổn thương các mạch máu lớn và những cơ quan lân cận như bàng quang.

Sau nhiều giờ nỗ lực, ca mổ cuối cùng cũng thành công. Tử cung của sản phụ được bảo tồn, tình trạng chảy máu được kiểm soát hoàn toàn.

Chỉ một ngày sau phẫu thuật, sức khỏe của chị H. dần ổn định. Em bé phát triển tốt và được chăm sóc tại khoa Nhi.

Khoảnh khắc hai mẹ con gặp lại nhau sau ca phẫu thuật khiến cả gia đình không giấu được xúc động. Với ê-kíp y bác sĩ, đó cũng là phần thưởng lớn sau nhiều giờ căng thẳng trong phòng mổ.

Theo BSCK1 Huỳnh Thị Đào, những ca phẫu thuật bảo tồn tử cung thành công như vậy cho thấy sự tiến bộ đáng kể của sản khoa hiện đại. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh yếu tố quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm.

“Nếu nhau cài răng lược được chẩn đoán từ sớm, bác sĩ có thể xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ và chuẩn bị đầy đủ cho phẫu thuật. Điều này giúp giảm nguy cơ băng huyết và tăng khả năng bảo tồn tử cung,” bà cho biết.

Biến chứng đang gia tăng âm thầm

Các chuyên gia sản khoa cảnh báo rằng tỷ lệ nhau cài răng lược đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến sự gia tăng của các ca sinh mổ.

Mỗi vết sẹo trên tử cung sau phẫu thuật đều có thể trở thành vị trí bất thường để bánh nhau bám vào trong những lần mang thai sau. Nguy cơ này càng cao nếu phụ nữ trải qua nhiều lần sinh mổ.

Ngoài ra, những thủ thuật can thiệp vào tử cung như nạo hút thai nhiều lần hoặc phẫu thuật bóc nhân xơ tử cung cũng có thể làm thay đổi cấu trúc niêm mạc tử cung, tạo điều kiện cho nhau cài răng lược hình thành.

Theo bác sĩ Huỳnh Thị Đào, việc lạm dụng mổ lấy thai khi không có chỉ định y khoa rõ ràng là một vấn đề đáng lo ngại.

“Mổ lấy thai là một kỹ thuật cứu sinh trong nhiều trường hợp, nhưng nếu lạm dụng sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng ở các thai kỳ sau, trong đó có nhau cài răng lược”, bà cảnh báo.

Các bác sĩ sản khoa khuyến cáo thai phụ, đặc biệt là những người từng sinh mổ, cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết.

Trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, siêu âm đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá vị trí bánh nhau và phát hiện sớm dấu hiệu xâm lấn bất thường.

Khi nhau cài răng lược được phát hiện sớm, bác sĩ có thể xây dựng kế hoạch điều trị chi tiết, chuẩn bị nguồn máu dự phòng và huy động ê-kíp chuyên khoa để xử trí an toàn.

Trong cuộc chiến với những biến chứng sản khoa nguy hiểm, sự chủ động của thai phụ và kinh nghiệm của đội ngũ y tế chính là yếu tố quyết định.

Câu chuyện của chị H. không chỉ là hành trình vượt qua ranh giới sinh tử của một người mẹ, mà còn là lời nhắc nhở rằng mỗi vết sẹo trên tử cung đều có thể mang theo những hệ lụy tiềm ẩn. Khi y học ngày càng tiến bộ, những biến chứng tưởng chừng không thể vượt qua vẫn có thể được kiểm soát – miễn là chúng được phát hiện kịp thời và được xử trí bởi những bàn tay giàu kinh nghiệm