Họa sĩ nhí Phạm Hải Nguyên và giấc mơ mang tên mình

Trong bức tranh mỹ thuật Việt Nam, nơi các thế hệ nghệ sĩ liên tục tìm kiếm những cách biểu đạt mới, Phạm Hải Nguyên xuất hiện như một tài năng nhỏ tuổi giàu triển vọng. Sinh năm 2012 tại Lạng Sơn, em không lớn lên trong một gia đình nghệ thuật nhưng lại sớm bộc lộ năng khiếu vẽ từ khi mới 5 tuổi.

Hành trình của Nguyên là kết quả của một quá trình bền bỉ, được nuôi dưỡng bằng niềm say mê, sự kiên định và khả năng tự định hình cá tính sáng tạo. Khi nhiều bạn cùng trang lứa còn mải mê với những thú vui tuổi học trò, Nguyên đã dành phần lớn thời gian cho hội họa, để màu sắc, đường nét và ký hiệu trở thành thứ ngôn ngữ riêng giúp em trò chuyện với thế giới.

Hành trình học hỏi của Nguyên bắt đầu rõ nét từ năm lớp 4, khi em theo học lớp vẽ của họa sĩ Hoàng Văn Điểm tại Lạng Sơn cùng bạn đồng trang lứa Hoàng Nhật Quang. Trong lớp có nhiều học viên vẽ tốt, nhưng Nguyên và Quang nổi bật bởi sự độc lập trong sáng tạo, không lặp lại phong cách của thầy hay hòa lẫn vào số đông. Cả hai từng có giai đoạn ảnh hưởng qua lại nhưng theo thời gian, Nguyên rẽ dần sang hướng biểu tượng và trừu tượng, khác với thiên hướng biểu hiện của Quang. Chính sự lựa chọn con đường riêng này đã sớm định hình vị trí của Nguyên trong mỹ thuật trẻ, như giám tuyển Lý Đợi nhận xét, đó là điều quý giá vì cho thấy ý thức tìm kiếm tiếng nói cá nhân ngay từ khi còn rất trẻ.

Năm 2025, Nguyên được trao giải Khát vọng Dế Mèn, một giải thưởng uy tín dành cho thiếu nhi do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức hằng năm, nối tiếp thành tích mà Hoàng Nhật Quang đạt được vào năm 2023. Giải thưởng này, như Nguyên chia sẻ, đã mang đến cho em nguồn khích lệ và động viên to lớn, tiếp thêm sự tự tin để theo đuổi con đường hội họa trừu tượng. Với Nguyên, đây không chỉ là một dấu mốc quan trọng trong hành trình sáng tác mà còn là sự ghi nhận từ các họa sĩ giàu kinh nghiệm, khẳng định em không đơn độc trên con đường sáng tạo nghệ thuật.

Ngôn ngữ hội họa của Nguyên là sự hòa quyện giữa hồn nhiên tuổi nhỏ và tư duy nghệ thuật hiện đại. Đường nét của em phóng khoáng nhưng không buông thả, như dòng chảy trực tiếp từ suy tưởng xuống bề mặt toan. Màu sắc táo bạo, mạnh mẽ, thường ưu tiên gam nóng gồm đỏ, vàng, cam xen lẫn những khoảng xanh, lam, hồng để tạo tiết tấu thị giác. Bố cục không theo trật tự tuyến tính mà được kiến tạo từ những mảng hình, lớp màu và ký hiệu đan xen, đôi khi phi logic nhưng giàu cảm xúc. Trong tranh, chữ viết, đa phần là tiếng Anh, xuất hiện như những yếu tố tạo hình, không nhằm giải thích mà như những mật mã thị giác gợi người xem tự tìm kiếm và diễn giải. Sự kết hợp giữa hình ảnh và ký tự này tạo nên một tầng đối thoại đặc biệt khiến mỗi tác phẩm vừa là trải nghiệm thị giác, vừa là hành trình liên tưởng.

“

Các bạn nhỏ bây giờ không chỉ có nhiều điều kiện
để xem, để học, để vẽ, mà quan trọng nhất là thích vẽ gì thì được vẽ nấy. Thời
trước hoặc thời của chúng tôi, ngoài nét hồn nhiên, trong sáng, thì trẻ em
không phải muốn vẽ gì cũng được vẽ nấy đâu. Trong sự tự do bày tỏ này, đã có vài
em nổi trội hơn các bạn đồng trang lứa, vẽ rất có nét có hồn, vẽ rất vững vàng,
quả là đáng vui mừng”.

Họa sĩ Thành Chương

Nguyên từng bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với danh họa Pablo Picasso, người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử hội họa thế giới. Ảnh hưởng từ Picasso có thể nhận thấy ở tinh thần tự do và cách phá vỡ những khuôn khổ truyền thống, nhưng đó là cảm hứng để Nguyên tìm kiếm cách thể hiện của riêng mình chứ không phải sự sao chép. Trong các tác phẩm, những biến đổi hình ảnh và cấu trúc mang dấu ấn cá nhân cho thấy em đang tiếp nhận tinh thần sáng tạo ấy một cách chủ động và hồn nhiên, phù hợp với góc nhìn của lứa tuổi.

Bên cạnh ảnh hưởng từ danh họa Pablo Picasso, Nguyên cũng ngưỡng mộ họa sĩ Lê Kinh Tài, một gương mặt nổi bật của mỹ thuật Việt đương đại. Em yêu cách Lê Kinh Tài sáng tác tự do nhưng luôn truyền đạt được điều mình mong muốn. Triển lãm lần này, gia đình sẽ đưa Nguyên lên Kon Tum để gặp gỡ và xem xưởng vẽ của Lê Kinh Tài trước khi trở lại Lạng Sơn nhập học. Điều này cho thấy quá trình tiếp nhận của Nguyên không đơn nguồn mà được nuôi dưỡng từ cả di sản nghệ thuật thế giới và những tấm gương sáng tác trong nước.

Trong mắt họa sĩ Hoàng Văn Điểm, tranh của Nguyên là một hành trình sáng tạo đầy cá tính, nơi sự hồn nhiên tuổi nhỏ hòa quyện cùng tư duy trừu tượng. Mỗi đường nét, mỗi mảng màu đều chứa một nhịp điệu trực giác, được triển khai với sự tự do cao độ nhưng vẫn giữ được sức gợi. Những biểu tượng trong tranh tuy giản lược nhưng giàu khả năng khơi mở, cho phép người xem kết nối cảm xúc của mình với tác phẩm.

“

Tranh của
Phạm Hải Nguyên là một hành trình sáng tạo đầy cá tính, nơi sự hồn nhiên tuổi
nhỏ hòa quyện cùng tư duy nghệ thuật hiện đại, đậm chất trừu tượng. Lấy cảm hứng
từ danh họa Picasso, Nguyên không sao chép, mà phóng khoáng biến đổi hình ảnh
thành những mảnh ghép ý niệm, phá vỡ quy tắc truyền thống, để tạo nên một thế
giới riêng đầy bí ẩn và gợi mở.

Họa sĩ Hoàng Văn Điểm

Triển lãm Giấc mơ mang tên mình, triển lãm cá nhân thứ hai của Nguyên, trưng bày 35 tranh acrylic sáng tác từ năm 2022 đến nay, là minh chứng rõ rệt cho sức làm việc và sự nghiêm túc của một họa sĩ tuổi thiếu niên. Đây không chỉ là sự kiện để công chúng chiêm ngưỡng thành quả sáng tạo của em mà còn là cơ hội để thấy cách một tài năng trẻ đang từng bước khẳng định bản thân trong dòng chảy mỹ thuật Việt.

Xem loạt tranh của Phạm Hải Nguyên:

Phạm Hải Nguyên vẫn còn rất nhiều năm phía trước để tiếp tục học hỏi và thử nghiệm. Nhưng ngay từ bây giờ, em đã chứng minh rằng đam mê, cá tính và sự kiên định có thể tạo nên những dấu ấn mạnh mẽ ngay cả khi tuổi đời còn rất trẻ. Giấc mơ mang tên mình vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng em mà còn là lời khẳng định rằng mỹ thuật Việt Nam vẫn luôn có những mầm xanh đầy hứa hẹn, sẵn sàng viết tiếp câu chuyện bằng những gam màu và đường nét của thời đại mình.

“

Đây là một cơ duyên khó gặp lần
thứ hai trong đời làm giám tuyển, vì dễ chi có hai bạn vẽ tranh cùng tuổi, sống
cùng thành phố, học cùng thầy và triển lãm cùng năm, gần như kế tiếp nhau. Quan
trọng hơn, trong các cái cùng ấy, nếu xem kỹ, sẽ thấy Quang và Nguyên đã dần rẽ
lối để xa nhau trong cách sáng tác, ấy là điều đáng quý. Các em còn rất nhỏ, tương
lai có thể trở thành họa sĩ hoặc không, không thể nói trước được, nhưng sau khi
trưởng thành, khi nhìn lại, chắc hẳn giai đoạn này là một kỷ niệm vui trong đời,
vì gia đình và thầy cô không mấy đặt nặng chuyện các em nên làm gì, sẽ trở
thành gì, mà miễn sao thấy yêu thích, thoải mái là được.

Giám tuyển Lý Đợi