Hoàn thiện thể chế, khẳng định vai trò động lực tăng trưởng

Sáng nay, 31.10, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Họp báo thường kỳ tháng 10, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương. Các hoạt động của Bộ KH&CN trong tháng đã thể hiện những bước tiến quan trọng của ngành trong việc kiến tạo hành lang pháp lý và thúc đẩy đổi mới sáng tạo quốc gia.

Trong tháng 10.2025, ngành khoa học và công nghệ tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế, đóng góp thiết yếu vào quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển bền vững.

Hoàn thiện thể chế, tạo lập hành lang pháp lý

Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế được xem là hoạt động chủ chốt và nổi bật nhất trong tháng. Bộ KH&CN đã trình Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành 01 Nghị quyết, 07 Nghị định và 07 Quyết định quan trọng, bao quát hầu hết các lĩnh vực trọng tâm của ngành.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 307/NQ-CP ngày 06.10.2025 đã chính thức bổ sung dự án Luật Trí tuệ nhân tạo vào chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đánh dấu bước tiến mang tính lịch sử trong việc xây dựng hành lang pháp lý chuyên biệt cho lĩnh vực này.

Khung pháp lý đảm bảo cho việc đưa Luật Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số (Luật KH,CN và ĐMST) đi vào thực tiễn với việc 7 Nghị định được ban hành trong tháng, tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung của Luật KH,CN và ĐMST, từ cơ chế tự chủ, tài chính, quỹ đầu tư mạo hiểm, đến hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Trong đó, Nghị định số 271/2025 đặc biệt quan trọng khi quy định việc thành lập và góp vốn doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu KH&CN trên địa bàn Hà Nội, mở ra cơ chế mới, nhằm đưa tri thức khoa học vào thực tiễn sản xuất.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều quyết định mang ý nghĩa định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển KH,CN&ĐMST. Các văn bản này bao gồm việc kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia về KH,CN&ĐMST, chuyển đổi số và Đề án 06; ban hành kế hoạch triển khai thi hành các luật sửa đổi trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và KH&CN; phê duyệt chương trình khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư hạ tầng viễn thông và hạ tầng số quốc gia đến năm 2030; cùng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả KH,CN&ĐMST, chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế - xã hội. Những văn bản này có vai trò quan trọng trong việc lượng hóa đóng góp của KH&CN, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư công cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Bộ cũng ban hành 5 Thông tư hướng dẫn chuyên ngành, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực dữ liệu, an toàn hạt nhân và chữ ký điện tử.

Đẩy mạnh hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế

Song song với công tác hoàn thiện thể chế, Bộ KH&CN đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Bộ đã ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông, hạ tầng số phục vụ Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Đây là những định hướng chiến lược giúp xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất và thúc đẩy công tác điều hành chính phủ điện tử.

Bộ đã ban hành 5 Công điện chỉ đạo các sở KH&CN, doanh nghiệp viễn thông chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả bão số 10, 11, đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt. Đồng thời, Công văn 5511/BKHCN-CĐSQG hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, thể hiện vai trò điều phối, dẫn dắt của Bộ trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia.

Đặc biệt, Bộ đã chủ trì và phối hợp tổ chức hơn 15 hội nghị, hội thảo và sự kiện khoa học lớn. Nổi bật phải kể đến Hội thảo quốc tế “100 năm vật lý lượng tử” tại Gia Lai với sự tham dự của 80 nhà khoa học đến từ 14 quốc gia, và Hội nghị KH&CN hạt nhân toàn quốc lần thứ XVI (VINANST-16) tại Đà Nẵng, qua đó tăng cường hợp tác chuyên môn và hội nhập quốc tế.

Tôn vinh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong tháng 10 là sự kiện “Đổi mới sáng tạo toàn dân - Động lực phát triển quốc gia” được tổ chức tại Hà Nội, thu hút hơn 800 đại biểu và kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố. Trong khuôn khổ chương trình, Diễn đàn chính sách và Triển lãm quốc tế về đổi mới sáng tạo đã giới thiệu hàng trăm sản phẩm, giải pháp công nghệ mới của Việt Nam.

Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia 2025 với chủ đề “Chuyển đổi số: Nhanh hơn - hiệu quả hơn - gần dân hơn” đã tổng kết giai đoạn 2020-2025, công bố Chỉ số Chuyển đổi số (DTI) năm 2024 của các tỉnh, thành phố, và tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Đây là dịp nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện chương trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời định hướng cho giai đoạn tiếp theo với mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Hoàn thiện 5 dự án Luật trình Quốc hội

Tháng 11 này, Bộ KH&CN tập trung vào mục tiêu hoàn thiện 5 dự án Luật trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 10, gồm: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, Luật sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ và Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật AI).

Đồng thời, Bộ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xây dựng các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành những Luật đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9. Các đề án trọng điểm khác như Đề án thống kê, đánh giá tỷ trọng đóng góp của công nghệ sinh học và Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn 2050 cũng sẽ được tập trung triển khai, khẳng định cam kết của ngành trong việc xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.