Hơn 500 kỹ sư trên WhatsApp hợp lực cứu người mắc kẹt trong đường hầm Nepal

Họ khẩn trương tìm kiếm những người có thể vẫn còn sống bên trong các đường hầm của những nhà máy thủy điện bị tàn phá.

Nhóm WhatsApp được các kỹ sư thành lập trước khi bức tường nước, bùn đất và đá tràn xuống thung lũng Trishuli của Nepal ngày 26/8. Kể từ đó, nhóm này trở thành kênh hỗ trợ quan trọng, hoạt động cùng trực thăng và máy móc hạng nặng trong cuộc chạy đua tìm kiếm người sống sót.

Giới chức hy vọng một số trong khoảng 900 người được báo mất tích tại 6 nhà máy thủy điện, gồm cả ít nhất 3 công trình đang được xây dựng, có thể đã thoát khỏi dòng lũ vì họ đang làm việc bên trong hoặc đã kịp chạy vào các đường hầm.

Dấu hiệu thành công đầu tiên xuất hiện hôm 28/8, khi lực lượng cứu hộ đưa được hai người còn sống ra khỏi một đường hầm nối với nhà máy thủy điện Upper Trishuli 3A, chín ngày sau thảm họa. Một trong hai người cho biết có thể vẫn còn những người sống sót khác trong các đường hầm.

Tuy nhiên, việc tìm lối vào một số đường hầm hiện cũng rất khó khăn. Những đường hầm này vốn được thiết kế để dẫn nước hoặc giúp tiếp cận các công trình thủy điện, nhưng trận lũ đã cuốn theo khoảng 2,2 triệu tấn bùn đất và đất đá xuống thung lũng, vùi lấp nhiều khu vực.

“Gửi cho tôi bản vẽ mặt bằng”

“Bạn có thể gửi cho tôi bản vẽ mặt bằng của Chilime không?”, một quan chức chính phủ Nepal viết trong nhóm WhatsApp của các kỹ sư hôm 28/8, khi lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm những người còn lại tại khu vực bị vùi lấp của nhà máy thủy điện Chilime, nằm trên cao tại thung lũng thuộc dãy Himalaya, gần biên giới Trung Quốc.

Chỉ vài phút sau, một thành viên trong nhóm, vốn đã được mở rộng để bổ sung các chuyên gia hỗ trợ chiến dịch cứu hộ, gửi bản vẽ nhà máy điện của dự án cùng thông tin chi tiết về các đường hầm dẫn vào.

Hãng tin Reuters đã tiếp cận được nội dung cuộc trao đổi này cũng như các thông tin khác được chia sẻ trong nhóm có hơn 500 thành viên.

Hiệp hội các nhà sản xuất điện độc lập Nepal hôm 31/8 cho biết ít nhất 8 người có thể đang mắc kẹt tại nhà máy thủy điện Chilime. Một quan chức Cơ quan Điện lực Nepal cho biết 46 người có thể bị mắc kẹt tại nhà máy thủy điện Rasuwagadhi, nằm xa hơn về phía nam.

Reuters đã phỏng vấn 12 người, gồm các quan chức chính phủ và quân đội, kỹ sư, người sống sót cùng thân nhân của những công nhân mất tích. Họ mô tả nỗ lực tìm kiếm trong hệ thống đường hầm của các nhà máy thủy điện bị phá hủy, trong đó có việc các chuyên gia cung cấp hướng dẫn theo thời gian thực qua WhatsApp.

“Trận lũ đã làm thay đổi địa hình xung quanh các đường hầm và làm biến dạng cấu trúc của chúng, trong khi bùn, đá, đất và những loại đất đá khác tích tụ bên trong. Đây không phải là tình trạng tắc nghẽn đường hầm thông thường”, Raja Ram Basnet - người phát ngôn quân đội Nepal - nói với Reuters.

Tại Chilime, hình ảnh của Reuters hôm 31/8 cho thấy một cửa hầm lớn với đất đá và mảnh vỡ do lũ cuốn chất đống cao tới tận trần hầm ngay phía bên trong.

Hơn 1.200 người đã thiệt mạng trong trận lũ xảy ra tuần trước do một vụ sụp đổ của sông băng gây ra. Hơn 4.000 người vẫn mất tích, gồm cả những người có thể đang mắc kẹt bên trong các đường hầm.

Ngoài Chilime, lực lượng cứu hộ còn tìm kiếm tại 5 cơ sở thủy điện khác trong thung lũng, thuộc mạng lưới các nhà máy đang ngày càng mở rộng để cung cấp điện cho Nepal và xuất khẩu phần điện dư thừa. Trận lũ làm mất khoảng 10% công suất phát điện của Nepal.

Tìm kiếm tư vấn về hệ thống đường hầm qua WhatsApp

Tại nhà máy thủy điện Rasuwagadhi, lực lượng cứu hộ đã tiến sâu 250 m vào một đường hầm trước khi phát hiện lối đi bị chặn. Tuy nhiên, họ chưa từ bỏ việc tìm kiếm.

“Chúng tôi đang cố gắng một lần nữa đi sâu vào bên trong để tìm kiếm mọi người”, Amshu Kiran Shahi, thành viên hội đồng quản trị Cơ quan Điện lực Nepal, cho hay. Ông nói 46 người có thể đã bị mắc kẹt ở một khoang bên trong đường hầm, nơi họ có thể vẫn còn thức ăn và nước uống.

Một quản lý của Cơ quan Điện lực Nepal, yêu cầu không tiết lộ danh tính, cho biết lực lượng cứu hộ cũng đã nhờ các cựu nhân viên nhà máy tư vấn về hệ thống đường hầm thông qua nhóm WhatsApp. Theo ông, những bản vẽ được đăng lên nhóm đã tỏ ra hữu ích.

Tại dự án thủy điện Upper Trishuli 3A, lực lượng cứu hộ mất gần 6 ngày mới tiếp cận được đường hầm vì lối vào bị chôn vùi, Kiran Shahi tiết lộ. Trước khi hai người sống sót được đưa ra hôm 4/9, lực lượng cứu hộ đã tìm cách bơm oxy qua các đường ống vào những khoảng trống bên trong, đề phòng có người mắc kẹt.

Một phóng viên ảnh của Reuters bay tới hiện trường hôm 3/9 chứng kiến các máy xúc cố gắng di chuyển những tảng đá khổng lồ khỏi cửa đường hầm, đồng thời tìm cách đào sâu hơn vào bên trong.

Jan Jiwan Thakur, kỹ sư xây dựng tại nhà máy Upper Trishuli 1, cho biết một đồng nghiệp đã cảnh báo ông về trận lũ ngay trước khi dòng nước tràn xuống thung lũng. Nhờ vậy, ông và khoảng 100 người khác tại cơ sở có đủ thời gian chạy lên khu vực cao hơn.

“Chúng tôi chỉ biết chạy về phía sườn đồi. Sau 2 - 3 phút, khi nhìn xuống, mọi thứ đã biến mất. Bùn và đất đá do lũ cuốn đã hoàn toàn chôn vùi khu vực văn phòng của chúng tôi”, ông nói.

Dhan Bahadur Tamang kể rằng ông đã thoát ra qua một đường hầm khi lũ ập đến, cuốn theo đường ống và nhiều thiết bị khác vào bên trong. Nhờ am hiểu hệ thống đường hầm, ông cùng một số người khác tìm được đường thoát. Tuy nhiên, Dhan Bahadur Tamang cho biết đã nhìn thấy thi thể người trong lúc lần theo đường hầm tối tăm để chạy thoát.

Trong nhóm WhatsApp của hơn 500 kỹ sư, các thành viên chia sẻ tên và số điện thoại của những công nhân mất tích, đề nghị quan chức chính phủ chuyển thông tin cho cơ quan viễn thông nhằm tìm kiếm vị trí cuối cùng mà điện thoại của họ được ghi nhận.

Trong khi đó, thân nhân của những người mất tích vẫn mòn mỏi chờ tin, gồm cả Rajesh Shrestha. Ông có con trai 30 tuổi tên Rajish, một kỹ sư môi trường tại Upper Trishuli 1.

“Mỗi khi nhìn ra ngoài, tôi lại tưởng tượng thấy con mang túi trở về nhà, giống trước đây. Tôi đang sống nhờ vào niềm hy vọng rằng con trai mình sẽ trở về”, Rajesh Shrestha, người điều hành một xưởng làm khung sắt cửa sổ, chia sẻ với Reuters.