Hướng phát triển bền vững cho du lịch Cần Thơ: 'Xanh' gắn với kinh tế tuần hoàn

Những mô hình phát triển du lịch xanh ở Cần Thơ

Tại Làng du lịch sinh thái Ông Đề, hiện nay đã áp dụng hiệu quả du lịch xanh và KTTH ở quy mô doanh nghiệp. Ông Lê Hải Phúc, chủ nhân làng du lịch, cho biết trong nhiều năm qua, đơn vị đã tận dụng rác thải hữu cơ để chế biến thành phân bón phục vụ các vườn hoa kiểng trong khu du lịch.

Doanh nghiệp đã lắp đặt pin mặt trời, theo đó giảm được chi phí tiền điện, vừa đảm bảo môi trường xanh. Hiện nay, khu du lịch đang phát triển “Ông Đề Zoo Park”, vườn thú rộng 2,5ha với hàng chục loài chim, thú, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học.

Giảm thiểu rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa dùng một lần, là nội dung cốt lõi trong mô hình du lịch xanh gắn với KTTH. Thay vì sử dụng chai nước nhựa và túi nilon, các homestay và khu du lịch sinh thái tại Cần Thơ đang được khuyến khích chuyển sang sử dụng các sản phẩm thân thiện môi trường như túi đan lục bình, chén dĩa mo cau, ống hút tre.

Tại khu du lịch Cồn Sơn, ngoài việc HTX Du lịch Nông nghiệp Cồn Sơn áp dụng kinh tế tuần hoàn trong hoạt động du lịch, HTX còn lắp đặt pin mặt trời để phục vụ hoạt động du lịch do cồn nằm giữa sông Hậu. Cách đây 5 năm, HTX còn “chế tạo” thuyền du lịch kết lại bởi hàng ngàn chai nhựa nhằm khuyến khích du lịch xanh, bảo vệ môi trường - bà Lê Thị Bé Bảy, Phó giám đốc HTX Du lịch Nông nghiệp Cồn Sơn, cho biết.

Những sáng kiến như “Chợ nổi không nhựa dùng một lần” thông qua việc bố trí các trạm thu gom, phân loại và xử lý rác thải hữu cơ bằng chế phẩm sinh học ngay tại điểm đến.

Cơ sở khoa học và thực tiễn của mô hình du lịch xanh

Ông Nguyễn Du Hạ Long, Trưởng bộ môn Du lịch lữ hành Trường đại học Nam Cần Thơ (DNC), cho rằng xu hướng du khách hiện đại ngày càng ưu tiên lựa chọn các điểm đến thân thiện môi trường, hạn chế nhựa dùng một lần, sử dụng sản phẩm địa phương và có câu chuyện rõ ràng về bảo tồn sinh thái. Đây chính là cơ hội để Cần Thơ tái cấu trúc sản phẩm du lịch sinh thái theo hướng xanh hóa toàn diện.

Một giải pháp mang tính nền tảng là xây dựng và áp dụng bộ tiêu chí du lịch xanh cho các điểm đến, cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch sinh thái trên địa bàn thành phố. Bộ tiêu chí này sẽ là căn cứ để đánh giá, chứng nhận và khuyến khích các mô hình giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng, quản lý hiệu quả nước thải và chất thải rắn.

Việc hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời mái nhà cho các cơ sở lưu trú, nhà hàng ven sông Hậu không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần tạo dựng hình ảnh “điểm đến xanh” trong mắt du khách. Lộ trình thay thế dần tàu du lịch chạy dầu bằng tàu điện hoặc động cơ tiết kiệm nhiên liệu cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm ô nhiễm tiếng ồn và váng dầu trên các tuyến tham quan chợ nổi – sản phẩm du lịch đặc trưng của thành phố. Lộ trình này đã có kế hoạch, tuy nhiên để thực hiện cần có thời gian và kinh phí.

TS Nguyễn Thị Kiều - Phó giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ Cần Thơ - cho rằng chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính hình thức mà đã trở thành “tấm vé thông hành” để hàng hóa và dịch vụ của địa phương tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc xanh hóa các ngành kinh tế, trong đó có du lịch, không chỉ giúp giảm dấu chân carbon mà còn tạo ra các mô hình sinh kế bền vững, gìn giữ tài nguyên cho các thế hệ mai sau.

Vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xem là đòn bẩy quan trọng giúp mô hình du lịch xanh vận hành hiệu quả. Việc số hóa thông tin điểm đến, quản lý lượng khách, giám sát môi trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm du lịch giúp nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo cơ sở khoa học để đo lường và giảm phát thải.

Bên cạnh đó, các nền tảng số hỗ trợ quảng bá, kết nối và kinh doanh sản phẩm du lịch xanh giúp Cần Thơ tiếp cận hiệu quả nhóm du khách có trách nhiệm với môi trường. Việc tích hợp các câu chuyện sản xuất nông nghiệp xanh, đạt tiêu chuẩn GlobalGAP, Organic vào sản phẩm du lịch sinh thái không chỉ gia tăng giá trị trải nghiệm mà còn củng cố niềm tin của du khách.

Theo PGS-TS Đào Ngọc Cảnh, Trưởng khoa Du lịch DNC, để mô hình du lịch xanh gắn với KTTH đi vào thực chất, Cần Thơ cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp: hoàn thiện thể chế và bộ tiêu chí du lịch xanh; đầu tư hạ tầng môi trường; thúc đẩy giảm rác thải và kinh tế tuần hoàn; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.