IPVS 2026: Từ số hóa chuồng trại đến đột phá về miễn dịch và dinh dưỡng

Với chủ đề “Hành động vì một môi trường khỏe mạnh và phát triển bền vững”, IPVS 2026 là diễn đàn khoa học lớn nhất của ngành thú y heo toàn cầu. Từ những tham luận, báo cáo khoa học tại hội nghị cho thấy những bước chuyển mạnh mẽ của ngành chăn nuôi trong kỷ nguyên công nghệ số và sản xuất xanh.

Trí tuệ nhân tạo bước vào chuồng trại

Một trong những chủ đề thu hút sự quan tâm lớn nhất tại hội nghị năm nay là ứng dụng AIoT (Trí tuệ nhân tạo kết hợp Internet vạn vật) trong quản lý sức khỏe và sản xuất heo. Trợ lý Giáo sư David Rosero (Đại học Bang Iowa, Hoa Kỳ) nhận định: Ngành chăn nuôi đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng, nơi dữ liệu trở thành yếu tố quyết định năng suất và hiệu quả sản xuất.

Theo Giáo sư Rosero, chuyển đổi số không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi hiện đại.

Một trong những nghiên cứu gây chú ý là việc sử dụng các thuật toán học máy để phân tích dữ liệu từ các đàn heo giống thương mại. Công nghệ này cho phép nhận diện những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sống sót của heo con sơ sinh, từ đó giúp người chăn nuôi chủ động can thiệp ngay từ giai đoạn trước khi nái sinh sản.

Không chỉ dừng ở việc phân tích dữ liệu sản xuất, trí tuệ nhân tạo còn được ứng dụng trực tiếp trong việc bảo vệ vật nuôi.

Các nhà khoa học Nhật Bản cũng giới thiệu hệ thống giám sát bằng âm thanh có khả năng nhận biết tiếng kêu bất thường của heo con trong chuồng đẻ. Khi phát hiện âm thanh đặc trưng cho tình huống heo con bị nái đè hoặc mắc kẹt, hệ thống sẽ lập tức gửi cảnh báo đến điện thoại của nhân viên chăm sóc để xử lý kịp thời.

Theo các chuyên gia, đây là hướng tiếp cận đầy tiềm năng nhằm giảm tỷ lệ hao hụt heo con trong những ngày đầu đời – giai đoạn quyết định hiệu quả kinh tế của cả đàn. Ở khâu giết mổ, công nghệ AI cũng đang mở ra phương thức giám sát dịch bệnh hoàn toàn mới.

Các nghiên cứu cho thấy hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo có thể tự động đánh giá tổn thương phổi và viêm màng phổi trên heo sau giết mổ. Dữ liệu bệnh tích sau đó được gửi ngược về trang trại để bác sĩ thú y phân tích và điều chỉnh các biện pháp kiểm soát bệnh hô hấp cho những lứa nuôi tiếp theo.

Đặc biệt, khái niệm “an toàn sinh học số” cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Thông qua thiết bị định vị thông minh gắn cho công nhân trong trang trại, hệ thống AI có thể theo dõi luồng di chuyển giữa các khu vực chăn nuôi, tự động phát hiện các nguy cơ vi phạm quy trình an toàn sinh học và cảnh báo nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Theo các nhà nghiên cứu, đây có thể là một trong những giải pháp quan trọng giúp kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như PRRS hay dịch tả heo châu Phi trong tương lai.

Cuộc cách mạng dinh dưỡng thay thế kháng sinh

Bên cạnh chuyển đổi số, các giải pháp dinh dưỡng chức năng cũng trở thành tâm điểm thảo luận tại IPVS 2026.

Tiến sĩ Hagen Schulze- Giám đốc Toàn cầu về Phụ gia Dinh dưỡng Vật nuôi của Tập đoàn ADM cho rằng: Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết chặt việc sử dụng kháng sinh và kẽm oxit liều cao trong thức ăn chăn nuôi, giới khoa học đang chạy đua tìm kiếm các giải pháp thay thế vừa hiệu quả vừa thân thiện với môi trường. Dinh dưỡng chức năng đang trở thành chìa khóa quan trọng để nâng cao sức khỏe đàn heo một cách bền vững.

Nhiều nghiên cứu được công bố tại đại hội cho thấy các hợp chất sinh học tự nhiên có thể giúp vật nuôi tăng khả năng miễn dịch, giảm stress và cải thiện hiệu quả tăng trưởng mà không cần phụ thuộc vào kháng sinh.

Một trong những giải pháp được chú ý là việc bổ sung màng cầu béo trong sữa (Milk Fat Globule Membrane – MFGM) vào khẩu phần ăn của heo con. Kết quả thực tế cho thấy giải pháp này giúp tăng khả năng chống chịu trong giai đoạn cai sữa – thời điểm vật nuôi dễ bị stress và mắc bệnh nhất.

Trong khi đó, các hợp chất thảo dược tự nhiên (phytobiotics) đang nổi lên như một lựa chọn thay thế hiệu quả cho kẽm oxit.

Các thử nghiệm được công bố tại IPVS 2026 cho thấy một số hoạt chất nguồn gốc thực vật có thể kiểm soát hiệu quả hội chứng tiêu chảy sau cai sữa thông qua cơ chế ngăn chặn vi khuẩn E.coli bám dính lên niêm mạc ruột.

Song song đó, các enzyme thế hệ mới cũng được chứng minh có khả năng cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột, tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng và hỗ trợ phát triển miễn dịch tự nhiên ở heo con.

Đáng chú ý, một nhóm nghiên cứu của Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu quốc tế khi công bố kết quả ứng dụng peptide thủy phân từ vỏ tôm trong thức ăn chăn nuôi.

Theo nhóm nghiên cứu, hợp chất sinh học này giúp kích thích khả năng ăn tự nhiên của vật nuôi, tăng lượng thức ăn thu nhận và cải thiện hiệu suất tăng trưởng trên cả heo con lẫn heo thịt thương phẩm.

Sự xuất hiện của nghiên cứu Việt Nam tại một diễn đàn khoa học hàng đầu thế giới cho thấy năng lực nghiên cứu trong nước đang từng bước tiệm cận với các xu hướng khoa học quốc tế.

Hướng tới một nền chăn nuôi bền vững

Nhìn tổng thể, những công trình được trình bày tại IPVS 2026 cho thấy ngành chăn nuôi heo toàn cầu đang chuyển dịch từ mô hình quản lý dựa trên kinh nghiệm sang mô hình vận hành dựa trên dữ liệu, công nghệ và khoa học chính xác.

Nếu trước đây năng suất chủ yếu phụ thuộc vào quy mô đàn và nguồn lực lao động, thì nay những yếu tố quyết định thành công ngày càng gắn với khả năng khai thác dữ liệu, quản trị dịch bệnh thông minh và tối ưu hóa sức khỏe vật nuôi thông qua các giải pháp sinh học tiên tiến.

Từ hệ thống AI nhận diện nguy cơ trong chuồng nuôi, các nền tảng an toàn sinh học kỹ thuật số đến những công thức dinh dưỡng thế hệ mới thay thế kháng sinh, tất cả đang góp phần định hình một nền chăn nuôi hiện đại hơn, hiệu quả hơn và thân thiện hơn với môi trường.

Thông điệp lớn nhất mà IPVS 2026 gửi tới cộng đồng khoa học và ngành chăn nuôi toàn cầu là tương lai của ngành không chỉ nằm ở việc sản xuất nhiều hơn, mà còn phải sản xuất thông minh hơn, an toàn hơn và bền vững hơn.

Đó cũng chính là nền tảng để ngành chăn nuôi heo bước vào một kỷ nguyên phát triển mới – nơi công nghệ số, miễn dịch học và dinh dưỡng chính xác trở thành những trụ cột quan trọng nhất của tăng trưởng.