Khi VĐV Việt Nam bước vào Đại hội Thể thao toàn quốc bằng dữ liệu và AI
Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X có sự tham gia ngày càng sâu của khoa học thể thao.
Tối 21/11, lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X diễn ra tại Công viên Bờ sông Sài Gòn (TP.HCM), với sân khấu trên bờ và mặt nước, kết hợp âm thanh, ánh sáng, trình chiếu cùng màn rước đuốc trên sông. Công nghệ góp phần tạo nên một chương trình có quy mô và hình thức hiện đại.

Đại hội năm nay có 36 đoàn tham dự, tranh tài 48 môn với 973 nội dung trao huy chương. Khoảng 12.000 cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên và lực lượng phục vụ tham gia các hoạt động. Với quy mô đó, công nghệ còn có vai trò trực tiếp trong điều hành, tổ chức, ghi nhận kết quả và hỗ trợ chuyên môn.
Từ trọng tài đến công tác tổ chức
Một ứng dụng cụ thể đã được triển khai ở môn Vovinam. Trong các cuộc thi đấu diễn ra từ ngày 14 đến 19/11 ở Nhà thi đấu phường Chánh Hưng, TP.HCM, Ban tổ chức sử dụng hệ thống chấm điểm điện tử không dây, có chức năng hỗ trợ xem lại tình huống. Tổng thư ký Liên đoàn Vovinam Việt Nam (VVF) Nguyễn Bình Định cho biết công nghệ VAR được áp dụng để xem lại những tình huống quan trọng.
Với môn võ có nhiều động tác diễn ra rất nhanh, việc trọng tài đưa ra quyết định trong thời gian ngắn luôn đòi hỏi khả năng quan sát cao. Thiết bị điện tử và hình ảnh xem lại giúp tổ trọng tài có thêm căn cứ đánh giá tình huống, hạn chế bỏ sót những diễn biến quan trọng. Đây là thay đổi tác động trực tiếp đến quyền lợi của vận động viên và giá trị cùng tích chính xác của kết quả thi đấu.

Ở khâu tổ chức, TP.HCM đã chuẩn bị nền tảng số phục vụ Đại hội, gồm phần mềm dành cho ban tổ chức, cổng thông tin điện tử và ứng dụng di động. Phần mềm hỗ trợ quản lý danh sách vận động viên, đội tuyển, trọng tài, địa điểm thi đấu; xây dựng lịch, nhập và xác nhận kết quả, theo dõi tiến độ công việc, phân công nhân sự. Công tác quản lý vé, mã QR và kiểm soát truy cập cũng được đưa vào nền tảng này.
Đối với công chúng, cổng thông tin Đại hội được giới thiệu là nơi tra cứu lịch thi đấu, kết quả, bảng xếp hạng và bảng tổng sắp huy chương. Ứng dụng di động hỗ trợ cập nhật thông tin, gửi thông báo khi có thay đổi về lịch. Dữ liệu chuyên môn sau khi được nhập và xác nhận dự kiến sẽ kết nối với cổng thông tin để người hâm mộ theo dõi.
Nếu vận hành đúng kế hoạch, nền tảng này có thể giảm khối lượng công việc thủ công cho ban tổ chức, giúp các đoàn thể thao chủ động hơn trong việc theo dõi lịch thi đấu. Những thay đổi về giờ thi đấu, địa điểm hay kết quả cũng có thể được thông báo nhanh hơn đến các bên liên quan.
Vấn đề khoa học thể thao tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026
Khoa học thể thao được chú trọng trong quá trình chuẩn bị lực lượng cho Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Tại TP.HCM, địa phương đăng cai chính, công tác huấn luyện đã được hỗ trợ bởi các thiết bị đo lường và phân tích chuyên sâu.
Theo thông tin từ Cục Thể dục thể thao Việt Nam, Phòng Khoa học và Y học thể thao thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao TP.HCM đã đưa vào quá trình huấn luyện các hệ thống cảm biến quang học, thiết bị đo nhịp tim chuyên sâu và máy đo tốc độ điện tử đa điểm có độ chính xác đến phần nghìn giây.
Khi kết hợp với camera phân tích sinh cơ học tốc độ cao, các thiết bị này cho phép bóc tách những thông số mà phương pháp quan sát thông thường khó nhận diện đầy đủ. Chẳng hạn, ở môn điền kinh, ban huấn luyện có thể phân tích thời gian phản xạ xuất phát, tần số bước chạy, độ dài sải chân và thời điểm vận động viên đạt vận tốc tối đa. Qua đó, HLV xác định nguyên nhân khiến thành tích bị chững lại nằm ở khả năng xuất phát, kĩ thuật chạy hay sức bền tốc độ.

Bác sĩ Phạm Thanh Nghị, Trưởng phòng Khoa học và Y học thể thao thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM, cho biết đơn vị không chỉ thực hiện nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mà còn trực tiếp tham gia xây dựng giáo án, tổ chức tập luyện và kiểm tra thể trạng vận động viên. Dữ liệu thu thập được cung cấp cho HLV để đánh giá và điều chỉnh chương trình phù hợp với từng cá nhân.
Khoa học thể thao cũng không chỉ dành cho những môn đòi hỏi sức mạnh và tốc độ. Trong bài viết mới đây, TS Nguyễn Trà Giang, Phó chủ tịch Liên đoàn Cờ Việt Nam, cho biết một ván cờ có thể kéo dài nhiều giờ, đòi hỏi kì thủ duy trì khả năng tập trung và đưa ra quyết định liên tục. Vì vậy, chương trình chuẩn bị cho các kì thủ cũng chú trọng sức bền, sức mạnh cơ bắp, giấc ngủ, nghỉ ngơi và phục hồi tâm lí sau mỗi trận đấu.
Bà Giang lưu ý rằng thiết bị có thể ghi nhận nhịp tim hoặc khối lượng vận động, nhưng cần người có chuyên môn giải thích các chỉ số để xác định VĐV đang tiến bộ, chưa hồi phục hay cần điều chỉnh giáo án. Điều này cho thấy đầu tư công nghệ phải đi cùng đội ngũ bác sĩ, chuyên gia thể lực, dinh dưỡng và HLV.