Khoảng trống Apple và cuộc chạy đua sinh tồn của Qualcomm
Qualcomm vừa đưa ra dự báo lợi nhuận quý thấp hơn kì vọng của Phố Wall, đồng thời cho biết doanh thu từ các sản phẩm Apple sẽ giảm nhanh hơn tính toán trước đó.
Cổ phiếu hãng chip Mỹ mất hơn 4% trong phiên giao dịch ngoài giờ ngay sau báo cáo. Nguyên nhân trước mắt là hạn chế nguồn cung và chi phí đầu vào tăng, nhưng phía sau còn là quá trình Apple từng bước thay modem Qualcomm bằng công nghệ tự phát triển.
Dự báo lợi nhuận khiến cổ phiếu mất hơn 4%
Qualcomm ngày 29/7 công bố dự báo cho quý IV tài khóa 2026 với lợi nhuận điều chỉnh từ 2,05 đến 2,25 USD mỗi cổ phiếu, thấp hơn mức trung bình 2,36 USD mà giới phân tích dự đoán theo dữ liệu LSEG. Doanh thu được ước tính trong khoảng 9,7 đến 10,5 tỉ USD, so với kì vọng 10,02 tỉ USD.
Riêng bộ phận chip QCT, Qualcomm dự báo doanh thu từ 8,4 đến 9 tỉ USD. Giới phân tích trước đó chờ đợi khoảng 8,49 tỉ USD. Biên dưới của dự báo thấp hơn kì vọng, trong khi biên trên vượt đáng kể, cho thấy kết quả quý tới còn phụ thuộc lớn vào khả năng cung ứng linh kiện, diễn biến chi phí và sức mua trên thị trường điện thoại.
Phản ứng của nhà đầu tư chủ yếu hướng vào triển vọng phía trước, bởi kết quả quý III không quá yếu. Doanh thu Qualcomm đạt 9,95 tỉ USD, giảm 4% so với cùng kì nhưng vẫn cao hơn mức dự báo khoảng 9,67 tỉ USD. Lợi nhuận điều chỉnh đạt 2,21 USD mỗi cổ phiếu, thấp hơn nhẹ mức 2,23 USD thị trường chờ đợi.
Doanh thu chip dành cho điện thoại thông minh giảm 20%, còn 5,09 tỉ USD. Đây là mức thấp nhất của mảng này trong nhiều năm, dù vẫn nhỉnh hơn con số 4,96 tỉ USD mà các nhà phân tích do Visible Alpha khảo sát đưa ra. Sự đi xuống của mảng điện thoại được bù một phần bằng tăng trưởng ở ô tô và thiết bị kết nối, nhưng chưa đủ giúp lợi nhuận toàn công ty đáp ứng kì vọng.
Cổ phiếu Qualcomm giảm hơn 4% trong giao dịch ngoài giờ ngay sau khi báo cáo được công bố. Một số dữ liệu ghi nhận mức giảm lớn hơn vào thời điểm muộn hơn trong phiên, do giá cổ phiếu tiếp tục biến động. Điều quan trọng là thị trường phản ứng tiêu cực với dự báo lợi nhuận và tốc độ suy giảm nguồn thu từ Apple, thay vì với doanh thu của quý vừa kết thúc.
Nguồn thu từ Apple giảm nhanh hơn dự tính
Điểm gây chú ý nhất trong báo cáo nằm ở mối quan hệ giữa Qualcomm và Apple. Qualcomm cho biết tỉ lệ linh kiện của hãng trong thế hệ iPhone tiếp theo sẽ thấp hơn đáng kể mức 20% từng được sử dụng trong kế hoạch tài chính.
Giám đốc tài chính Akash Palkhiwala nói tỉ lệ modem Qualcomm cung cấp cho dòng iPhone mới vào cuối năm 2026 sẽ thấp hơn nhiều so với ước tính trước đó. CEO Cristiano Amon cho biết nguyên nhân trực tiếp là hạn chế về khả năng cung ứng. Điều này khiến doanh thu từ các sản phẩm Apple bắt đầu giảm nhanh hơn ngay trong quý IV.
Thông tin trên không đồng nghĩa Apple bất ngờ chấm dứt hợp tác hoặc Qualcomm vừa mất một khách hàng lớn. Việc doanh thu suy giảm đã được hai bên dự liệu từ nhiều năm trước, khi Apple đầu tư phát triển modem riêng nhằm giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài.
Năm 2023, Qualcomm công bố thỏa thuận tiếp tục cung cấp hệ thống modem 5G Snapdragon cho các đợt ra mắt điện thoại Apple trong năm 2024, 2025 và 2026. Dù gia hạn hợp tác, Qualcomm vẫn xây dựng kế hoạch với giả định chỉ cung cấp khoảng 20% modem cho thế hệ iPhone ra mắt năm 2026. Apple đã đưa chiến lược này vào thực tế khi trang bị modem C1 cho iPhone 16e. Đây là modem di động đầu tiên do Apple tự thiết kế, được hãng giới thiệu cùng khả năng tiết kiệm điện và tích hợp sâu với phần cứng của iPhone.
Trong các hồ sơ tài chính trước đó, Qualcomm cũng cảnh báo Apple dự kiến ngày càng sử dụng modem riêng. Quá trình này có thể ảnh hưởng đáng kể đến doanh thu, kết quả hoạt động và dòng tiền của bộ phận chip. Vì vậy, hạn chế nguồn cung chỉ giải thích tại sao nguồn thu từ Apple giảm nhanh hơn kế hoạch trong quý tới. Nguyên nhân mang tính cấu trúc vẫn là việc Apple từng bước nội bộ hóa một linh kiện từng phải mua từ Qualcomm.
Qualcomm dự báo doanh thu chip điện thoại trong quý IV đạt khoảng 5,2 tỉ USD, cao hơn mức 5,03 tỉ USD mà giới phân tích do Visible Alpha khảo sát đưa ra. Sự phục hồi của các khách hàng Android được kì vọng bù phần doanh thu bị hụt từ Apple. Tuy nhiên, sự thay thế này không hoàn toàn tương đương vì thị trường Android đang chịu sức ép lớn hơn từ chi phí linh kiện và xu hướng người mua chuyển sang các mẫu máy rẻ hơn.
Giá bộ nhớ làm thay đổi cơ cấu thị trường điện thoại
Sức ép thứ hai đối với Qualcomm đến từ chi phí đầu vào. Ông Amon cho biết giá thành tăng không chỉ ở chip nhớ mà còn xuất hiện trên nhiều phần của chuỗi cung ứng. Qualcomm dự kiến tăng giá bán từ ngày 1/9 để chuyển một phần chi phí phát sinh sang khách hàng và đưa biên lợi nhuận trở lại mức thông thường.
Việc điều chỉnh không thể diễn ra ngay lập tức. Qualcomm phải đàm phán riêng với từng khách hàng, trong khi các khoản chi phí mới đã bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất. Khoảng thời gian giữa lúc giá thành tăng và lúc giá bán mới có hiệu lực sẽ khiến biên lợi nhuận gộp suy yếu trong ngắn hạn.
Thị trường bộ nhớ là một trong những nguồn gây áp lực rõ nhất. TrendForce dự báo giá hợp đồng DRAM thông thường trong quý III/2026 tăng từ 13 đến 18% so với quý trước, còn giá NAND Flash tăng từ 10 đến 15%. Dù tốc độ tăng đã chậm hơn các quý trước, giá vẫn ở mức cao và khách hàng trong các lĩnh vực như điện thoại, máy tính đang tiến gần giới hạn có thể chịu đựng.
Nhu cầu từ máy chủ AI và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn tiếp tục hút nguồn cung bộ nhớ. Trong khi đó, nhà sản xuất thiết bị tiêu dùng khó tăng giá quá nhanh vì có thể làm nhu cầu suy giảm. Các hãng điện thoại vì thế phải lựa chọn giữa tăng giá bán, giảm dung lượng bộ nhớ, sử dụng linh kiện đời cũ hoặc cắt bớt những dòng máy có biên lợi nhuận thấp.
Counterpoint Research ước tính lượng điện thoại thông minh xuất xưởng toàn cầu trong quý II/2026 giảm 11% so với cùng kì, xuống mức thấp nhất của một quý II kể từ năm 2013. Xiaomi, Oppo và Vivo ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong nhóm năm nhà sản xuất dẫn đầu, do phụ thuộc nhiều hơn vào phân khúc phổ thông và tầm trung.
Đây là vấn đề trực tiếp với Qualcomm. Ông Amon cho biết các hãng Android phải nâng giá điện thoại, khiến người mua chuyển xuống nhóm thấp hơn trong phân khúc cao cấp hoặc lựa chọn những mẫu cũ hơn. Những sản phẩm này thường sử dụng chip có giá thấp hơn, làm thay đổi cơ cấu doanh thu và gây sức ép lên lợi nhuận của Qualcomm.
Qualcomm tìm nguồn thay thế Apple
Công ty đang mở rộng sang ô tô, thiết bị kết nối, máy tính cá nhân, robot và hạ tầng trung tâm dữ liệu AI. Tại ngày hội nhà đầu tư tháng 6/2026, Qualcomm nâng mục tiêu doanh thu ngoài điện thoại trong bộ phận QCT lên 40 tỉ USD vào tài khóa 2029, gần gấp đôi mục tiêu trước đó. Trong số này, công ty đặt mục tiêu doanh thu ô tô đạt 10 tỉ USD, thiết bị kết nối vượt 14 tỉ USD và trung tâm dữ liệu vượt 15 tỉ USD. Điện thoại khi đó dự kiến chỉ còn đóng góp khoảng một phần ba doanh thu QCT.
Trung tâm dữ liệu là phần tham vọng nhất trong chiến lược mới. Qualcomm đặt mục tiêu đạt khoảng 5 tỉ USD doanh thu từ lĩnh vực này trong tài khóa 2027 và hơn 15 tỉ USD vào năm 2029. Ban lãnh đạo kì vọng tăng trưởng ở các mảng ngoài điện thoại trong năm 2027 có thể bù toàn bộ doanh thu liên quan đến Apple của năm tài khóa 2026.
CEO Amon mô tả kế hoạch này là thay thế nguồn thu từ Apple bằng trung tâm dữ liệu. Qualcomm đã bắt đầu sản xuất wafer cho hai hợp đồng chip tùy biến với các khách hàng điện toán đám mây quy mô lớn. Doanh thu từ những hợp đồng đầu tiên dự kiến xuất hiện trong quý kết thúc vào tháng 12.
Công ty cũng đã hoàn thành bước thiết kế cuối cùng cho công nghệ điện toán băng thông cao thế hệ đầu. Mẫu thương mại dự kiến được cung cấp vào giữa năm 2027. Đây là lĩnh vực Qualcomm phải cạnh tranh với các nhà sản xuất chip đã có vị trí vững chắc trong trung tâm dữ liệu, trong đó có Nvidia, AMD và các dòng chip do chính doanh nghiệp điện toán đám mây phát triển.
Các mảng ngoài điện thoại đã bắt đầu tạo ra kết quả. Doanh thu kết hợp từ ô tô và thiết bị kết nối tăng 28% trong quý vừa qua, phần nào bù cho mức giảm 20% của chip điện thoại. Tuy nhiên, quy mô của những mảng mới vẫn chưa đủ thay thế ngay nguồn thu lớn từ iPhone.
Khoảng trống thời gian là rủi ro lớn nhất trong quá trình chuyển đổi. Doanh thu từ Apple bắt đầu giảm nhanh ngay trong quý hiện tại, còn trung tâm dữ liệu mới ghi nhận những khoản doanh thu ban đầu vào cuối năm. Sản phẩm điện toán băng thông cao quan trọng hơn phải chờ đến giữa năm 2027. Trước mắt, Qualcomm phải tăng giá mà không khiến các hãng Android cắt thêm đơn hàng, bảo vệ biên lợi nhuận khi chi phí linh kiện vẫn cao và bảo đảm các dự án trung tâm dữ liệu đi đúng tiến độ. Đợt điều chỉnh giá từ ngày 1/9 sẽ là phép thử đầu tiên đối với khả năng chuyển chi phí sang khách hàng trong lúc nguồn thu từ Apple giảm nhanh hơn tính toán.
