Không doanh nghiệp nào được độc quyền trạm sạc xe điện
Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền yêu cầu trạm sạc, đầu sạc xe điện phải tuân theo quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia; không doanh nghiệp nào được độc quyền mà phải bảo đảm phục vụ cộng đồng.
Không được độc quyền trạm sạc
TP.Hà Nội đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 phải hoàn thành chuyển đổi xe buýt, taxi sang sử dụng năng lượng sạch.
Các báo cáo cho thấy đối với các tuyến buýt có trợ giá, từ đầu năm 2025 đến nay, thành phố đã chuyển đổi tổng cộng 392 phương tiện xanh, chiếm 20,7% tổng số đoàn phương tiện. Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm 2025, tổng số phương tiện chuyển đổi xanh sẽ đạt 503 xe, tương đương 26,5% tổng số đoàn phương tiện.
Đối với taxi, các đơn vị thống nhất đến hết năm 2028 sẽ chuyển đổi tối thiểu 50% xe taxi sử dụng điện, năng lượng sạch; phấn đấu chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành việc chuyển đổi xe taxi chạy xăng, dầu sang xe taxi sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn theo đúng định hướng chỉ đạo của thành phố…
Nói về hạ tầng phát triển trạm sạc điện tại cuộc họp của TP.Hà Nội mới đây, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Việt Long cho biết: tổ công tác liên ngành đã phối hợp với UBND các phường khảo sát thực địa tại 10 phường với tổng cộng 52 vị trí (9 phường trong Vành đai 1 và 1 phường ngoài Vành đai 1).
Đây là các vị trí đất công cộng, đất trụ sở cơ quan nhà nước, công viên, vườn hoa, vỉa hè một số tuyến phố lớn, cơ bản phù hợp để lắp đặt trạm sạc ô tô, xe máy và tủ đổi pin.
Tuy nhiên, hiện chưa có quy trình, thủ tục thu hồi, bàn giao đất, cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, cũng như quy định về vận hành, thu phí và quản lý tài chính, đặc biệt với trạm trong khuôn viên cơ quan nhà nước.
Để tháo gỡ khó khăn vướng mắc nêu trên, Sở Xây dựng đã có văn bản gửi Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị hướng dẫn, đề xuất phương án tháo gỡ, đề xuất trình tự, thủ tục có thể vận dụng, áp dụng (tương ứng với từng loại hình đất đã khảo sát) để làm căn cứ tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố xem xét, chấp thuận triển khai.
Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền lưu ý, các vị trí đủ điều kiện thì cho làm thí điểm ngay. Tuy nhiên, trạm sạc, đầu sạc phải tuân theo quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, không doanh nghiệp nào được độc quyền mà phải bảo đảm phục vụ cộng đồng.
“Các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương xác định quỹ đất, nguồn điện để lập quy hoạch mạng lưới trạm sạc. Xác định được địa điểm nào làm trạm sạc thì phải bảo đảm ưu tiên đủ nguồn điện cấp ngay. Hạ tầng trạm sạc phải đi trước một bước”, ông Quyền nói.
Ông Quyền nhấn mạnh rằng các đơn vị tham gia thí điểm phải cam kết đồng hành cùng thành phố trong thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh.
"Thành phố sẽ sớm ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp cho các doanh nghiệp, người dân trong việc chuyển đổi phương tiện xanh. Trong cơ chế, chính sách phải có những ưu tiên hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp có cam kết đồng hành mạnh mẽ với công cuộc chuyển đổi xanh của Chính phủ và thành phố", ông Quyền nêu.
Chuẩn hoá trạm sạc điện là yếu tố then chốt
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, PGS-TS Bùi Thị An cho rằng: Hà Nội đã định hướng phát triển Thủ đô xanh, và chuyển đổi các phương tiện giao thông từ nhiên liệu hoá thạch sang phương tiện “xanh”, trong đó hạ tầng, nhất là các trạm sạc điện có vai trò quan trọng.
Đồng tình với quan điểm của lãnh đạo TP.Hà Nội, bà An cho hay, việc chuẩn hóa các trạm sạc xe điện là một yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển của xe điện và hệ sinh thái giao thông thông minh tại Việt Nam. Do đó, cơ quan chức năng cần sớm rà soát lại hạ tầng, tháo gỡ các khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp, đánh giá chất lượng trạm sạc và ban hành tiêu chuẩn thống nhất.
“Nếu không, thì mục tiêu chuyển đổi giao thông xanh rất khó, và việc giảm ô nhiễm không khí cũng không thể thực hiện được”, bà An nói.
PGS-TS Nguyễn Cao Ý, Trường Đại học Giao thông vận tải cũng cho rằng cần quy hoạch hạ tầng sạc và bãi đỗ xe điện, đồng thời bắt buộc thiết kế sẵn chỗ sạc trong các tòa nhà xây mới (cập nhật quy chuẩn xây dựng để chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại phải có hạ tầng sạc gồm cả điện lưới lẫn phòng cháy).
Ngoài ra, cần cải tạo bãi đỗ xe hiện hữu (bãi đất trống, sân cơ quan cũ, bãi giữ xe máy); triển khai trạm sạc công cộng ở các khu dân cư, gần chợ, siêu thị; hợp tác công - tư (PPP) để đầu tư trạm sạc nhanh tại các điểm dừng chính (bến xe, cây xăng, trung tâm thương mại).
Song song đó là ban hành quy chuẩn quốc gia về hệ thống sạc xe máy/xe ô tô điện, với tiêu chuẩn phòng cháy rõ ràng (tủ sạc chống cháy, cảm biến nhiệt, ngắt tự động).
Trước đó, trong văn bản gửi Thủ tướng vừa qua, Hiệp hội Ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam (VAMOBA) cho hay nhiều doanh nghiệp lớn đang nhanh chóng triển khai hệ thống trạm sạc xe điện.
Tiêu biểu, Vingroup/V-Green đã lắp đặt hàng nghìn trạm sạc trên cả nước và định hướng mở rộng ra hầu hết các tỉnh, thành; PVOIL và PV Power đã phối hợp Vingroup tích hợp trạm sạc tại hệ thống cửa hàng xăng dầu; TMT Motors, Dat Bike, EBOOST và một số doanh nghiệp mới cũng công bố kế hoạch tham gia đầu tư hạ tầng sạc.
Theo VAMOBA, hiện nay phần lớn hệ thống trạm sạc được thiết kế chủ yếu phục vụ cho xe cùng thương hiệu, hạn chế khả năng tiếp cận của các hãng xe và doanh nghiệp khác. Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ hình thành thế độc quyền hạ tầng, gây cản trở cho các doanh nghiệp Việt Nam nhỏ và vừa trong việc tiếp cận, tham gia và phát triển thị trường.
VAMOBA cho rằng nếu hạ tầng trạm sạc được thiết kế theo hướng mở, có khả năng tích hợp và mở rộng, Nhà nước sẽ tạo dựng được một hệ sinh thái công bằng, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh, thu hút nguồn lực xã hội hóa, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
