Làn sóng trả hàng, bán lại iPhone Duo và bài học cho Apple
iPhone Duo sau khi mở bán đã chuyển dịch rất nhanh từ giai đoạn đội giá gấp nhiều lần mức niêm yết do nguồn hàng khan hiếm sang trả hàng hoặc bán tháo do lo ngại lỗi phần cứng lẫn khả năng tương thích của ứng dụng.
Mẫu điện thoại gập đầu tiên của Apple chính thức mở bán vào cuối tháng 10. Do nhà Táo giới hạn số lượng đặt trước và thời gian giao hàng bị đẩy sang năm 2027, giá cả thị trường thứ cấp lập tức đội lên chóng mặt. Trang MacRumors ghi nhận một trường hợp bán lại trên nền tảng eBay với giá lên đến 5.000 USD. Đây là phiên bản Night Sky dung lượng lưu trữ 2 TB, giá niêm yết vốn chỉ có 3.199 USD (chưa tính chi phí liên quan).
Tại Trung Quốc, sức hút của iPhone Duo vẫn khá lớn. Kênh CNBC cho biết nhiều người chuyên mua đi bán lại đứng bên ngoài cửa hàng Apple để “săn” sản phẩm mà khách hàng may mắn đặt được, sẵn sàng trả thêm vài nghìn Nhân dân tệ (vài trăm USD) để sở hữu máy.
Thị trường Việt Nam cũng sôi động không kém. Trên một số nhóm cộng đồng iPhone xuất hiện không ít bài đăng bán iPhone Duo bản 256GB khoảng 70 triệu đồng, 512GB khoảng 80 đến 90 triệu đồng – cao hơn giá niêm yết gần 20 triệu. Một số trường hợp chưa thể giao ngay do chưa nhận máy, nhưng cam kết đền cả tiền cọc nếu không giao đúng hạn.
Cơn sốt hạ nhiệt vì “Crackgate”
Nhưng tình hình nhanh chóng đổi chiều khi ngày càng người dùng tại Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc phản ánh lỗi màn hình bên trong bị nứt dọc bản lề dù mới chỉ sử dụng điện thoại vài giờ hoặc vài ngày – sự cố mà cộng đồng mạng gọi là “Crackgate”. Ngày 27/10, Apple lên tiếng xác nhận và hướng dẫn đổi máy.
Tình hình khan hiếm khiến không có máy mới để đổi, buộc khách hàng cân nhắc phương án hoàn tiền. Tờ Korea JoongAng Daily dẫn hàng chục bài đăng trên các cộng đồng trực tuyến Hàn Quốc như Naver, FM Korea, Clien cũng cho thấy đã có người dùng được hoàn tiền hoặc đang cân nhắc trả hàng. Thậm chí khách hàng chưa bị lỗi màn hình cũng quyết định trả hàng do lo ngại.
“Crackgate” không phải vấn đề duy nhất. Một số còn phàn nàn cảm ứng bị lỗi, thiếu FaceID làm thao tác khó khăn, gói AppleCare+ quá đắt đỏ, đặc biệt là ứng dụng phổ biến chưa được tối ưu hóa khi hiển thị trên cả hai màn hình.
Làn sóng trả hàng và bán tháo lập tức ảnh hưởng đến biên độ lợi nhuận trên thị trường thứ cấp. Tờ Korea Economic Daily cho biết đến ngày 27/10, giá bán lại iPhone Duo bản 256GB trên ứng dụng Danggeun tại khu Gangnam (Seoul) lao dốc còn 3,1 - 3,3 triệu won – ngang bằng hay thậm chí thấp hơn giá niêm yết. Chỉ 1 tuần trước người bán lại còn lời được 300.000 won.
Ở Việt Nam, giá cả thị trường thứ cấp vẫn đang ở mức cao, nhưng số người hỏi mua có dấu hiệu hạ nhiệt. Thông tin về “Crackgate” trên toàn cầu khiến người dùng mang tâm lí chờ đợi đợt hàng chính thức tiếp theo để được hưởng chính sách bảo hành an toàn hơn.
Bài học cho Apple
Làn sóng trả hàng và bán lại iPhone Duo diễn ra vỏn vẹn chỉ trong vòng 1 tuần sau mở bán là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử kinh doanh của Apple. Đối với một tập đoàn nổi tiếng với chiến lược kiểm soát chuỗi cung ứng và định hình tiêu chuẩn chất lượng cao, cuộc khủng hoảng đem lại nhiều bài học đắt giá về mặt chiến lược kinh doanh lẫn phát triển sản phẩm.
Sự cố “Crackgate” cho thấy không thể “đốt cháy giai đoạn” với công nghệ gập. Độ bền của màn hình gập đòi hỏi quá trình tối ưu khắt khe về vật liệu hóa học lẫn cấu trúc cơ học, vốn là điểm mà các đối thủ đã phải mất 5 - 6 thế hệ để hoàn thiện.
Tính tương thích của ứng dụng cũng quan trọng không kém. Việc ra mắt một kiểu dáng phần cứng mới mà thiếu đi sự chuẩn bị đồng bộ từ nhà phát triển ứng dụng lớn làm giảm sút trải nghiệm của người dùng cao cấp, khiến họ dễ dàng từ bỏ thiết bị khi gặp thêm sự cố phần cứng.
Apple khá mạo hiểm phụ thuộc hoàn toàn vào một dây chuyền sản xuất tấm nền chuyên biệt để đạt độ mỏng và hiển thị theo tiêu chuẩn riêng. Khi tỉ lệ lỗi bản lề tăng cao, hãng lập tức rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: không có đủ linh kiện thay thế cho khách hàng mua gói AppleCare, buộc phải hoàn tiền mặt và gián tiếp đẩy máy lỗi ra thị trường máy cũ.
Làn sóng trả máy đồng loạt tại thị trường Hàn Quốc cho thấy tốc độ phản ứng của người tiêu dùng hiện đại là cực kì nhanh. Apple không còn đặc quyền “hoãn binh” nhằm âm thầm sửa lỗi phần mềm thông qua cập nhật iOS như các đời iPhone truyền thống nữa.