Làn sóng vi rút hô hấp tăng vọt: Hơn 132.000 ca mắc cúm, 3 tử vong

Ngày 18.11, Bộ Y tế cho biết, tình hình các bệnh viêm đường hô hấp cấp đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa Thu – Đông. Đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế quốc gia và đòi hỏi người dân cần siết chặt các biện pháp phòng ngừa.

Trong khi thế giới chứng kiến sự áp đảo của chủng cúm A(H3N2), Việt Nam đang phải đối phó với sự gia tăng cục bộ các ca mắc cúm mùa và vi rút hợp bào hô hấp (RSV) tại nhiều địa phương, đặc biệt ở miền Bắc.

Số ca mắc tăng trở lại khi vào mùa đông

Theo các chuyên gia y tế, viêm đường hô hấp cấp không chỉ là mối lo của riêng Việt Nam mà còn là gánh nặng sức khỏe toàn cầu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm có khoảng 1 tỷ ca mắc cúm mùa trên toàn cầu, với số ca tử vong dao động từ 290.000 đến 650.000.

Đáng chú ý, dữ liệu giám sát mới nhất cho mùa cúm 2025-2026 đã ghi nhận hoạt động của vi rút cúm đang có chiều hướng tăng trên phạm vi toàn cầu. Chủng cúm A(H3N2) đang chiếm ưu thế và lan rộng ở các khu vực như Bắc Âu, Tây Á, Nam Á và Đông Nam Á. Điều này báo hiệu một mùa cúm tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường.

Bên cạnh cúm, vi rút hợp bào hô hấp (RSV) cũng là một nguyên nhân gây bệnh viêm đường hô hấp cấp phổ biến ở trẻ em. RSV có khả năng gây biến chứng nặng, không chỉ ở trẻ nhỏ mà còn ở người cao tuổi. Thống kê cho thấy, hàng năm có khoảng 3,6 triệu trẻ em dưới 5 tuổi phải nhập viện do RSV, trong đó có khoảng 100.000 trường hợp tử vong.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế- cho biết các bệnh viêm đường hô hấp cấp là một vấn đề sức khỏe cộng đồng thường xuyên, với khoảng 300.000 đến 500.000 trường hợp mắc được ghi nhận hàng năm.

Năm 2025, mặc dù số ca mắc có xu hướng giảm trong những tháng giữa năm, nhưng trong 3 tháng gần đây đã bắt đầu tăng trở lại, dao động từ 8.500 đến 11.000 trường hợp mỗi tháng. Lũy kế từ đầu năm, cả nước đã ghi nhận hơn 132.000 trường hợp mắc cúm mùa, với 3 trường hợp tử vong. Mặc dù số mắc đã giảm 54,8% và số tử vong giảm 3 trường hợp so với cùng kỳ năm 2024 (với 267.401 ca mắc và 6 ca tử vong), nhưng không thể chủ quan.

Hiện tại, các chủng vi rút cúm lưu hành chủ yếu tại Việt Nam là cúm A(H1N1), A/H3N2 và cúm B. Các cơ quan chức năng hiện chưa ghi nhận sự thay đổi nào về độc lực của vi rút.

“Cánh cửa” lây lan mở rộng: Giao mùa và giao lưu

Theo nhận định chung của các chuyên gia, thời tiết chuyển mùa Thu – Đông với sự thay đổi thất thường về nhiệt độ và độ ẩm chính là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường hô hấp phát triển và lây lan, đặc biệt là cúm mùa và RSV.

Đặc biệt, giai đoạn cuối năm là lúc gia tăng các hoạt động giao lưu, đi lại, và tổ chức nhiều sự kiện tập trung đông người như hội nghị, tổng kết, hay đám cưới. Sự kiện này làm tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh từ các khu vực công cộng về các hộ gia đình, từ đó làm tăng khả năng mắc bệnh ở trẻ em và người già – những đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Hệ thống giám sát đã ghi nhận sự gia tăng cục bộ các trường hợp mắc cúm mùa, RSV và thậm chí cả bệnh tay chân miệng tại một số địa phương. Tình hình nhập viện điều trị cũng có dấu hiệu căng thẳng tại các bệnh viện tuyến cuối, đặc biệt là khu vực miền Bắc, điển hình là Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương.

Trước diễn biến phức tạp này, Bộ Y tế đã khẩn thiết đưa ra các khuyến cáo phòng chống dịch bệnh:

Siết chặt vệ sinh cá nhân: Người dân phải đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay và che miệng khi ho, hắt hơi. Tuyệt đối không đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa rửa sạch.

Khẩu trang và hạn chế tiếp xúc: Đeo khẩu trang khi đến nơi tập trung đông người, trên các phương tiện giao thông công cộng, hoặc khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh để bảo vệ bản thân và cộng đồng. Hạn chế tối đa việc tiếp xúc không cần thiết với người mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh.

Vệ sinh môi trường sống: Thường xuyên vệ sinh, lau chùi các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn phím, và điện thoại. Các không gian kín như phòng học, phòng làm việc cần được làm thông thoáng và đón ánh sáng tự nhiên, nhất là sau khi sử dụng, để tiêu diệt mầm bệnh.

Nâng cao sức đề kháng: Duy trì lối sống lành mạnh, có chế độ ăn uống cân bằng, đủ chất dinh dưỡng. Tăng cường vận động thể lực là biện pháp then chốt để nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

Cảnh báo y tế kịp thời: Khi xuất hiện các triệu chứng như ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, hoặc mệt mỏi, người dân cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời. Người dân không được tự ý mua thuốc, nhất là thuốc kháng vi rút, để điều trị tại nhà nếu không có chỉ định của cán bộ y tế.

Sự chủ động, tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa cá nhân và môi trường chính là hàng rào vững chắc nhất để kiểm soát sự lây lan của các bệnh viêm đường hô hấp cấp trong mùa dịch cao điểm này.