Lãnh đạo OpenAI: AI vẫn chưa giỏi thiết kế, hãy tôn vinh bộ não con người
AI đang tạo ra cuộc cách mạng trong nhiều ngành nghề, nhưng vẫn có những lĩnh vực mà công nghệ này chưa thể làm thật sự tốt. Thiết kế là một trong số đó.
Khoảng cách không chỉ nằm ở khía cạnh kỹ thuật, mà còn liên quan đến gu thẩm mỹ và khả năng phán đoán để biết khi nào một thiết kế thực sự hiệu quả.
Andrew Ambrosino, Giám đốc Codex của OpenAI, nói thiết kế khó đánh giá hơn phần mềm.
“Việc xây dựng một vòng phản hồi để huấn luyện mô hình AI phân biệt đâu là thiết kế tốt hay xấu phức tạp và tốn công hơn nhiều so với việc kiểm tra xem đoạn mã có chạy được không", ông lý giải trong một tập gần đây của chương trình Lenny's Podcast.
Codex là tác tử AI của OpenAI, được thiết kế để hỗ trợ lập trình viên viết, chỉnh sửa, kiểm thử và quản lý mã nguồn. Không giống ChatGPT chỉ trò chuyện và tạo mã trong cửa sổ chat, Codex có thể làm việc trực tiếp với một dự án phần mềm để thực hiện nhiều tác vụ lập trình phức tạp.
Lenny's Podcast là một trong những podcast uy tín, có ảnh hưởng lớn nhất trong giới công nghệ, startup và phát triển sản phẩm hiện nay. Chương trình do Lenny Rachitsky dẫn dắt. Trước đây, ông từng làm quản lý sản phẩm tại Airbnb và sau đó xây dựng bản tin Lenny's Newsletter với hơn 1,2 triệu người đăng ký.
AI thiếu gu thẩm mỹ và khả năng đánh giá
Điều đáng chú ý là Andrew Ambrosino không cho rằng AI yếu ở thiết kế vì thiếu khả năng tạo ra hình ảnh đẹp. Theo ông, AI không thiếu khả năng tạo ra hình ảnh đẹp, mà thiếu gu thẩm mỹ và khả năng đánh giá để biết khi nào một thiết kế thực sự hiệu quả.
Trong môi trường phát triển phần mềm hiện nay, rào cản không còn là việc có thể tạo ra một tính năng hay không, mà là quyết định nên xây dựng cái gì và xây dựng theo cách nào.
Quan điểm này cũng phản ánh một xu hướng đang hình thành trong ngành công nghệ. Khi AI giúp việc lập trình trở nên nhanh và rẻ hơn, khả năng ra quyết định, tư duy sản phẩm và gu thẩm mỹ ngày càng trở thành những kỹ năng có giá trị hơn.
Andrew Ambrosino cho rằng trong kỷ nguyên AI, các kỹ năng như tư duy sản phẩm, trực giác về trải nghiệm người dùng và óc thẩm mỹ sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh lớn hơn trước, bởi đây đều là những năng lực rất khó lượng hóa để huấn luyện mô hình.
Thực tế tại OpenAI cho thấy AI đang thay đổi cách làm việc thay vì thay thế hoàn toàn con người. Ambrosino tiết lộ gần như 100% nhân viên OpenAI, không chỉ các kỹ sư mà cả nhân sự ở nhiều bộ phận khác, đều sử dụng Codex hằng tuần để hỗ trợ công việc. AI giúp nhân viên OpenAI thử nghiệm ý tưởng, xây dựng nguyên mẫu và phát triển sản phẩm nhanh hơn, nhưng quyết định cuối cùng về việc một sản phẩm có đủ tốt để phát hành hay không vẫn do con người đưa ra.
Bất kỳ ai làm trong lĩnh vực sáng tạo đều ít nhiều lo ngại AI sẽ ảnh hưởng đến công việc của mình. Song đến nay, AI chủ yếu vẫn là công cụ giúp tăng tốc một số khâu trong quy trình làm việc, chứ hiếm khi có thể tự tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh với chất lượng cao.
CEO Figma: AI sẽ không thay thế được các nhà thiết kế
Dylan Field, Giám đốc điều hành Figma - công ty thiết kế số cạnh tranh trực tiếp với Adobe, từ lâu đã cho rằng AI sẽ không thay thế được các nhà thiết kế. Theo ông, các mô hình AI được huấn luyện dựa trên phân bố của dữ liệu huấn luyện, nên thường tạo ra những thiết kế mang tính trung bình, quen thuộc và dễ nhận biết, thay vì tạo ra các ý tưởng thật sự nổi bật. Ông đưa ra nhận định này trong một tập gần đây của podcast Hard Fork.
Tin tích cực là điều đó đồng nghĩa các công việc sáng tạo vẫn tương đối an toàn ở thời điểm hiện tại. AI chỉ khiến những người làm sáng tạo phải học thêm các kỹ năng mới, chẳng hạn viết prompt (câu lệnh) hiệu quả hoặc vibe coding - cách lập trình và sáng tạo với sự hỗ trợ của AI bằng cách mô tả ý tưởng thay vì viết mọi dòng mã.
Hard Fork là podcast công nghệ hàng đầu của tờ The New York Times, ra mắt vào năm 2022, do hai nhà báo công nghệ nổi tiếng là Kevin Roose và Casey Newton đồng dẫn dắt. Podcast phát hành tập mới vào thứ Sáu hằng tuần và tập trung phân tích những diễn biến quan trọng nhất trong lĩnh vực AI, hãng công nghệ lớn, Internet và startup.
Khác với nhiều podcast chỉ đưa tin, Hard Fork kết hợp giữa tin tức, phân tích chuyên sâu và tranh luận. Hai người dẫn thường mời lãnh đạo các công ty công nghệ hoặc các chuyên gia AI để thảo luận về những chủ đề nóng như OpenAI, Google, Meta, Apple, Anthropic, robot, xe tự lái, quy định AI và tác động của công nghệ đến xã hội.
Bas, nhạc sĩ từng được đề cử giải Grammy, cũng đưa ra quan điểm tương tự tại hội nghị ở Đại học Harvard (Mỹ) vào năm 2024: "Cuối cùng thì vẫn sẽ luôn cần đến một mức độ nhất định của gu thẩm mỹ và cảm nhận của con người để hướng dẫn AI tạo ra những sản phẩm mà tất cả chúng ta thực sự yêu thích".
Cuối cuộc trao đổi trong Lenny's Podcast, Andrew Ambrosino nhận định: "Ít nhất là vào lúc này, hãy tạm thời tôn vinh bộ não con người".
Thay vì tạo ra những nhà thiết kế toàn năng, AI hiện đóng vai trò như cộng sự có thể hoàn thành các công việc lặp lại, đề xuất nhiều phương án ban đầu và rút ngắn thời gian hiện thực hóa ý tưởng. Phần tạo ra sự khác biệt giữa một sản phẩm bình thường và sản phẩm được người dùng yêu thích vẫn phụ thuộc vào sự sáng tạo, kinh nghiệm và khả năng phán đoán của con người. Đó cũng là lý do Ambrosino kết luận rằng ít nhất ở thời điểm hiện nay, bộ não con người vẫn là yếu tố không thể thay thế trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo.