LHQ cảnh báo hội Tam hoàng chọn Đông Timor lập trung tâm lừa đảo
Văn phòng LHQ về Ma túy và Tội phạm (UNODC) vừa cho biết một đường dây nghi ngờ là trung tâm lừa đảo qua điện thoại ở Đông Timor.
Các trung tâm lừa đảo đã mọc lên khắp Đông Nam Á và lan rộng ra toàn cầu. Báo cáo nhấn mạnh khả năng các tổ chức tội phạm này có thể dễ dàng di chuyển sang địa bàn khác khi một số chính phủ trong khu vực bắt đầu mở chiến dịch trấn áp.
Vươn "vòi" sang Đông Timor
Những trung tâm lừa đảo trực tuyến thường đặt trong các khu phức hợp có tường rào kiên cố ở vùng hẻo lánh và gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây, đặc biệt là ở Đông Nam Á, gây thiệt hại ước tính lên đến hàng chục tỉ USD mỗi năm.
Tại Myanmar và Campuchia, các trung tâm lừa đảo đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì điều hành những “trò lừa tình cảm” đầy tai tiếng, trong đó các nhân viên giả dạng thành những phụ nữ trẻ đẹp để dụ dỗ mục tiêu đầu tư vào các dự án giả.
Các trung tâm này cũng xuất hiện ở Philippines và Lào. UNODC từng cảnh báo hồi tháng 4 rằng các điểm lừa đảo đã lan sang cả Mỹ Latinh và châu Phi.
Ở Đông Timor, cảnh sát đã đột kích một trung tâm bị nghi ngờ là nơi lừa đảo vào cuối tháng 8 tại Vùng Hành chính đặc biệt Oecusse, bắt giữ hơn 30 người nước ngoài vì làm việc không phép.
Những người bị bắt đến từ Indonesia, Malaysia và Trung Quốc, nhưng báo cáo của UNODC cho biết chưa rõ liệu họ có phải là nạn nhân của nạn buôn người hay không.
Oecusse là một vùng đất tách biệt của Đông Timor nằm trên phần lãnh thổ Indonesia của hòn đảo mà hai nước cùng chia sẻ. Chính quyền khu vực này đã mở một khu thương mại tự do mang tên Oecusse Digital Centre vào tháng 12.2024.
Việc thành lập "Trung tâm kỹ thuật số Oecusse" - một khu thương mại tự do mới ở Oecusse, một vùng đất biệt lập của Đông Timor, được coi là yếu tố chính khiến các nhóm tội phạm chọn Đông Timor. Các khu vực kinh tế đặc biệt hoặc khu thương mại tự do thường bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để che giấu các hoạt động bất hợp pháp như lừa đảo trực tuyến, rửa tiền và các tội danh khác.
Benedikt Hofmann, Phó đại diện khu vực của UNODC tại Đông Nam Á và Thái Bình Dương, nhận định: “Quy mô và tính chất của các hoạt động mà chúng tôi đang thấy hiện nay, tương tự như giai đoạn đầu của ngành công nghiệp lừa đảo tại Đông Nam Á. Điều này cho thấy tình hình đã tiến xa đến mức nào. Điều này đáng lo ngại, nhất là trong bối cảnh Đông Timor sẽ được tăng cường kết nối khi chính thức trở thành thành viên đầy đủ của ASEAN”.
Đông Timor, còn được gọi là Timor-Leste, là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, với dân số 1,3 triệu người. Nước này dự kiến sẽ gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào tháng 10 năm nay.
Có dấu vết của Hội Tam hoàng
UNODC cho biết một số công ty khác có liên hệ rõ rệt với mạng lưới lừa đảo cũng đang hoạt động trong khu vực. Một trong số đó là công ty trò chơi trực tuyến, được cho là có liên hệ với mạng lưới sòng bạc ở Campuchia, thuộc sở hữu của một doanh nhân Campuchia có quan hệ với Wan Kuok-koi, ông trùm băng đảng tội phạm 14K Triad và đang bị Mỹ trừng phạt.
14K là một trong những tổ chức tội phạm lớn và nổi tiếng nhất thuộc hội Tam hoàng (Triad). Hội Tam hoàng là tên gọi chung để chỉ các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các nhóm này ban đầu là các hội kín, được thành lập từ thế kỷ 18 với mục đích chống lại triều đại nhà Thanh và sau này trở thành các băng đảng tội phạm có tổ chức.
Riêng 14K được thành lập ở Quảng Châu vào năm 1945 và sau đó mở rộng hoạt động ra khắp Hồng Kông, Ma Cao, Trung Quốc đại lục và các cộng đồng người Hoa trên toàn cầu. Đây được xem là băng đảng lớn thứ hai trong số các nhóm Tam hoàng, chỉ sau Sun Yee On.
Ban đầu, các tổ chức Tam hoàng, bao gồm 14K, chủ yếu kiếm tiền từ các hoạt động cờ bạc, sòng bạc và các hoạt động phi pháp khác như buôn bán ma túy (đặc biệt là heroin và thuốc phiện); tống tiền, cho vay nặng lãi; buôn người, mại dâm; đâm thuê chém mướn, buôn lậu vũ khí... Tuy nhiên, khi các vụ trấn áp ở Trung Quốc và Ma Cao trở nên mạnh tay hơn, chúng đã chuyển hướng sang các hình thức tội phạm sinh lời khác, trong đó lừa đảo qua mạng là một lĩnh vực béo bở.
Ông trùm Wan Kuok-koi, sau khi ra tù, đã được xác định là có liên quan đến các dự án cờ bạc bất hợp pháp và lừa đảo trực tuyến ở Myanmar. Cụ thể, ông ta đã tham gia vào việc thành lập các trung tâm tội phạm mạng, sử dụng lao động bị buôn bán để thực hiện các vụ lừa đảo "làm giàu nhanh".
Giống nhiều băng nhóm tội phạm có tổ chức, 14K đã lợi dụng các khu kinh tế đặc biệt và khu thương mại tự do, như ở Đông Timor, để thiết lập và vận hành trung tâm lừa đảo. Trên khắp Đông Nam Á, những khu vực với quy định lỏng lẻo này bị biến thành “điểm nóng” cho lừa đảo trực tuyến, rửa tiền và nhiều loại tội phạm khác.
Năm ngoái, Philippines đã phát động chiến dịch truy quét trên toàn quốc, trục xuất hàng nghìn lao động bị phát hiện trong các trung tâm lừa đảo. Vào tháng 2, Thái Lan, Myanmar và Trung Quốc cũng tiến hành chiến dịch chung, giải thoát cho hàng nghìn lao động. Tuy nhiên, các trung tâm này vẫn tiếp tục tồn tại.
Tình hình tại Đông Timor sẽ còn phức tạp hơn. Đây là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới. Tỷ lệ thất nghiệp cao và mức thu nhập thấp (một nửa dân số có thu nhập dưới 1 USD/ngày) tạo ra một môi trường dễ bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để tuyển dụng người lao động bất hợp pháp, hoặc dễ dàng thao túng hệ thống.
Thách thức chính cho Đông Timor
Đông Timor chưa có luật cụ thể về tội phạm mạng. Các văn bản pháp lý hiện hành còn sơ sài và chưa đáp ứng được yêu cầu của các vụ án phức tạp. Việc thiếu hụt này cũng cản trở hợp tác quốc tế trong điều tra tội phạm mạng.
Cho đến nay, Đông Timor vẫn chưa có một cơ quan quốc gia chuyên trách về an ninh mạng (CIRT/CERT) hoặc một chiến lược an ninh mạng rõ ràng. Việc thiếu một cơ quan đầu mối khiến việc điều phối, ứng phó và phòng chống tội phạm mạng trở nên khó khăn.
Quốc gia này thiếu các chương trình đào tạo chuyên nghiệp về an ninh mạng và điều tra kỹ thuật số. Cả lực lượng cảnh sát quốc gia (PNTL) và cảnh sát điều tra tội phạm (PCIC) đều cần được nâng cao năng lực để xử lý các bằng chứng điện tử và các vụ án liên quan đến tội phạm mạng.
Mặc dù đang có những nỗ lực phát triển hạ tầng, nhưng hệ thống mạng và cơ sở dữ liệu của Đông Timor vẫn còn nhiều lỗ hổng, dễ bị tấn công và lợi dụng.
Những nỗ lực hiện tại
Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, Đông Timor đang có những bước đi ban đầu để cải thiện tình hình, chủ yếu thông qua sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế.
Các tổ chức như UNODC, UNDP, Interpol và các quốc gia như Úc, Hàn Quốc, Bồ Đào Nha đang hỗ trợ Đông Timor thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo và tư vấn xây dựng khung pháp lý.
Các chương trình đào tạo đã được tổ chức cho lực lượng cảnh sát và tư pháp nhằm trang bị kiến thức về điều tra tội phạm mạng, khám phá bằng chứng kỹ thuật số và phối hợp liên ngành.
Đông Timor đang trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Tội phạm mạng để bổ sung các quy định về lừa đảo qua mạng, xâm nhập hệ thống trái phép, và các tội danh khác.
Để tăng cường hợp tác quốc tế, cảnh sát điều tra tội phạm (PCIC) đã thiết lập một điểm tiếp xúc hoạt động 24/7 để phối hợp với các đối tác nước ngoài trong các vụ án khẩn cấp.
.jpeg)
