Lưu Hồng Quang - một pianist đặc biệt với âm nhạc của Fr.Liszt

Ở anh, người ta không chỉ nghe thấy sự chuẩn xác của ngón đàn, mà còn cảm nhận được một nội lực tinh tế - thứ khiến mỗi tác phẩm được “kể lại” như một câu chuyện có chiều sâu, chứ không đơn thuần là trình diễn.

Được đào tạo bài bản ở Nhạc viện Hà Nội và môi trường âm nhạc Australia, học với nhạc sĩ Đặng Thái Sơn ở Canada, hiện đang học tiến sĩ biểu diễn ở New Zealand (học bổng toàn phần), Lưu Hồng Quang sớm định hình một phong cách chơi mang tính trí tuệ nhưng không khô khan. Anh có khả năng kiểm soát cấu trúc tác phẩm rất rõ ràng: từ những mảng âm thanh lớn, những cao trào phức điệu cho tới các chi tiết nhỏ mang tính nội tâm.

Điều đáng nói là anh không sa vào phô diễn kỹ thuật, điều rất dễ xảy ra với những pianist chơi repertoire khó, mà luôn giữ được sự cân bằng giữa lý trí và cảm xúc. Chính vì thế, khi Lưu Hồng Quang tiếp cận âm nhạc của Franz Liszt, một trong những nhà soạn nhạc vừa hào nhoáng vừa triết lý bậc nhất của piano repertoire, người nghe có cơ sở để kỳ vọng vào một diễn giải không hời hợt.

Liszt không chỉ là những chuỗi kỹ thuật “phi mã”, mà còn là những không gian âm thanh mang tính siêu hình, nơi nghệ sĩ phải đi qua cả thử thách kỹ thuật lẫn chiều sâu tinh thần.

Buổi biểu diễn ngày 8.5 tới, với tiêu đề Âm thanh vượt tầng, vì vậy mang một ý nghĩa đặc biệt. Ở đây, khái niệm “vượt tầng” không chỉ là sự bứt phá về cường độ hay tốc độ, mà là hành trình đi qua nhiều lớp ý niệm âm nhạc, từ vật chất (âm thanh thuần túy) đến tinh thần (ý niệm, biểu tượng, triết học).

Trọng tâm chương trình là 12 “bài thơ âm thanh” của Liszt. Cách gọi này gợi đến truyền thống symphonic poem mà Liszt đã khai sinh, nhưng khi đặt vào không gian piano độc tấu, nó lại càng đòi hỏi nghệ sĩ phải tự mình tái tạo cả một dàn nhạc trong hai bàn tay. Mỗi “bài thơ” không chỉ là một tác phẩm, mà là một thế giới: có cảnh sắc, có chuyển động, có kịch tính, và có cả những khoảng lặng mang tính suy tưởng.

Ở đây, thách thức lớn nhất không nằm ở độ khó kỹ thuật - dù Liszt luôn khắc nghiệt ở phương diện này - mà ở khả năng tạo hình âm thanh. Pianist phải “vẽ” được không gian, phải làm cho người nghe cảm thấy sự chuyển dịch của ánh sáng, của thời gian, của cảm xúc.

Với Lưu Hồng Quang, điểm mạnh nằm ở chính khả năng tổ chức âm thanh theo lớp lang: anh biết cách làm nổi bật tuyến giai điệu chính, đồng thời vẫn giữ được độ trong suốt của các lớp hòa âm bên dưới. Một khía cạnh đáng chờ đợi khác là cách anh xử lý rubato và nhịp điệu linh hoạt, yếu tố sống còn trong Liszt. Nếu quá tự do, tác phẩm dễ rơi vào cảm tính; nếu quá chặt, lại mất đi chất “thi ca”. Kinh nghiệm biểu diễn quốc tế giúp Lưu Hồng Quang có đủ độ chín để giữ cân bằng tinh tế này. Âm thanh vượt tầng vì thế không đơn thuần là một recital piano, mà là một hành trình thẩm mỹ. Người nghe không chỉ đến để thưởng thức kỹ thuật, mà để bước vào một không gian nơi âm nhạc trở thành phương tiện dẫn dắt suy tưởng.

Với 12 “bài thơ âm thanh” của Liszt, chương trình giống như một chuỗi những cánh cửa - mỗi cánh cửa mở ra một tầng cảm xúc, một tầng nhận thức khác nhau. Trong bối cảnh đời sống âm nhạc cổ điển tại Việt Nam đang dần định hình một công chúng có chiều sâu hơn, những chương trình như thế này mang ý nghĩa quan trọng. Nó không chỉ khẳng định vị trí của một nghệ sĩ tài năng, mà còn góp phần nâng chuẩn thưởng thức, đưa khán giả đến gần hơn với những giá trị cốt lõi của âm nhạc hàn lâm. Và với Lưu Hồng Quang, đây có thể xem là một dấu mốc, nơi anh không chỉ trình diễn Liszt, mà đối thoại với Liszt bằng chính ngôn ngữ âm nhạc của mình.

Mỗi lần Lưu Hồng Quang về nước biểu diễn là một sự mong chờ của giới tinh hoa âm nhạc. Tuy nhiên, vấn đề tài chính của các buổi diễn của các tài năng âm nhạc tầm cỡ quốc tế trong lĩnh vực âm nhạc cổ điển luôn là một chủ đề rất đáng quan tâm. Tổ chức biểu diễn rất khác biệt so với các doanh nghiệp thông thường. Tiền bán vé chưa bao giờ và không bao giờ đủ. Tiền bán vé chỉ chiếm một phần nhỏ. Ngay cả khi tất cả các buổi biểu diễn đều cháy vé (sold out), doanh thu này thường chỉ bao phủ được chi phí - những chi phí không nhỏ cho vài chục con người vận hành. Lưu Hồng Quang không nản, vì anh mong muốn khán giả Việt được thưởng thức những điều tốt đẹp nhất của âm nhạc.

Anh có một gia đình, nhất là người mẹ - bà Phan Hồng Châu, một doanh nhân cần mẫn và giỏi giang - luôn hết lòng vì những ý tưởng tốt đẹp của con trai.