Lý do khiến U17 Việt Nam có thể mất quyền tranh vé U20 châu Á 2029

Hai trận thua liên tiếp khiến U20 Việt Nam đứng cuối bảng C vòng loại U20 châu Á 2027. Điều đáng lo không chỉ là nguy cơ bị loại ở giải năm nay. Nếu rơi xuống Development Phase, hệ quả có thể kéo dài tới năm 2029, thời điểm lứa U17 vừa giành vé dự World Cup bước lên tuổi U20.

Hai trận thua, một nguy cơ kéo dài

U20 Việt Nam thua Triều Tiên 0-3 rồi thất bại 1-2 trước Palestine trên sân Việt Trì. Sau hai lượt trận, Triều Tiên có 6 điểm, Iran và Palestine cùng 3 điểm, còn Việt Nam chưa có điểm nào và đứng cuối bảng C.

Cơ hội giành vé dự vòng chung kết U20 châu Á 2027 của Việt Nam do vậy chỉ còn trên lý thuyết. Đội phải thắng Iran ở lượt cuối, đồng thời chờ kết quả thuận lợi ở trận Triều Tiên - Palestine và tính đến các chỉ số đối đầu. Trong số những điều kiện đó, việc đánh bại Iran, đội hạt giống số 1 của bảng, đã là thử thách lớn.

Thể thức mới của AFC

Vòng loại U20 châu Á 2027 lần đầu được chia thành hai hạng. Ở Qualification Phase, 31 đội được chia thành tám bảng. Tám đội nhất bảng cùng bảy đội nhì có thành tích tốt nhất sẽ giành vé dự vòng chung kết cùng chủ nhà Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, sáu đội đứng thứ tư có thành tích thấp nhất sẽ bị đẩy xuống Development Phase. Đây là hạng dưới, nơi các đội không tranh vé dự vòng chung kết mà chỉ thi đấu để giành quyền trở lại Qualification Phase ở kỳ tiếp theo.

Guam là ví dụ rõ nhất cho cách vận hành của hệ thống này. Đội bóng đang thi đấu ở Development Phase của vòng loại 2027. Sau khi thắng Northern Mariana Islands 3-0 ngày 3.9, Guam bảo đảm vị trí trong hai đội đầu bảng và giành quyền trở lại Qualification Phase ở vòng loại U20 châu Á 2029. Nhưng dù đứng đầu nhóm đấu, Guam vẫn không thể dự vòng chung kết năm 2027.

Đó cũng là kịch bản U20 Việt Nam phải tránh. Nếu nằm trong nhóm bị đẩy xuống Development Phase, Việt Nam sẽ phải thi đấu ở hạng dưới trong chu kỳ 2029. Khi đó, đội U20 của Việt Nam năm 2029 không được tranh vé dự vòng chung kết U20 châu Á 2029 mà phải tìm đường trở lại Qualification Phase cho kỳ tiếp theo.

Lứa U17 vừa giành vé World Cup có thể bị ảnh hưởng

Điểm đáng tiếc nằm ở chỗ đội U20 năm 2029 nhiều khả năng sẽ được hình thành từ chính lứa cầu thủ vừa tạo dấu mốc lịch sử cho bóng đá trẻ Việt Nam.

Theo quy định của U17 châu Á 2026, nhóm cầu thủ sinh từ ngày 1.1.2009 đến 31.12.2011 đủ điều kiện dự giải. Đây cũng là nhóm tuổi sẽ bước lên U20 trong chu kỳ 2029.

Tại U17 châu Á, Việt Nam thắng Yemen ở trận đầu, sau đó đánh bại UAE 3-2 ở lượt cuối để đứng đầu bảng với 6 điểm, xếp trên Hàn Quốc. Đội vào tứ kết và chỉ dừng bước trước Australia. Quan trọng hơn, thành tích nằm trong nhóm tám đội mạnh nhất châu Á giúp Việt Nam lần đầu giành vé dự FIFA U17 World Cup tại Qatar vào cuối năm nay.

Ba năm nữa, nhiều cầu thủ trong đội hình ấy sẽ là lực lượng của U20 Việt Nam. Nếu đội U20 hiện tại bị đẩy xuống Development Phase, thế hệ vừa giành vé World Cup sẽ bước vào lứa U20 nhưng không được tranh suất dự vòng chung kết châu Á trong chu kỳ đó.

Do vậy, hai thất bại của U20 Việt Nam không chỉ được nhìn nhận trong phạm vi một giải đấu. Chúng có thể khiến mất cơ hội thi đấu ở cấp độ châu lục đối với thế hệ kế tiếp.

Không thể đánh đồng hai lứa U

Sau trận thua Palestine, những câu hỏi về chất lượng bóng đá trẻ Việt Nam xuất hiện. Một số truyền thông Indonesia, Thái Lan và cổ động viên Đông Nam Á cũng chú ý đến việc U20 Việt Nam thua cả hai trận trên sân nhà, đồng thời chỉ ra những hạn chế ở khả năng dứt điểm, phòng ngự và thể lực.

Nhưng chỉ từ hai trận đấu để kết luận bóng đá trẻ Việt Nam đang đi xuống là chưa đủ cơ sở.

Hơn ba tháng trước, U17 Việt Nam đứng đầu bảng đấu có Hàn Quốc tại U17 châu Á, vào tứ kết và lần đầu giành vé dự World Cup. Trong khi đó, U20 Việt Nam lại thua hai trận đầu vòng loại U20 châu Á ngay trên sân nhà.

Sự khác biệt ấy cho thấy kết quả giữa các đội tuyển trẻ không phải lúc nào cũng phản ánh cùng một xu hướng. Mỗi lứa cầu thủ có chất lượng, sự chuẩn bị và khả năng cạnh tranh khác nhau. Không thể lấy thành tích của U17 để bảo đảm cho U20, cũng không thể chỉ từ hai thất bại của U20 để phủ nhận những tín hiệu tích cực vừa xuất hiện ở lứa U17.

Điểm khác biệt lần này nằm ở thể thức. Trước đây, nếu bị loại ở vòng loại U20 châu Á, Việt Nam có thể chờ tới chu kỳ tiếp theo để tranh vé trở lại. Với hệ thống mới, nếu bị đẩy xuống Development Phase, đội U20 ở chu kỳ kế tiếp không được tranh vé dự vòng chung kết mà phải thi đấu để giành quyền trở lại Qualification Phase cho kỳ sau nữa.

Đó là lý do trận đấu cuối cùng của U20 Việt Nam mang ý nghĩa lớn hơn một kết quả thắng hay thua.

Trận đấu với Iran và bài toán của năm 2029

U20 Việt Nam gặp Iran ở lượt cuối ngày 6.9. Về lý thuyết, đội vẫn còn cơ hội tranh vé dự vòng chung kết U20 châu Á 2027, nhưng mục tiêu thực tế hơn lúc này là tránh vị trí có thể dẫn tới Development Phase.

Sau hai trận, Việt Nam chưa có điểm. Nếu không thắng Iran, đội chắc chắn đứng cuối bảng C. Khi đó, thành tích của Việt Nam sẽ được so với các đội đứng cuối những bảng khác để xác định những đội phải xuống hạng.

Vì vậy, trận gặp Iran không chỉ khép lại vòng loại U20 châu Á 2027. Kết quả ấy còn có thể quyết định U20 Việt Nam năm 2029 bắt đầu hành trình ở đâu. Với một thế hệ vừa giành vé dự World Cup U17, đó là điều đáng để bóng đá Việt Nam tính đến ngay từ bây giờ.