‘Made by Việt Nam’ và tham vọng khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới

KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là "chìa khóa vàng"

Chiều 2.10, tại diễn đàn “Thúc đẩy đổi mới sáng tạo (ĐMST), phát triển các ngành công nghệ chiến lược”, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho rằng sức mạnh của một quốc gia ngày nay không chỉ được đo bằng quy mô thương mại hay tiềm lực tài chính, mà ngày càng được quyết định bởi năng lực làm chủ và dẫn dắt các công nghệ lõi.

Theo đó, những thành tựu mới trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, năng lượng, hàng không vũ trụ… đang làm thay đổi cục diện kinh tế và an ninh toàn cầu.

“Bộ Tài chính cam kết sẽ tham mưu cho Chính phủ về hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích mạnh mẽ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ mới; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo”, ông Tâm nhấn mạnh.

Ông Tâm cũng cho biết Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phát huy vai trò kết nối trí tuệ Việt Nam toàn cầu, đẩy mạnh hợp tác để giải quyết các thách thức, hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành điểm đến tin cậy trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

“ĐMST không chỉ là việc tạo ra những giải pháp mới, mà còn phải gắn với tính ứng dụng thực tiễn, trở thành hành động cụ thể trong từng sản phẩm, quy trình, dự án, chính sách, nhằm tạo ra giá trị thiết thực cho doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế”, ông Tâm nhận định.

Phó thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho rằng tình hình khu vực và thế giới đang tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường.

"Trong giai đoạn 2026-2030, trên thế giới, AI được dự báo sẽ tạo hơn 170 triệu việc làm mới và đóng góp khoảng 5.000 tỉ USD vào nền kinh tế thế giới, tương đương khoảng 13 - 14% tổng trị giá GDP tăng thêm của cả giai đoạn", Phó thủ tướng cho biết.

Ngoài ra, ông Dũng cũng cho rằng chính phủ các nước cũng đang nhanh chóng điều chỉnh chính sách và thúc đẩy hợp tác công-tư với tham vọng dẫn dắt lĩnh vực KHCN, ĐMST, chuyển đổi số, đặc biệt là trong các ngành chiến lược, như bán dẫn, AI...

"Việt Nam không nằm ngoài "cuộc chơi" đó. Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định phải coi KHCN, ĐMST và chuyển đổi số là "chìa khóa vàng", là yếu tố sống còn để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045", Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó thủ tướng Dũng, Việt Nam cần đi nhanh hơn, quyết liệt hơn, táo bạo hơn để rút ngắn khoảng cách với thế giới, từng bước "đuổi kịp, tiến cùng và vượt lên".

“Với phương châm "muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau", Việt Nam nhận thức rằng để phát triển một hệ sinh thái ĐMST toàn diện, đòi hỏi phải hội nhập sâu rộng. Chỉ bằng cách tận dụng trí tuệ, nguồn lực, công nghệ và mạng lưới hợp tác toàn cầu, nước ta mới có thể đẩy nhanh tốc độ phát triển và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới”, ông Dũng nói.

Biến "bài toán khó" của đất nước thành "cơ hội mới" cho tương lai

Để từng bước giúp Việt Nam hiện thực hóa khát vọng trở thành một trung tâm KH-CN và ĐMST hàng đầu của khu vực và thế giới, theo Phó thủ tướng Dũng, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) cần tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân của hệ sinh thái ĐMST Việt Nam.

Trong đó, phải phát triển các mạng lưới ĐMST và chuyên gia người Việt, gốc Việt trong các ngành công nghệ mới; kết nối với các tập đoàn công nghệ, tổ chức quốc tế; sớm hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, có khả năng dẫn dắt trong một số nhóm ngành công nghệ chiến lược…

Ngoài ra, các bộ ngành, địa phương tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Trước mắt, cần hoàn thiện và sớm đưa các luật trong lĩnh vực KHCN, ĐMST trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp thứ 10 sắp tới để đi vào cuộc sống (Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Công nghệ cao, và đặc biệt là Luật AI).

Ông Dũng cũng cho rằng các mạng lưới ĐMST và chuyên gia công nghệ chiến lược tiếp tục phát huy vai trò là "cánh tay nối dài", đồng hành cùng chính phủ, các bộ ngành, doanh nghiệp trong nước.

Phó thủ tướng Dũng kêu gọi các chuyên gia chủ động tham gia vào quá trình hoạch định chiến lược, xây dựng chính sách, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, qua đó góp phần giải quyết những thách thức lớn, từ áp lực tạo nên động lực, biến "bài toán khó" của đất nước thành "cơ hội mới" cho tương lai.

Ông Dũng cũng kêu gọi các tập đoàn công nghệ và tổ chức quốc tế tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam, mở rộng hợp tác đầu tư, gắn nghiên cứu với ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Đặc biệt, ông Dũng kêu gọi hãy cùng phát triển các sản phẩm "Made by Việt Nam", được nghiên cứu, thiết kế và sản xuất bởi người Việt Nam, cho người Việt Nam và người tiêu dùng trên toàn thế giới. Điều đó sẽ đưa Việt Nam lên "nấc thang cao hơn" của chuỗi giá trị toàn cầu và khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới.