'Mắt thần' AI và cuộc giải vây cửa ngõ sau 4 ngày nghỉ lễ
Sau 4 ngày nghỉ lễ, các mô hình công nghệ thông minh, đặc biệt là "mắt thần" AI đã giúp giảm tải áp lực giao thông dồn nén tại các cửa ngõ Hà Nội và TP.HCM...
"Mắt thần" AI và cuộc cách mạng điều hành
Tuy nhiên, mùa lễ năm nay ghi nhận một bước chuyển mình quan trọng: Sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng sinh trắc học đang dần thay thế những phương thức điều tiết thủ công, tạo nên một cuộc "giải vây" ngoạn mục từ trên không trung đến mặt đất.
Kết thúc kỳ nghỉ lễ kéo dài 4 ngày, các "mạch máu" giao thông hướng tâm về hai đầu tàu kinh tế rơi vào tình trạng quá tải. Tại cửa ngõ phía Nam Hà Nội, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ ghi nhận lưu lượng phương tiện tăng đột biến, gấp 3 - 4 lần ngày thường.
Tương tự, tại TP.HCM, các tuyến quốc lộ qua Đồng Nai, Long An và tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây cũng chịu áp lực tương tự.
Tuy nhiên, khác với cảnh tượng ùn tắc tê liệt của những năm trước. Năm nay, dòng xe dù đông nhưng vẫn giữ được nhịp chuyển động ổn định. Điều này không đến từ sự ngẫu nhiên.
Đó là kết quả của một chiến lược điều hành dựa trên dữ liệu, nơi mà các cơ quan chức năng từ lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT), ngành hàng không, đến ngành xây dựng đã bắt đầu "bắt mạch" giao thông bằng các công cụ khoa học - công nghệ hiện đại nhất.
Trong bối cảnh lực lượng mỏng, nhưng diện tích quản lý rộng, sự hiện diện của hệ thống camera giám sát thông minh (AI Camera) đã trở thành cánh tay nối dài đắc lực cho lực lượng CSGT.
Hệ thống camera AI được lắp đặt dọc các tuyến cao tốc và cửa ngõ không còn chỉ đóng vai trò "ghi hình xử phạt". Chúng đã được nâng cấp thành những bộ não phân tích lưu lượng theo thời gian thực.
Bằng các thuật toán đếm xe và nhận diện hành vi, hệ thống có thể tự động tính toán vận tốc trung bình của dòng phương tiện. Khi vận tốc này hạ xuống dưới ngưỡng an toàn hoặc mật độ xe vượt quá 85% năng lực thông hành, tín hiệu cảnh báo "đỏ" ngay lập tức được truyền về Trung tâm Chỉ huy.
Điểm sáng nhất trong kỳ nghỉ lễ lần này chính là khả năng điều tiết đèn tín hiệu linh hoạt. Thay vì chạy theo các chu kỳ cố định, AI sẽ tự động điều chỉnh nhịp đèn xanh - đỏ tại các nút giao trọng điểm dựa trên áp lực thực tế.
Song song đó, thông qua sự hợp tác với các nền tảng bản đồ số như Google Maps hay vGiaoThong, CSGT đã thực hiện phân luồng từ xa. Người dân được cảnh báo về các điểm ùn tắc ngay trên điện thoại khi vẫn còn cách hiện trường hàng chục kilomet, giúp họ có đủ thời gian để lựa chọn các lộ trình thay thế.
Ngành hàng không: "Cú hích" sinh trắc học giải tỏa điểm nghẽn mặt đất
Tại các cảng hàng không quốc tế như Nội Bài và Tân Sơn Nhất, nơi đón hàng trăm nghìn lượt khách mỗi ngày sau lễ, công nghệ sinh trắc học đã thực sự "cứu nguy" cho các khu vực soi chiếu an ninh.
Dịp nghỉ lễ (từ 25-27/4/2026 và 30/4-3/5/2026), tổng lượng vận chuyển của toàn thị trường hàng không đạt 1,68 triệu khách và 27,45 nghìn tấn hàng hóa, tương ứng tăng 2,2% về hành khách và tăng 7,2% về hàng hóa so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, vận chuyển nội địa đạt 675,14 nghìn khách và 3,4 nghìn tấn hàng hóa (giảm 7,5% về hành khách và giảm 11,6% về hàng hóa); vận chuyển quốc tế đạt hơn 1 triệu khách và 24,05 nghìn tấn hàng hóa (tăng 10% về hành khách và tăng 10,6% về hàng hóa).
Việc tích hợp tài khoản định danh điện tử (VNeID) cùng công nghệ nhận diện khuôn mặt tại các cửa an ninh đã tạo ra một "luồng xanh" thực sự.
Thời gian kiểm tra giấy tờ tùy thân thủ công vốn là nút thắt gây ùn ứ tại sân bay nay đã giảm xuống chỉ còn chưa đầy 10 giây mỗi hành khách. Sự chính xác của công nghệ này không chỉ giúp giảm tải áp lực cho nhân viên an ninh mà còn loại bỏ tình trạng sai sót do yếu tố con người.
Ngành hàng không cũng đã ứng dụng các phần mềm tối ưu hóa Slot (khe cất hạ cánh) để giảm thiểu thời gian chờ đợi trên vùng trời. Dữ liệu từ các chuyến bay được kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý giao thông mặt đất, giúp các hãng taxi và phương tiện công cộng tại sân bay chủ động điều phối lượng xe tương ứng với lượng khách hạ cánh theo từng khung giờ.
Vấn đề quá tải không chỉ được giải quyết trên mặt đường mà còn từ gốc rễ quy hoạch hạ tầng. Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng địa phương đang đẩy mạnh việc số hóa quản lý hạ tầng kỹ thuật thông qua mô hình BIM và GIS.
Việc số hóa các công trình giao thông giúp nhà quản lý nắm bắt được tình trạng kỹ thuật và năng lực khai thác của từng cầu vượt, hầm chui. Điều này cho phép đưa ra các quyết định cấm tải, phân làn khoa học, tránh tình trạng hạ tầng bị "vắt kiệt" dẫn đến hư hỏng đột xuất gây tắc nghẽn.
Một trong những nguyên nhân âm thầm gây ùn tắc tại cửa ngõ là xe dừng đỗ trái phép. Các ứng dụng tìm kiếm điểm đỗ thông minh đang được triển khai thí điểm giúp người dân định vị nhanh chỗ trống, giảm lượng xe chạy lòng vòng gây xung đột giao thông.
Dưới góc nhìn của người dân, sự thay đổi này mang lại những giá trị thặng dư rõ rệt. Anh Trần Hoàng Nam (một tài xế xe khách đường dài) chia sẻ: "Trước đây cứ hết lễ là tôi xác định nằm chờ ở cửa ngõ 3-4 tiếng. Năm nay nhờ xem thông báo giao thông trực tuyến, tôi biết đoạn nào kẹt để chủ động đi đường vòng. Camera CSGT báo tin liên tục lên các nhóm giao thông nên anh em tài xế cũng bớt tâm lý nóng vội, lái xe an toàn hơn".
Cuộc giải vây cửa ngõ, sau kỳ nghỉ lễ vừa qua là một minh chứng sống động cho sức mạnh của khoa học công nghệ. Để giải quyết dứt điểm tình trạng quá tải hạ tầng, chúng ta không thể chỉ mãi xây thêm đường, mà phải làm cho những con đường ấy trở nên thông minh hơn.
