Máy bay tầm xa nhất thế giới vừa cất cánh có gì đặc biệt?
Airbus vừa đánh dấu một cột mốc quan trọng trong ngành hàng không dân dụng khi đưa A350-1000ULR thực hiện chuyến bay thử đầu tiên tại Toulouse, Pháp.
Theo Interesting Engineering, đây là mẫu máy bay được phát triển riêng cho hãng hàng không quốc gia Australia Qantas, nhằm phục vụ tham vọng mở các đường bay thẳng siêu dài từ Australia đến châu Âu và Mỹ mà không cần quá cảnh.
Trong chuyến bay đầu tiên, chiếc A350-1000ULR mang số hiệu MSN 707 đã ở trên không 3 giờ 43 phút và đạt độ cao hơn 12.500 m. Dù thời gian thử nghiệm chưa quá dài so với khả năng thiết kế, chuyến bay này có ý nghĩa lớn vì nó mở màn cho chiến dịch kiểm tra và chứng nhận các thay đổi kỹ thuật trên phiên bản đặc biệt của dòng A350.
Vì sao A350-1000ULR được chú ý?
Điểm nổi bật nhất của A350-1000ULR nằm ở tầm bay cực xa. Máy bay được thiết kế để phục vụ các hành trình gần 18.520 km, tương đương những chặng như Sydney - London hoặc Sydney - New York. Nếu được đưa vào khai thác thương mại, hành khách có thể bay liên tục trong khoảng 22 giờ, gần như một ngày trọn vẹn trên bầu trời.
Đây là mục tiêu trung tâm của Project Sunrise, chương trình đầy tham vọng của Qantas nhằm xóa bỏ một trong những giới hạn lớn nhất của hàng không Australia: khoảng cách địa lý quá xa với các trung tâm kinh tế lớn ở châu Âu và Bắc Mỹ. Trước đây, các chuyến bay từ Australia đến London thường phải dừng ở một điểm trung chuyển. Với A350-1000ULR, hành trình này có thể được rút ngắn và đơn giản hơn đáng kể.
Bí quyết nằm ở hệ thống nhiên liệu mới
Để đạt tầm bay xa như vậy, Airbus không chỉ đơn giản tăng kích thước máy bay hay lắp thêm thùng nhiên liệu theo cách thông thường. Hãng đã tích hợp một thùng nhiên liệu trung tâm phía sau vào cấu trúc máy bay. Thiết kế này giúp tăng tầm bay thêm khoảng 1.000 hải lý (1.852 km) so với A350-1000 tiêu chuẩn.
Sự thay đổi này nghe có vẻ đơn giản, nhưng trên thực tế lại là bài toán kỹ thuật phức tạp. Khi bổ sung nhiên liệu, máy bay phải đảm bảo cân bằng trọng lượng, độ ổn định, hiệu suất bay và an toàn vận hành. Vì vậy, chuyến bay thử đầu tiên tập trung vào việc đánh giá hiệu suất tổng thể và kiểm tra kiến trúc hệ thống nhiên liệu mới. Sau chuyến bay này, Airbus sẽ tiếp tục chiến dịch thử nghiệm kéo dài khoảng hai tháng để chứng nhận các thay đổi trước khi máy bay có thể bước vào giai đoạn chuẩn bị bàn giao.
Không chỉ bay xa, mà còn phải bay thoải mái
Một chuyến bay kéo dài tới 22 giờ không chỉ đặt áp lực lên động cơ và nhiên liệu, mà còn là thử thách lớn với hành khách và phi hành đoàn. Vì vậy, Airbus cũng phải kiểm tra các hệ thống liên quan đến môi trường trong khoang, bao gồm thông gió, kiểm soát nhiệt độ và làm mát khu vực bếp.
Hãng cho biết A350-1000ULR sẽ được chứng nhận thêm hệ thống làm mát galley mới, sử dụng thiết bị nhẹ hơn và hiệu quả hơn. Điều này rất quan trọng vì trên các chuyến bay siêu dài, dịch vụ ăn uống, bảo quản thực phẩm và vận hành khoang bếp phải diễn ra ổn định trong thời gian dài hơn nhiều so với các chuyến bay thông thường.
Nói cách khác, A350-1000ULR không chỉ cần đủ nhiên liệu để bay xa. Nó còn phải duy trì trải nghiệm ổn định cho hàng trăm con người trong gần một ngày liên tục trên không.
Qantas đặt cược lớn vào Project Sunrise
Qantas đã đặt mua 12 chiếc A350-1000ULR cho Project Sunrise. Ngoài ra, hãng cũng đặt thêm 12 chiếc A350-1000 tiêu chuẩn để phục vụ mạng bay quốc tế đường dài trong tương lai.
Chiếc vừa bay thử là máy bay đầu tiên trong đơn hàng, nhưng chưa phải chiếc đầu tiên được bàn giao. Theo Airbus, chiếc A350-1000ULR thứ hai đang ở giai đoạn lắp ráp cuối cùng và dự kiến sẽ là chiếc đầu tiên giao cho Qantas vào tháng 4/2027. Sau khi hoàn tất thử nghiệm, chiếc MSN 707 sẽ được chuyển đổi theo cấu hình thương mại cuối cùng của Qantas.
Điều này cho thấy Project Sunrise đang tiến gần hơn tới thực tế. Nếu đúng kế hoạch, Qantas có thể trở thành hãng hàng không mở ra một chương mới cho các chuyến bay thẳng siêu dài, nơi những tuyến đường từng phải quá cảnh có thể được nối liền bằng một hành trình duy nhất.
Ý nghĩa với ngành hàng không
A350-1000ULR là biến thể chở khách thứ tư trong gia đình A350, bên cạnh A350-900, A350-900ULR và A350-1000. Dòng máy bay này được Airbus định vị là nền tảng chủ lực cho các đường bay dài nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu, giảm phát thải và nâng cao sự thoải mái cho hành khách.
Với phiên bản ULR mới, Airbus không chỉ cạnh tranh về tầm bay mà còn muốn chứng minh rằng hàng không đường dài vẫn có thể phát triển theo hướng hiệu quả hơn. Trong bối cảnh các hãng bay phải cân bằng giữa nhu cầu kết nối toàn cầu, chi phí nhiên liệu và áp lực môi trường, một mẫu máy bay bay xa hơn nhưng vẫn tối ưu vận hành có thể tạo ra lợi thế đáng kể.
Tuy nhiên, thành công thương mại của A350-1000ULR sẽ không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật. Các chuyến bay 20 - 22 giờ đòi hỏi chiến lược khai thác hợp lý, giá vé phù hợp và thiết kế khoang đủ hấp dẫn để hành khách chấp nhận ngồi trên máy bay lâu như vậy.
Một bước gần hơn tới đường bay “không điểm dừng”
Chuyến bay thử đầu tiên của A350-1000ULR chưa phải là đích đến cuối cùng, nhưng là tín hiệu rõ ràng cho thấy giấc mơ bay thẳng từ Australia đến London hoặc New York đang tiến gần hơn bao giờ hết.
Nếu quá trình chứng nhận diễn ra thuận lợi, mẫu máy bay này có thể thay đổi cách con người nhìn về khoảng cách trong hàng không dân dụng. Những hành trình từng cần nhiều chặng, nhiều giờ chờ nối chuyến và nhiều lần lên xuống máy bay có thể được rút gọn thành một chuyến bay duy nhất.
Với Airbus, đây là màn trình diễn năng lực kỹ thuật. Với Qantas, đó là bước đi chiến lược để khẳng định vị thế tiên phong trên các đường bay siêu dài. Còn với hành khách, A350-1000ULR có thể mở ra một lựa chọn mới: bay xa hơn, ít gián đoạn hơn và kết nối các châu lục theo cách trực tiếp hơn.
