Mẹo giúp Gemini và ChatGPT ngừng 'nói dai, nói dại'

ChatGPT hay Gemini có thể cung cấp lượng thông tin khổng lồ, nhưng trong nhiều tình huống, người dùng chỉ cần một câu trả lời ngắn gọn, rõ ràng. Vấn đề nằm ở cách các mô hình AI được huấn luyện: chúng luôn cố gắng “hữu ích tối đa”, thận trọng và đầy đủ nhất có thể. Sự kỹ lưỡng đó đôi khi lại biến thành… thừa thãi.

Tin vui là có một “mẹo nhỏ” giúp kiểm soát độ dài câu trả lời, giống như gắn một chiếc van để hạn chế dòng chữ tuôn ra từ AI.

Vì sao ChatGPT hay trả lời quá dài?

ChatGPT thường cố đoán trước mọi câu hỏi tiếp theo mà người dùng có thể đặt ra. Khi bạn hỏi một vấn đề đơn giản, AI lại vô thức bổ sung bối cảnh, giải thích nền, liệt kê khả năng - ngay cả khi bạn không yêu cầu.

Nếu chỉ nói “trả lời ngắn gọn” hoặc “viết súc tích”, ChatGPT có thể giảm số chữ nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc rườm rà với những câu mở đầu như: “Chắc chắn rồi!”, “Dưới đây là một số điểm bạn nên cân nhắc…”.

Thay vì yêu cầu chung chung, hãy đặt giới hạn rõ ràng về hình thức và phạm vi câu trả lời. Ví dụ: Trả lời trong một đoạn văn. Bỏ qua mọi thông tin nền. Không giải thích trừ khi tôi hỏi thêm.

Chỉ một dòng lệnh như vậy đã xác định rõ: Không gian trả lời (một đoạn), mục đích (trả lời trực tiếp), giới hạn nội dung (không lan man).

ChatGPT có xu hướng tuân thủ kiểu chỉ dẫn này tốt hơn nhiều so với những yêu cầu mơ hồ như “ngắn gọn giúp tôi”.

Nếu sử dụng hướng dẫn tùy chỉnh để “lập trình” sẵn phong cách trả lời cho ChatGPT. Nếu bạn sử dụng các hướng dẫn tùy chỉnh, tính năng cá nhân hóa của ChatGPT, bạn cũng có thể tích hợp điều này vào hành vi mặc định của trợ lý ảo.

Một gợi ý đơn giản: Khi trả lời câu hỏi, hãy giữ nội dung ngắn gọn và trực tiếp, trừ khi tôi chủ động yêu cầu phân tích sâu hơn.

Cách này giúp giảm đáng kể độ dài câu trả lời trong các tình huống sử dụng hàng ngày. Dù ChatGPT đôi lúc vẫn “quên bài”, nhất là với câu hỏi phức tạp, nhưng nhìn chung hiệu quả rất rõ rệt.

Gemini: lan man theo kiểu… Google

Gemini có xu hướng “dài dòng có hệ thống”, giống như một kết quả tìm kiếm được viết thành đoạn văn. Ngay cả câu hỏi đơn giản cũng thường mở đầu bằng: “Có nhiều yếu tố cần xem xét…”.

Điều này hợp lý với mục tiêu nghiên cứu, nhưng lại không phù hợp khi bạn chỉ cần câu trả lời nhanh, ví dụ: “Nên mang gì cho một chuyến đi bộ trong ngày?”

Với Gemini, điều quan trọng là đặt ranh giới ngay từ đầu câu lệnh.

Ví dụ: Trong một câu duy nhất, trả lời trực tiếp, không giải thích hay mở rộng: Một bữa trưa gọn nhẹ nên mang theo là gì?

Câu lệnh này: Quy định độ dài, định hình cấu trúc, không cho phép lan man, ngoài ra, có thể dùng các cụm như: “Chỉ trả lời câu hỏi cốt lõi”, “Viết bằng ngôn ngữ thuần, không liệt kê ưu - nhược điểm”, “Không dùng định dạng, không phân tích”. Dù nghe không “tự nhiên”, nhưng đây là cách Gemini hiểu rất rõ bạn đang đặt giới hạn, chứ không phải chỉ là mong muốn.

AI chatbot ngày nay cực kỳ mạnh, nhưng khả năng “nói ít mà trúng” lại là thứ chúng phải được nhắc nhở thường xuyên. Càng thông minh, chúng càng có xu hướng trình diễn kiến thức.

Những mẹo prompt trên không chỉ làm câu trả lời ngắn hơn, mà còn dễ dùng và thực tế hơn. Đôi khi, bạn phải dùng nhiều chữ hơn trong câu lệnh - chỉ để nhận lại ít chữ hơn trong câu trả lời. Và đó là một cái giá rất đáng trả.