Meta chấp nhận trả đến 16,68 tỉ USD để khép lại vụ kiện của 29 bang Mỹ về trẻ em

Các bang này cho rằng Meta đã thiết kế nền tảng của mình theo hướng gây nghiện cho trẻ em, đánh lừa người dùng về mức độ an toàn và thu thập trái phép dữ liệu cá nhân của các em.

Meta đã đồng ý trả tối đa 16,68 tỉ USD chứ không phải 1.400 tỉ USD

Thỏa thuận dàn xếp giải quyết các cáo buộc do 29 bang ở Mỹ đưa ra, đồng thời chấm dứt phiên tòa liên bang được xem là một trong những phép thử đáng chú ý nhất với các cáo buộc rằng những công ty mạng xã hội gây tổn hại cho người dùng trẻ tuổi.

Theo thỏa thuận, Meta sẽ áp dụng giới hạn thời gian sử dụng Facebook và Instagram mỗi ngày, đồng thời hạn chế việc trẻ em sử dụng các nền tảng này vào ban đêm. Công ty có trụ sở tại thành phố Menlo Park (bang California, Mỹ) cũng sẽ tăng cường các biện pháp ngăn trẻ em tiếp cận nội dung bị giới hạn theo độ tuổi. Meta phủ nhận hành vi sai trái nhưng vẫn đồng ý dàn xếp vụ việc.

Thỏa thuận công bố hôm 26/8 cũng giải quyết các vụ kiện của California, Illinois, New Mexico và Washington D.C. liên quan đến vấn đề quyền riêng tư trong vụ bê bối Cambridge Analytica, khi công ty tư vấn này thu thập dữ liệu cá nhân của hàng triệu người dùng Facebook. Các bang và đặc khu trên sẽ nhận tổng cộng 459,3 triệu USD để giải quyết những vụ kiện này.

Các cáo buộc trên nằm trong làn sóng kiện tụng rộng hơn do các bang, chính quyền địa phương, học khu và cá nhân khởi xướng. Họ cho rằng Meta và những công ty mạng xã hội khác đã góp phần gây ra khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên trên toàn nước Mỹ.

Phiên tòa tại tòa án liên bang ở thành phố Oakland (bang California, Mỹ) tập trung vào các cáo buộc của California, Colorado, Kentucky và New Jersey, cho rằng Meta vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng tại các bang này.

Phiên tòa cũng xem xét cáo buộc từ 29 bang rằng Meta đã vi phạm Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trẻ em trên mạng của Mỹ (COPPA) khi thu thập dữ liệu cá nhân từ những người dùng mà công ty biết là trẻ em nhưng không thông báo hoặc có sự đồng ý của cha mẹ. Các bang cũng cáo buộc Meta sử dụng dữ liệu này để huấn luyện các mô hình học máy và AI tạo sinh.

Meta từ lâu lập luận rằng công ty không thể đánh lừa người tiêu dùng về việc các dịch vụ của mình có gây nghiện hay không, bởi “nghiện mạng xã hội” chưa được công nhận là một tình trạng tâm thần.

Trước khi phiên tòa bắt đầu ngày 18/8, Meta cho biết California, Colorado, Kentucky và New Jersey có thể yêu cầu mức phạt lên tới 1.400 tỉ USD. Tuy nhiên, các bang này cho rằng con số thực tế có thể gần 200 tỉ USD.

Khủng hoảng sức khỏe tâm thần

Meta, Snapchat và công ty mẹ Snap, YouTube và công ty mẹ Alphabet, cùng TikTok và công ty mẹ ByteDance vẫn phải đối mặt với hàng nghìn vụ kiện tại các tòa án liên bang và cấp bang. Các nguyên đơn cáo buộc những công ty này cố tình thiết kế nền tảng với các tính năng có khả năng gây nghiện cho trẻ em và thanh thiếu niên, qua đó góp phần làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần.

Một phiên tòa tại thành phố Nashville liên quan đến vụ kiện của bang Tennessee chống Meta đã bắt đầu vào tháng trước.

Các vụ kiện cấp liên bang đã được hợp nhất và đưa ra trước Thẩm phán tòa án liên bang Yvonne Gonzalez Rogers tại Oakland. Những vụ kiện này bao gồm các vụ do cá nhân, học khu và chính quyền các bang khởi kiện.

Đầu năm nay, Meta đều nhận phán quyết bất lợi ở cả hai giai đoạn của một vụ kiện mang tính bước ngoặt do bang New Mexico khởi xướng. Tháng 3, một bồi thẩm đoàn yêu cầu Meta trả 375 triệu USD sau khi kết luận công ty đã đánh lừa người tiêu dùng về mức độ an toàn của các nền tảng.

Ngày 6/8, một thẩm phán ở New Mexico tiếp tục kết luận Meta gây tổn hại đến lợi ích công cộng và yêu cầu công ty trả thêm 567 triệu USD, đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ trẻ em trên nền tảng.

Cũng trong tháng 3, phiên tòa đầu tiên xét xử một vụ kiện cá nhân chống lại Meta và Google kết thúc với phán quyết có lợi cho nguyên đơn. Một bồi thẩm đoàn tại thành phố Los Angeles (bang California) kết luận hai công ty phải chịu trách nhiệm với tình trạng trầm cảm và lo âu của nguyên đơn Kaley G.M. (20 tuổi), đồng thời yêu cầu hai công ty trả tổng cộng 6 triệu USD tiền bồi thường cho cô. Kaley G.M. nói đã nghiện Instagram và YouTube từ khi còn nhỏ.

Meta và Google cho biết sẽ kháng cáo các phán quyết này.

Giám đốc Instagram bác cáo buộc che giấu dữ liệu an toàn về trẻ em

Hôm 25/8, Adam Mosseri - Giám đốc Instagram từ năm 2018 - bác bỏ cáo buộc của các bang tại Mỹ đang kiện Meta rằng Instagram trì hoãn việc cài đặt tính năng Take a Break (Nghỉ giải lao) làm mặc định cho thanh thiếu niên cho đến tháng 9/2024, gần 3 năm sau khi ra mắt.

Khi được Jason Slothouber - luật sư đại diện cho bang Colorado - thẩm vấn, Adam Mosseri thừa nhận tỉ lệ thanh thiếu niên sử dụng Take a Break trước khi Instagram bật mặc định tính năng này chỉ ở mức vài phần trăm.

Trong một bài đăng trên blog vào tháng 12/2021, thời điểm ra mắt Take a Break, Adam Mosseri ước tính các cuộc kiểm tra ban đầu cho thấy hơn 90% người dùng thanh thiếu niên bật tính năng này tiếp tục duy trì nó. Take a Break khuyến khích người dùng đóng Instagram sau những khoảng thời gian nhất định.

“Phần lớn thanh thiếu niên không muốn sử dụng Take a Break. Dù vậy, chúng tôi vẫn quyết định triển khai”, Adam Mosseri nói trong ngày xét xử thứ tư tại tòa án liên bang ở Oakland.

Khi bị luật sư Jason Slothouber chất vấn, Adam Mosseri phủ nhận việc ông biết Meta có chính sách yêu cầu luật sư rà soát các bài thuyết trình nội bộ nhằm loại bỏ thông tin hoặc che giấu những vấn đề có thể ảnh hưởng đến ông.

Adam Mosseri cho biết điều quan trọng là bất kì thông tin nào về sự an toàn của trẻ em mà Instagram công bố đều phải có chất lượng cao và được các chuyên gia ủng hộ.

“Tôi không cố khuyến khích đội ngũ của mình che giấu bất cứ điều gì. Tôi muốn hiểu mọi thứ hoạt động như thế nào. Tôi không thể nghĩ ra bất kì thời điểm nào mình từng khuyến khích mọi người cung cấp cho tôi ít thông tin hơn”, Adam Mosseri nói.

Adam Mosseri cho biết sau vụ rò rỉ Facebook Files vào năm 2021, Instagram đã tập trung những nhân viên phụ trách nghiên cứu nhạy cảm về thanh thiếu niên vào một nhóm riêng và hạn chế quyền tiếp cận thông tin này trong toàn công ty.

Vụ rò rỉ bắt nguồn từ Frances Haugen, cựu quản lí sản phẩm Facebook và là người tố giác. Bà cho rằng Meta biết các sản phẩm của mình không an toàn với trẻ em nhưng vẫn không hành động vì muốn theo đuổi lợi nhuận cao hơn.

Facebook Files (Hồ sơ Facebook) là tên gọi dành cho loạt bài điều tra của tờ The Wall Street Journal công bố từ tháng 9/2021, dựa trên hàng nghìn tài liệu nội bộ của Facebook do Frances Haugen cung cấp.

Các tài liệu này cho thấy Facebook đã biết về nhiều vấn đề và tác động tiêu cực liên quan đến nền tảng của mình, trong đó đáng chú ý là ảnh hưởng của Instagram với thanh thiếu niên, nội dung gây hại, thông tin sai lệch và hoạt động kiểm duyệt.

Vào tháng 2, Adam Mosseri từng làm chứng tại một phiên tòa ở thành phố Los Angeles (Mỹ), khẳng định Instagram quan tâm đến sự an toàn của trẻ em và bảo vệ các lựa chọn thiết kế của nền tảng trước cáo buộc từ những người trong công ty rằng các tính năng này gây hại.