Mitsubishi chuẩn bị đưa robot hình người vào nhà máy làm việc

Động thái này không chỉ nhằm tự động hóa các nhà máy của hãng mà còn mở ra tham vọng tham gia thị trường robot hình người đang được dự báo sẽ đạt quy mô hàng trăm tỉ USD trong thập niên tới, giữa cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với các doanh nghiệp Mỹ, Hàn Quốc và đặc biệt là Trung Quốc.

Robot hình người sẽ làm việc ngay trong các nhà máy Mitsubishi

Mitsubishi Motors ngày 9/7 công bố thỏa thuận hợp tác với startup Highlanders có trụ sở tại Tokyo để sản xuất hàng loạt robot hình người tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Đây được xem là bước đi chiến lược, đánh dấu lần đầu tiên hãng xe Nhật Bản chính thức tham gia cuộc đua robot hình người vốn đang nóng lên trên toàn cầu.

Theo kế hoạch, dây chuyền sản xuất sẽ được triển khai sớm nhất từ năm 2027 tại nhà máy Kyoto, nơi hiện chuyên chế tạo động cơ. Công suất thiết kế ban đầu đạt khoảng 1.000 robot mỗi tháng, một con số cho thấy Mitsubishi không chỉ dừng ở thử nghiệm mà hướng đến quy mô công nghiệp.

Những robot đầu tiên sẽ được sử dụng ngay trong hệ thống nhà máy của Mitsubishi Motors. Chúng sẽ đảm nhận nhiều công việc như vận chuyển linh kiện, hỗ trợ lắp ráp động cơ, di chuyển vật liệu và tham gia các khâu sản xuất lặp đi lặp lại vốn đòi hỏi độ chính xác cao.

Nếu chứng minh được hiệu quả trong môi trường sản xuất thực tế, Mitsubishi sẽ mở rộng kế hoạch thương mại hóa, bán robot cho các doanh nghiệp sản xuất và nhiều ngành công nghiệp khác.

Phát biểu với báo giới, Tổng giám đốc Takao Kato cho biết dây chuyền sản xuất ô tô có rất nhiều công đoạn phù hợp để robot hình người tham gia, từ hàn, lắp ráp cho tới logistics nội bộ. Theo ông, chính chuỗi cung ứng lâu đời của ngành công nghiệp ô tô có thể trở thành nền tảng quan trọng để phát triển robot thế hệ mới.

Đối tác của Mitsubishi là Highlanders, startup có nguồn gốc từ Đại học Tokyo, một trong những trung tâm nghiên cứu robot hàng đầu Nhật Bản. Mitsubishi đã đầu tư vào doanh nghiệp này từ tháng 5 vừa qua, dù chưa công bố quy mô khoản đầu tư hay tỉ lệ sở hữu. Ban lãnh đạo hãng cũng để ngỏ khả năng tiếp tục rót vốn nếu dự án đạt kết quả như kì vọng.

Khác với nhiều robot công nghiệp truyền thống vốn chỉ hoạt động trong các ô sản xuất cố định, robot hình người được kì vọng có khả năng di chuyển linh hoạt trong môi trường làm việc giống con người, sử dụng AI để nhận biết không gian, xử lí tình huống và phối hợp với công nhân mà không cần thay đổi toàn bộ dây chuyền sản xuất.

Cuộc đua robot hình người ngày càng nóng

Dù mới gia nhập lĩnh vực này, Mitsubishi đang bước vào một cuộc cạnh tranh toàn cầu đầy sôi động. Tesla là một trong những doanh nghiệp tiên phong với robot hình người Optimus. Hãng xe điện Mỹ dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt tại California ngay trong năm nay và hướng đến bán cho khách hàng từ năm 2027. Mục tiêu của Tesla không chỉ là phục vụ nhà máy mà còn mở rộng sang các công việc gia đình và dịch vụ.

Trong khi đó, Hyundai Motor cũng đầu tư mạnh vào robot sau khi mua lại Boston Dynamics. Robot Atlas thế hệ mới được kì vọng sẽ tham gia nhiều công đoạn sản xuất và logistics tại các nhà máy của tập đoàn Hàn Quốc.

Tại châu Âu, BMW đang hợp tác với một startup Mỹ để triển khai thử nghiệm robot hình người trên dây chuyền lắp ráp, đánh giá khả năng thay thế con người ở các công việc nguy hiểm hoặc có cường độ cao.

Theo nhiều chuyên gia, lợi thế của Mitsubishi không nằm ở việc trở thành người đi đầu mà ở kinh nghiệm hàng chục năm trong sản xuất công nghiệp với tiêu chuẩn chất lượng rất cao. Nếu tận dụng được thế mạnh về quản lí sản xuất, độ bền và khả năng vận hành ổn định, hãng có thể tạo ra những robot phù hợp với môi trường nhà máy hơn là chỉ tập trung vào trình diễn công nghệ.

Triển vọng thị trường cũng là động lực khiến các tập đoàn ô tô đồng loạt tăng tốc. Hãng tư vấn Roland Berger dự báo doanh thu thị trường robot hình người ở cấp độ nhà sản xuất chỉ dưới 1 tỉ USD vào năm 2025, nhưng trong kịch bản lạc quan có thể bùng nổ lên khoảng 750 tỉ USD vào năm 2035. Đây được xem là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của ngành AI và tự động hóa.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp Nhật Bản hiện nay đến từ Trung Quốc. Theo Viện Nghiên cứu Yano (Tokyo), khoảng 85% robot hình người xuất xưởng trong năm 2025 đến từ các nhà sản xuất Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đặt mục tiêu đưa ngành robot trở thành lĩnh vực có năng lực cạnh tranh số một thế giới vào năm 2035 thông qua các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ về nghiên cứu, sản xuất và chuỗi cung ứng.

Để không bị tụt lại, Chính phủ Nhật Bản đã xây dựng chiến lược thúc đẩy ngành robot AI với mục tiêu triển khai khoảng 10 triệu robot AI vào năm 2040. Chính phủ cam kết hỗ trợ nghiên cứu các công nghệ tiên tiến, thúc đẩy thương mại hóa sớm và xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa đủ sức cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.

Trong bối cảnh lực lượng lao động Nhật Bản ngày càng già hóa và thiếu hụt nhân công tại các nhà máy, robot hình người không còn chỉ là một sản phẩm công nghệ mang tính trình diễn. Chúng đang dần trở thành lời giải cho bài toán năng suất, chi phí và duy trì sức cạnh tranh của ngành sản xuất. Việc Mitsubishi chính thức nhập cuộc cho thấy cuộc đua robot AI đã bước sang giai đoạn mới, nơi các hãng ô tô không chỉ cạnh tranh bằng xe điện hay phần mềm, mà còn bằng những "công nhân số" có khả năng làm việc như con người.