Mổ não qua đường rạch 3cm: Kỹ thuật 'lỗ khóa' cứu thị lực
Từng đối mặt với nguy cơ suy giảm thị lực do khối u màng não củ yên chèn ép dây thần kinh thị giác. Một nữ bệnh nhân 59 tuổi đã được phẫu thuật nội soi qua đường cung mày với đường rạch chỉ khoảng 3 cm. Kỹ thuật “Keyhole” giúp tiếp cận các tổn thương sâu trong não qua một lối vào tối thiểu, hạn chế sang chấn mô lành và mang lại nhiều lợi ích cho quá trình hồi phục.
Thông tin được ThS.BS Trần Vũ Hoàng Dương, Trưởng khoa Sọ Não Cột Sống 2, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, chia sẻ ngày 19/7.
Kỹ thuật “lỗ khóa”: Định nghĩa lại sự xâm lấn
Bà T. (59 tuổi, quê Đồng Tháp) đã có khoảng 2 năm sống chung với những cơn đau đầu dai dẳng. Với nhiều người, đây có thể chỉ là những cơn đau do áp lực công việc hoặc thời tiết. Bà T. cũng nghĩ như vậy nên chọn cách âm thầm chịu đựng và tìm đến thuốc giảm đau như một giải pháp tạm thời.
Thế nhưng, đằng sau sự “im lặng” của căn bệnh là một khối u màng não củ yên đang âm thầm phát triển, chèn ép trực tiếp lên dây thần kinh thị giác và tuyến yên – những cấu trúc đặc biệt quan trọng của cơ thể.
Khi đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám, kết quả chụp MRI cho thấy khối u đã phát triển đến kích thước đáng kể, nằm ở vị trí chèn ép trực tiếp lên dây thần kinh thị giác và tuyến yên. Đây đều là những cấu trúc có vai trò đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến thị lực cũng như nhiều chức năng nội tiết của cơ thể.
Theo các bác sĩ, với những khối u ở vùng nền sọ, việc phát hiện và điều trị muộn có thể khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ tổn thương thần kinh nghiêm trọng hơn. Trong trường hợp của bà T., khi thị lực đã suy giảm, phẫu thuật trở thành lựa chọn quan trọng nhằm giải phóng chèn ép và bảo tồn chức năng thị giác.
Đường rạch chỉ khoảng 3cm nhưng đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối
Điểm đặc biệt của kỹ thuật phẫu thuật não qua đường cung mày nằm ở phương pháp tiếp cận tổn thương. Thay vì tạo một đường mở rộng trên hộp sọ, phẫu thuật viên thực hiện đường rạch da khoảng 3 cm tại vùng cung mày, sau đó tạo hành lang tiếp cận phù hợp để đưa dụng cụ phẫu thuật đến vị trí cần can thiệp.
Đây được xem là một trong những hướng tiếp cận ít xâm lấn trong phẫu thuật nền sọ. Đường mổ nhỏ không chỉ hướng đến việc hạn chế tổn thương mô lành mà còn giúp vết sẹo được che khuất tương đối trong vùng cung mày, góp phần cải thiện yếu tố thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Tuy nhiên, “lỗ khóa” nhỏ không đồng nghĩa với một ca mổ đơn giản. Ngược lại, phẫu thuật viên phải thao tác trong không gian hạn chế, trong khi xung quanh là những cấu trúc giải phẫu đặc biệt quan trọng như tuyến yên, động mạch cảnh trong và dây thần kinh thị giác.
ThS.BS Trần Vũ Hoàng Dương, cho biết thách thức lớn nhất của kỹ thuật này không nằm ở kích thước đường mổ mà ở yêu cầu về độ chính xác trong từng thao tác. Chỉ một sai sót nhỏ khi tiếp cận vùng nền sọ cũng có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như rối loạn chức năng tuyến yên, tổn thương mạch máu hoặc ảnh hưởng không hồi phục đến thị lực.
“Vì vậy, để triển khai kỹ thuật này, phẫu thuật viên cần có chuyên môn sâu, kinh nghiệm xử trí các bệnh lý nền sọ, đồng thời được hỗ trợ bởi hệ thống vi phẫu và định vị thần kinh hiện đại”, bác sĩ Dương nói.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bà T. ghi nhận những tín hiệu tích cực. Người bệnh tỉnh táo, tình trạng đau đầu được cải thiện, trong khi thị lực tăng từ 7/10 lên 9/10. Bà được xuất viện trong tình trạng ổn định sau thời gian hậu phẫu tương đối ngắn.
Theo các bác sĩ, lợi ích của phẫu thuật Keyhole không chỉ nằm ở yếu tố thẩm mỹ. Việc giảm mức độ xâm lấn có thể góp phần hạn chế sang chấn mô lành, giảm mất máu và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục sau mổ. Khi người bệnh ít đau hơn, rút ngắn thời gian hậu phẫu và sớm trở lại sinh hoạt bình thường, chất lượng cuộc sống cũng có cơ hội được cải thiện.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh không phải mọi khối u não hay bệnh lý nền sọ đều phù hợp với đường mổ Keyhole. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật cần dựa trên vị trí, kích thước và đặc điểm của tổn thương, mối liên quan với mạch máu cũng như các cấu trúc thần kinh quan trọng. Bên cạnh đó, quyết định này còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của ê-kíp điều trị và điều kiện trang thiết bị tại cơ sở y tế.
Khi kỹ thuật cao được triển khai ngay tại Việt Nam
Phẫu thuật nội soi qua đường cung mày đang được xem là một hướng tiếp cận hiện đại trong lĩnh vực phẫu thuật nền sọ. Tuy nhiên, để làm chủ kỹ thuật này, bệnh viện cần xây dựng đồng bộ cả về nhân lực, kinh nghiệm chuyên môn và hệ thống trang thiết bị.
Kính hiển vi vi phẫu, hệ thống định vị thần kinh cùng sự phối hợp đa chuyên khoa là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao độ chính xác và an toàn trong quá trình can thiệp.
Việc phát triển các phương pháp điều trị ít xâm lấn được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị ngay tại Việt Nam, hạn chế áp lực chuyển tuyến và mở rộng cơ hội tiếp cận các kỹ thuật cao.
Từ một đường rạch chỉ khoảng 3 cm ở vùng cung mày, phẫu thuật viên có thể tiếp cận những tổn thương nằm sâu trong hộp sọ bằng một kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao. Đằng sau con số nhỏ bé ấy là sự phát triển của ngoại thần kinh hiện đại, nơi công nghệ, kinh nghiệm phẫu thuật và khả năng kiểm soát từng milimet cùng hội tụ để hướng đến mục tiêu quan trọng nhất: điều trị hiệu quả, hạn chế tối đa tổn thương và giúp người bệnh sớm trở lại cuộc sống bình thường.
