Ngắm diện mạo không gian hồ Hoàn Kiếm sau quy hoạch

Trong chiến lược phát triển đô thị dài hạn của Thủ đô, việc gìn giữ, tôn tạo và phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa luôn được đặt lên hàng đầu. Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn quy hoạch đô thị với các tiêu chuẩn hiện đại nhưng vẫn bảo tồn trọn vẹn di sản truyền thống, chính quyền thành phố vừa chính thức triển khai đợt lấy ý kiến rộng rãi trong cộng đồng dân cư về đồ án điều chỉnh quy hoạch, trong đó có không gian hồ Hoàn Kiếm mang tính bước ngoặt.

Đề án này tập trung tái thiết, chỉnh trang và tái cấu trúc toàn diện khu vực trung tâm, trong đó trọng tâm là việc mở rộng các không gian quảng trường và hệ thống hạ tầng xung quanh vùng lõi lịch sử của Thủ đô.

Định hướng quy hoạch tổng thể và phạm vi nghiên cứu không gian hồ Hoàn Kiếm

Đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị H1-1B và một phần H1-1C tập trung vào khu vực có quy mô diện tích nghiên cứu khoảng 65,89 ha thuộc địa bàn các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Ranh giới nghiên cứu có phía Bắc giáp các phố Hàng Gai và Cầu Gỗ; phía Nam giáp các phố Hai Bà Trưng và Đặng Thái Thân; phía Tây giáp các phố Hàng Trống, Nhà Thờ, Ấu Triệu, khu vực Nhà Thờ lớn và các phố Nhà Chung, Quang Trung; phía Đông giáp các phố Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ, Lê Lai, khu vực ngân hàng Nhà nước và các phố Lý Đạo Thành, Tông Đản, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư.

Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026, khu vực Hồ Gươm và phụ cận được định hướng nghiên cứu giải pháp bảo tồn và tái thiết nhằm phát huy giá trị không gian kiến trúc đô thị hiện có. Các hoạt động xây dựng mới phải tăng cường chất lượng cảnh quan và phát huy các di sản văn hóa, lịch sử, cách mạng, kiến trúc.

Đặc biệt, không gian hồ Hoàn Kiếm được xác định là một không gian quảng trường lớn - biểu tượng của Thủ đô, kết hợp với không gian quảng trường Cách mạng 19/8 và Nhà hát Lớn để trở thành một không gian mang tầm vóc "Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật" tiêu biểu. Đồ án đặt ra các mục tiêu cốt lõi gồm mở rộng không gian kết nối xung quanh hồ, đặc biệt ở phía Bắc và phía Đông; tái thiết và tái cấu trúc các không gian sinh hoạt cộng đồng, hệ thống quảng trường, công viên cây xanh đô thị; đồng thời cải tạo, chỉnh trang các công trình kiến trúc điểm nhấn để gắn kết hài hòa giữa kiến trúc cổ, kiến trúc Pháp cũ và kiến trúc hiện đại mới.

Phương án tái thiết phía Bắc, phía Đông và các không gian trọng điểm

Tại khu vực phía Bắc không gian hồ Hoàn Kiếm (phía Nam khu phố cổ), thành phố dự kiến mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục thành quảng trường lớn - Quảng trường Hòa Bình, tăng cường kết nối với khu vực hồ Hoàn Kiếm và Công viên - Quảng trường Đông hồ Hoàn Kiếm. Tại đây dự kiến bố trí công trình biểu tượng "Khải hoàn môn" với hình ảnh đôi cánh Chim Hạc đang vươn lên mạnh mẽ, kết hợp với khuôn viên quảng trường phía Bắc để tạo thành điểm nhấn kết thúc trục đô thị Phổ Cổ phía Bắc và mở ra trục Hồ Gươm mới về phía Nam.

Tại khu vực phía Đông không gian hồ Hoàn Kiếm, đồ án thiết lập hệ thống các quảng trường liên hoàn gồm Công viên - Quảng trường Đông hồ Hoàn Kiếm, quảng trường khu vực Trụ sở UBND thành phố, Vườn hoa Lý Thái Tổ, quảng trường khu vực Bưu điện, tháp Hòa Phong (Chùa Báo Ân). Không gian quanh đền Bà Kiệu được tổ chức lại kết hợp bố trí công trình tưởng niệm Liệt sĩ Thủ đô.

Bên cạnh đó, khu vực công viên quảng trường phía Đông được phát triển không gian ngầm tăng cường dịch vụ, công cộng, kết nối với Ga C9 (ngầm) thuộc tuyến Metro số 2 (Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) để tạo lập khu vực TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại đặc biệt. Đối với Trụ sở UBND Thành phố (mới), dự kiến có 09 tầng nổi và 04 tầng hầm, hạ giải một số công trình cũ, giữ lại các khối nhà kiến trúc Pháp giá trị như Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc Lý để tạo không gian kết nối hài hòa. Khu vực Bưu điện Hà Nội dự kiến hạ giải công trình không phù hợp và nghiên cứu phục hồi hình thái kiến trúc Chùa Báo Ân cũ.

Phát triển hạ tầng giao thông và quy trình lấy ý kiến cộng đồng

Đồ án cũng chú trọng nghiên cứu tổng thể hệ thống giao thông mặt đất và không gian ngầm, bảo đảm kết nối giữa khu vực không gian hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử và các khu vực phát triển mới. Không gian ngầm được quy hoạch theo hướng đa chức năng, kết hợp giao thông, bãi đỗ xe, thương mại, dịch vụ, văn hóa với quy mô bố trí từ 03 đến 03,5 tầng hầm tại các khu vực quảng trường, công viên. Phần hạ tầng và cảnh quan trên mặt đất sau khi đầu tư sẽ bàn giao cho Thành phố quản lí, trong khi phần không gian ngầm khai thác thương mại sẽ được xác định rõ ranh giới và cơ chế quản lý phù hợp.

Để hoàn thiện đồ án, công tác lấy ý kiến cộng đồng dân cư được tổ chức nghiêm túc từ ngày 7-9-2026 đến hết ngày 26-9-2026. Hồ sơ được niêm yết công khai tại Phố sách Hà Nội (phố 19 tháng 12), trụ sở UBND phường Hoàn Kiếm (126 Hàng Trống) và Trung tâm Thông tin Triển lãm Hà Nội (93 Đinh Tiên Hoàng). Người dân và các chuyên gia có thể tham gia đóng góp ý kiến trực tiếp hoặc thông qua cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng, các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội và ứng dụng iHanoi.