Nghệ thuật trồng cây kokedama của Nhật Bản: Mang 'phép màu' vào không gian sống

Không ồn ào như các trào lưu chăm sóc bản thân khác, việc gieo một hạt giống, tưới nước mỗi sáng hay quan sát chiếc lá non lớn lên mang lại cảm giác rất riêng: chậm lại, thật hơn, và có phần bình yên.

Có lẽ vì thế mà ngày càng nhiều người sống trong căn hộ nhỏ ở đô thị vẫn dành một góc ban công cho cây xanh, để thở và thư giãn. Giữa dòng chảy ấy, những hình thức làm vườn tối giản, gọn nhẹ nhưng giàu cảm xúc - như kokedama của Nhật Bản - bắt đầu được chú ý trở lại.

Kokedama - “quả cầu rêu” mang phép màu xanh vào không gian sống

Trong tiếng Nhật, kokedama có nghĩa là “quả cầu rêu”. Thay vì đặt cây trong chậu, phần rễ được bao bọc bằng đất và lớp rêu xanh, rồi buộc cố định bằng dây để đặt trên bàn hoặc treo lơ lửng.

Kỹ thuật này xuất hiện từ hàng trăm năm trước như một nhánh phát triển của bonsai, nhưng dần trở thành một hình thức trang trí độc lập, dễ tiếp cận hơn với người yêu cây tại nhà.

Sức hút của kokedama không nằm ở sự cầu kỳ, mà ở cảm giác tĩnh lặng nó mang lại. Những quả cầu rêu treo trước hiên nhà trong các ngôi làng phủ tuyết ở Nhật từng giữ sự sống mong manh của dương xỉ qua mùa đông, một hình ảnh giản dị nhưng đầy chất thơ.

Ngày nay, kokedama bước ra khỏi khu vườn truyền thống để xuất hiện trong quán cà phê, căn hộ nhỏ hay góc làm việc. Một khối rêu xanh mướt ôm lấy vài cành lá thanh mảnh đủ tạo nên điểm nhấn nhẹ nhàng mà không cần đến bình hoa hay chậu cảnh cầu kỳ.

Khoảng giữa thập niên 2010, kokedama từng là một phần của trào lưu cây cảnh trong nhà với những loài khá “khó tính” như như dương xỉ tóc thần vệ nữ hay alocasia. Nhưng theo thời gian, xu hướng chuyển dần sang các loại cây bền bỉ, dễ chăm hơn, phản ánh nhu cầu sống chậm và cân bằng tinh thần của người đô thị.

Không giống bonsai đòi hỏi kỹ thuật cao, kokedama mang tính trải nghiệm nhiều hơn trình diễn. Việc tự tay nắn đất, bọc rêu, quấn dây giống như một khoảng dừng nhỏ của con người giữa ngày bận rộn.

"Một phép màu nhỏ" cho những ngày nhiều áp lực

Điều đặc biệt là kokedama không cần khu vườn rộng hay dụng cụ phức tạp. Chỉ với rêu, đất, dây buộc và một chút kiên nhẫn, bất kỳ ai cũng có thể tạo nên một mảng xanh mang dấu ấn cá nhân.

Khoảnh khắc đặt kokedama lên bàn làm việc hay treo trong góc phòng yên tĩnh thường đem lại cảm giác rất khác, như thể thiên nhiên đã được thu nhỏ vừa đủ để chạm vào, nhưng không làm xáo trộn nhịp sống.

5 bước làm kokedama tại nhà

1. Chuẩn bị vật liệu

Rêu tấm, đất trồng không than bùn, giá thể bonsai hoặc cát thô, dây buộc và một cây nhỏ như dương xỉ hoặc củ đang ra lá.

2. Trộn đất tạo độ dẻo

Kết hợp đất với giá thể bonsai hoặc cát để hỗn hợp đủ kết dính, có thể vo tròn như bùn nặn.

3. Tạo quả cầu quanh bầu rễ

Lấy cây ra khỏi chậu, vo hỗn hợp đất quanh rễ thành khối tròn cỡ trái dừa, ép bớt nước thừa.

4. Bọc rêu và quấn dây

Phủ rêu kín bên ngoài, quấn dây chéo quanh quả cầu rồi buộc chắc; có thể chừa dây dài để treo.

5. Chăm sóc định kỳ

Đặt nơi có ánh sáng nhẹ, tưới bằng cách ngâm nhanh quả cầu rêu vào nước rồi để ráo trước khi treo lại.