Người dân đổ xô mua bạc trước 'cơn sốt' vàng, rủi ro hay cơ hội?

Khi vàng vượt tầm tay, người dân đổ xô đi mua bạc

Từ đầu tháng 10, tại nhiều cửa hàng kim hoàn lớn ở Hà Nội và TP.HCM, lượng khách tìm mua bạc miếng và bạc thỏi tăng vọt. Nhiều nơi thậm chí ghi nhận tình trạng “cháy hàng”, buộc khách phải đặt cọc trước và chờ nhận hàng trong vài tuần. Đại diện một tập đoàn kinh doanh vàng bạc cho biết, nhu cầu mua bạc tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái, một phần do giá vàng liên tục lập đỉnh khiến nhiều người chuyển hướng sang kim loại “anh em” của nó.

Anh Trần Văn T, một nhân viên môi giới bất động sản sống tại Bình Thạnh, TP.HCM - kể lại câu chuyện rất điển hình cho cơn sốt này. “Tôi định mua vài chỉ vàng để dành, nhưng vừa tới tiệm thì giá đã vượt quá 140 triệu đồng/lượng. Thấy không kham nổi, tôi chuyển sang mua bạc. Các cụ nói "được bạc thì sang, được vàng thì lụi", nên nếu không mua được vàng thì mình mua bạc có khi lại hay”, anh cười chia sẻ. Câu nói nửa đùa nửa thật ấy phản ánh tâm lý chung của nhiều người Việt trong bối cảnh giá vàng tăng phi mã - mua bạc như một cách "bám theo" thị trường kim loại quý đang sôi sục.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị H.- một nhân viên văn phòng ở Thủ Đức cho biết chị đi mua bạc chỉ vì thấy báo chí phản ánh mua vàng miếng rất khó khăn. Khi thấy đồng nghiệp ở cơ quan rủ đi mua bạc miếng thì đi vì nghĩ ít người mua thì sẽ dễ mua hơn. Chị H. tin rằng nếu không mua sớm thì sau này giá sẽ lại cao giống như giá vàng.

Thực ra giá bạc hiện nay tăng còn "chóng mặt" hơn giá vàng và việc mua cũng không hề dễ. Hiện tại, bạc miếng Phú Quý được giao dịch quanh mức 1,9 triệu đồng/lượng, tăng gần 72% so với đầu năm 2025. Đây là mức tăng mạnh nhất trong hơn một thập niên qua. Một số cửa hàng kim hoàn lớn cho biết họ đang phải giới hạn lượng mua mỗi khách giống như vàng vì lượng bạc dự trữ không đủ, trong khi nguồn cung từ nhà máy chế tác chưa kịp đáp ứng nhu cầu.

Không chỉ ở Việt Nam, giá bạc trên thị trường quốc tế cũng đang ở đỉnh cao nhất trong 14 năm, khiến xu hướng đầu tư vào bạc lan rộng khắp châu Á. Từ Tokyo, Seoul cho đến Bangkok, nhà đầu tư cá nhân đổ tiền vào bạc như một cách “bắt sóng” đà tăng của kim loại quý trong giai đoạn bất ổn tài chính toàn cầu.

Vì sao giá bạc tăng “chóng mặt”?

Đà tăng của bạc trong năm 2025 bắt nguồn từ hai động lực chính: yếu tố trú ẩn tài sản và nhu cầu công nghiệp.

Trước hết, giá vàng thế giới chạm mức kỷ lục gần 2.800 USD/ounce, khiến nhiều nhà đầu tư cho rằng vàng đã quá đắt đỏ. Trong bối cảnh lãi suất thực giảm, đồng USD yếu đi và căng thẳng địa chính trị leo thang, dòng tiền tìm đến những kênh trú ẩn an toàn - và bạc được xem là lựa chọn “thứ hai” hợp lý hơn. Khi vàng trở nên ngoài tầm với, họ chuyển hướng sang đầu tư bạc như “phiên bản giá rẻ của vàng”.

Hiệu ứng lan tỏa này tạo nên tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Nhà đầu tư nhỏ lẻ như chị H. và cả các quỹ hàng hóa quốc tế ồ ạt gom bạc, đẩy giá bạc giao ngay trên thị trường quốc tế lên 48,65 USD/ounce, mức cao nhất kể từ năm 2011. Tính từ đầu năm, giá bạc thế giới đã tăng gần 60%, chính thức vượt tốc độ tăng của vàng. Theo dự báo của ngân hàng đầu tư UBS, giá bạc có thể đạt 44 USD/ounce vào cuối năm nay và trung bình 47 USD/ounce trong năm 2026, nhấn mạnh các yếu tố hỗ trợ gồm thâm hụt ngân sách Mỹ, căng thẳng địa chính trị và kỳ vọng cắt giảm lãi suất.

Bên cạnh yếu tố đầu cơ, một động lực quan trọng và bền vững hơn đến từ vai trò công nghiệp của bạc. Khác với vàng - chủ yếu dùng làm tài sản tích trữ - bạc là nguyên liệu không thể thiếu trong công nghệ năng lượng sạch và điện tử hiện đại. Khoảng một nửa nhu cầu bạc toàn cầu đến từ các ngành sản xuất, đặc biệt là tấm pin mặt trời (solar panels), xe điện (EVs) và thiết bị điện tử viễn thông.

Trong kỷ nguyên năng lượng xanh, bạc trở thành kim loại chiến lược vì là chất dẫn điện tốt nhất trong tự nhiên. Mỗi tấm pin mặt trời sử dụng khoảng 20 gram bạc và với hàng trăm triệu tấm pin được sản xuất mỗi năm, lượng bạc tiêu thụ đã tăng theo cấp số nhân. Cùng lúc, sản lượng khai thác bạc trên toàn cầu chỉ tăng nhẹ, dẫn đến thâm hụt nguồn cung kéo dài.

Theo Hội đồng Bạc Thế giới (Silver Institute), thị trường bạc toàn cầu đang thiếu hụt khoảng 200 triệu ounce mỗi năm, mức thiếu hụt lớn nhất trong hai thập kỷ. Điều này càng khiến bạc trở thành tâm điểm chú ý, vừa mang dáng dấp của “vàng công nghiệp”, vừa là tài sản đầu cơ hấp dẫn trong mắt giới đầu tư toàn cầu.

Đầu tư bạc là canh bạc nhiều rủi ro

Dù đang được săn lùng, giới chuyên gia cảnh báo: bạc không phải là kênh trú ẩn an toàn như vàng. Một điểm phải hết sức lưu ý là bạc khác với vàng ở chỗ bạc không nằm trong dự trữ quốc gia của các ngân hàng trung ương. Khi xảy ra khủng hoảng tài chính, dòng tiền toàn cầu thường tìm đến vàng hoặc trái phiếu chính phủ, trong khi bạc bị xem là tài sản rủi ro và dễ bị bán tháo.

Hơn nữa, bạc có tính chu kỳ cao - giá tăng mạnh khi kinh tế mở rộng và nhu cầu sản xuất tăng, nhưng lại giảm sâu khi suy thoái ập đến. Trong các cuộc khủng hoảng như năm 2008 hay đại dịch COVID-19, bạc từng giảm giá tới 40 - 50% chỉ trong vài tháng, trong khi vàng vẫn giữ được giá trị.

Thêm vào đó, quy mô thị trường bạc nhỏ hơn vàng hơn 10 lần. Tổng giá trị của toàn bộ lượng bạc đang lưu hành toàn cầu chỉ khoảng 2,1 nghìn tỉ USD, trong khi vàng lên tới trên 25 nghìn tỉ USD. Điều này khiến bạc cực kỳ dễ biến động - chỉ cần một tay chơi lớn cũng đủ tạo nên “sóng bạc” với biên độ lớn. Khi tâm lý đổi chiều, giá bạc có thể lao dốc rất nhanh, khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ gánh lỗ nặng.

Chưa kể, khoảng chênh lệch giữa giá mua và bán bạc vật chất (spread) cao hơn vàng nhiều lần, khiến người mua dễ mất lợi nhuận khi giao dịch. Trong khi đó, các hợp đồng tương lai của bạc trên thị trường quốc tế thường bị giới đầu cơ thao túng giá, tạo ra những đợt tăng ảo ngắn hạn.

Admin một diễn đàn đầu tư nhận định: “Cơn sốt bạc hiện nay giống như những gì từng xảy ra với dầu mỏ, cổ phiếu hay tiền số - khi dòng tiền quá lớn chảy vào một tài sản nhỏ. Bạc có giá trị, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ rủi ro của nó. Nếu mua vì tin rằng ‘bạc sẽ đi cùng vàng’, nhà đầu tư rất dễ trở thành người đến sau trong một cuộc chơi lướt sóng”.

Cẩn trọng trước cơn sốt ngắn hạn

Sự bứt phá của bạc trong năm 2025 phản ánh tâm lý bất an của nhà đầu tư trong thế giới đầy biến động. Nhưng việc người dân đổ xô mua bạc là tín hiệu cần được cảnh báo.

Bạc có thể tăng nhanh trong giai đoạn thị trường hưng phấn, nhưng cũng có thể rơi không phanh khi chu kỳ đảo chiều. Với đặc tính nửa công nghiệp, nửa đầu cơ, bạc là kim loại của những con sóng lớn, chứ không phải nơi trú ẩn lâu dài.

Do đó, lời khuyên chung của các chuyên gia là: hãy mua bạc bằng lý trí, không phải cảm tính. Việc tích trữ bạc như anh T. “để còn hơn không”, có thể phù hợp với những người muốn đa dạng hóa tài sản, nhưng không nên xem bạc như “phiên bản hai của vàng”.

Trong thế giới đầu tư, không phải lúc nào vàng và bạc cũng “đi đôi với nhau” như lời các cụ xưa. Đôi khi, vàng lên thì bạc xuống và ngược lại. Hiểu đúng giá trị thực của từng kim loại quý mới là cách duy nhất để không bị cuốn theo cơn sóng đầu cơ ngắn ngủi, và giữ cho túi tiền của mình khỏi lấp lánh ảo ảnh bạc trắng.