Người Mỹ giữ 6/7 ghế HĐQT TikTok, đào tạo lại thuật toán
Người Mỹ giữ 6/7 ghế trong hội đồng quản trị (HĐQT) của TikTok tại Mỹ và tập đoàn ByteDance sẽ chỉ định thành viên thứ 7, theo một quan chức cấp cao Nhà Trắng.
Đây là một phần trong thỏa thuận giữa Mỹ và Trung Quốc về tương lai của TikTok, theo hãng tin Reuters.
Vị quan chức này nói thỏa thuận cũng sẽ yêu cầu tất cả dữ liệu về người dùng Mỹ sẽ được lưu trữ trên cơ sở hạ tầng điện toán đám mây của Mỹ, do tập đoàn phần mềm Oracle vận hành.
Tổng thống Donald Trump đang cố gắng đạt được thỏa thuận cuối cùng để giữ cho TikTok không bị đóng cửa tại Mỹ. Quốc hội từng ra lệnh đóng cửa TikTok với người dùng Mỹ vào tháng 1.2025 theo đạo luật do ông Biden ký năm 2024, nếu ByteDance không bán tài sản của ứng dụng video ngắn nổi tiếng tại Mỹ.
Hôm 19.9, Tổng thống Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được tiến triển trong thỏa thuận về TikTok qua một cuộc điện đàm và sẽ gặp mặt trực tiếp sau 6 tuần nữa.
Cụ thể hơn, ông Donald Trump và Tập Cận Bình đồng ý tiếp tục các cuộc đàm phán bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), khai mạc vào ngày 31.10 tại thành phố Gyeongju, Hàn Quốc.
Tổng thống Trump cũng cho biết sẽ thăm Trung Quốc vào đầu năm 2026 và ông Tập Cận Bình sẽ đến Mỹ vào một thời điểm sau đó.
"Ông ấy đã phê duyệt thỏa thuận TikTok. Thỏa thuận TikTok đang trên đà hoàn tất", người đứng đầu Nhà Trắng nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, đồng thời cho biết vẫn có thể sẽ diễn ra một lễ ký kết chính thức.
Tuyên bố từ Trung Quốc không đề cập đến một thỏa thuận chính thức về TikTok.
"Lập trường của Trung Quốc về vấn đề TikTok rất rõ ràng: Chính phủ Trung Quốc tôn trọng nguyện vọng của công ty liên quan. Mỹ sẽ hợp tác với Trung Quốc về kinh tế và thương mại, đồng thời hỗ trợ các nhóm của họ đạt được thỏa thuận phù hợp về TikTok thông qua tham vấn", chính phủ Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố kêu gọi đối xử không phân biệt đối xử với các công ty của mình.
Craig Singleton, thành viên cấp cao tại tổ chức nghiên cứu Quỹ Bảo vệ Dân chủ, nhận định: "Tôi nghĩ Trung Quốc tập trung vào việc tạo ra hình ảnh tốt trước mắt thế giới và tin rằng thời gian sẽ đứng về phía họ, còn Mỹ đang theo đuổi một cú hích cho TikTok và hội nghị thượng đỉnh. Hy vọng sẽ có thêm nhiều điều tốt đẹp sau này. Tôi nghĩ người Trung Quốc rất hài lòng với động thái hiện tại".
Những phần chính của thỏa thuận TikTok đã hoàn tất
Các quan chức chính quyền Trump khẳng định những phần chính của thỏa thuận đã được hoàn tất, gồm cả việc Mỹ sẽ có một số quyền kiểm soát với thuật toán TikTok. Họ từng cảnh báo thuật toán này có thể bị Trung Quốc sử dụng để thao túng những gì người Mỹ thấy trên TikTok.
Theo Reuters, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng tiết lộ thỏa thuận này đồng nghĩa thuật toán TikTok "sẽ được bảo mật, đào tạo lại và vận hành tại Mỹ, nằm ngoài tầm kiểm soát của ByteDance".
Vị quan chức này thông báo người dùng Mỹ vẫn có thể sử dụng TikTok để tương tác với nội dung từ khắp nơi trên thế giới.
ByteDance sẽ nắm giữ chưa đến 20% cổ phần trong một liên doanh kiểm soát hoạt động của TikTok tại Mỹ, để đáp ứng yêu cầu từ đạo luật do ông Biden ký ban hành năm 2024.
Chưa có con số chính thức về giá trị thương vụ này. TikTok được định giá trong khoảng 35-40 tỉ USD, song giá trị các hãng công nghệ đang tăng nhanh nhờ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI).
Thành công vượt trội của TikTok chủ yếu nhờ vào thuật toán gợi ý nội dung, vốn phân phối video cho người dùng dựa trên hành vi và sở thích.
Trong thỏa thuận khung, ByteDance sẽ cấp phép công nghệ đằng sau thuật toán gợi ý nổi tiếng này, một quan chức Trung Quốc cho biết. Các kỹ sư TikTok tại Mỹ đã thử nghiệm một ứng dụng mới, dự kiến sẽ tái tạo thuật toán này, Bloomberg đưa tin.
TikTok tại Mỹ dự kiến sẽ được tiếp quản bởi một tập đoàn liên danh, gồm Oracle, công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz và quỹ đầu tư tư nhân Silver Lake Management, Bloomberg đưa tin.
Oracle hiện cung cấp dịch vụ đám mây cho TikTok và lưu trữ dữ liệu người dùng ứng dụng này tại Mỹ cùng một số quốc gia khác.
Theo một số ước tính, TikTok nằm trong số các nền tảng mạng xã hội phổ biến nhất tại Mỹ, xét theo thời gian sử dụng trung bình hằng ngày, sánh ngang YouTube và Instagram. Mức độ gắn bó này giúp TikTok trở thành "mỏ vàng" cho các nhà quảng cáo đang khao khát tiếp cận lượng người dùng khổng lồ.
Năm 2024, TikTok đã thúc đẩy tăng trưởng doanh thu toàn cầu, giúp bù đắp suy thoái kinh tế tại Trung Quốc, đưa doanh thu từ hoạt động quốc tế của ByteDance đạt 39 tỉ USD trong năm, theo Bloomberg.
Quan trọng hơn, như chính ông Trump nhiều lần nhấn mạnh, là ảnh hưởng của TikTok với giới trẻ Mỹ thuộc thế hệ Z (sinh từ năm 1997 đến 2012). Tiềm năng của TikTok Shop, có thể thách thức Amazon và Walmart trong thương mại điện tử, cũng rất hấp dẫn với nhà đầu tư.
TikTok vẫn được coi là một trong những bước tiến ra quốc tế thành công nhất của ngành công nghệ Trung Quốc, vốn nhiều năm qua bị hạn chế bởi căng thẳng địa chính trị.
Các mối lo xung quanh thỏa thuận TikTok
Thời gian qua, Tổng thống Trump đã từ chối thực thi luật cấm TikTok tại Mỹ trong khi chính quyền của ông đang tìm kiếm một chủ sở hữu mới. Ông Trump lo ngại lệnh cấm ứng dụng này sẽ gây phẫn nộ cho lượng người dùng khổng lồ và làm gián đoạn các hoạt động truyền thông chính trị.
Vẫn còn những câu hỏi quan trọng về thỏa thuận: Cơ cấu sở hữu TikTok cụ thể của tập đoàn liên danh Mỹ, mức độ kiểm soát mà Trung Quốc sẽ nắm giữ với hoạt động nội bộ của ứng dụng, những nhượng bộ nào mà ông Trump sẽ yêu cầu từ các bên liên quan hoặc liệu Quốc hội có phê duyệt hay không.
Ông Trump đưa ra khả năng chính phủ Mỹ có thể thu khoản phí để giúp môi giới một thỏa thuận nhằm duy trì hoạt động của TikTok, nhưng nói thêm rằng điều khoản như vậy "vẫn chưa được đàm phán đầy đủ". Tờ Wall Street Journal đưa tin khoản phí này sẽ lên tới hàng tỉ USD.
