Nhật bắt tay châu Âu phát triển máy bay không người lái săn tàu ngầm

Đây không chỉ là lần đầu tiên một "ông lớn" công nghiệp Nhật Bản hợp tác với một tập đoàn quốc phòng hàng đầu châu Âu trong lĩnh vực UAV quân sự, mà còn phản ánh chiến lược mới của Tokyo nhằm tăng cường năng lực quốc phòng trong bối cảnh chiến tranh hiện đại đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ không người lái.

Kết hợp công nghệ Nhật Bản với nền tảng máy bay không người lái châu Âu

Theo kế hoạch, Kawasaki Heavy Industries sẽ phối hợp với Airbus Defence and Space để tích hợp các hệ thống giám sát hàng hải và chống tàu ngầm của Nhật Bản lên Eurodrone, mẫu máy bay không người lái cỡ lớn do Airbus cùng các đối tác Đức, Pháp, Italy và Tây Ban Nha phát triển.

Eurodrone được thiết kế với chiều dài khoảng 17 mét, sải cánh lên tới 30 mét, có khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, thu thập tình báo và hỗ trợ tác chiến. Việc bổ sung các hệ thống chống ngầm do Kawasaki phát triển sẽ giúp mẫu UAV này đảm nhiệm thêm vai trò giám sát dưới biển, một nhiệm vụ vốn trước đây chủ yếu do các máy bay tuần tra có người lái đảm trách.

Kawasaki Heavy không phải là cái tên xa lạ trong lĩnh vực này. Doanh nghiệp đã chế tạo các máy bay tuần tra P-3C và P-1 cho Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản, đồng thời sở hữu nhiều công nghệ chống ngầm tiên tiến như radar giám sát mặt biển, cảm biến âm thanh phát hiện tàu ngầm và thiết bị dò dị thường từ trường (Magnetic Anomaly Detection – MAD), vốn được sử dụng để phát hiện sự hiện diện của tàu ngầm dưới mặt nước.

Nếu dự án được Bộ Quốc phòng Nhật Bản chấp thuận, Eurodrone sẽ phối hợp cùng các máy bay tuần tra P-1 trong các nhiệm vụ giám sát trên biển. Cách kết hợp này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể nhu cầu sử dụng phi hành đoàn, tiết kiệm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả tuần tra trên những vùng biển rộng lớn.

Đây cũng là lần đầu tiên một tập đoàn công nghiệp nặng lớn của Nhật Bản hợp tác với một doanh nghiệp quốc phòng nước ngoài để phát triển UAV quân sự, mở ra khả năng hình thành thêm nhiều liên minh công nghệ quốc phòng giữa Nhật Bản và các đối tác quốc tế trong thời gian tới.

Máy bay không người lái trở thành ưu tiên mới trong chiến lược quốc phòng Nhật Bản

Sự hợp tác giữa Kawasaki và Airbus diễn ra trong bối cảnh UAV đang thay đổi sâu sắc cách thức tiến hành chiến tranh hiện đại. Các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông đã chứng minh rằng máy bay không người lái không còn chỉ đảm nhiệm vai trò trinh sát mà đã trở thành phương tiện tác chiến quan trọng với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao.

Những bài học từ chiến trường khiến nhiều quốc gia, trong đó có Nhật Bản, đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa lực lượng UAV. Chính phủ Tokyo dự kiến sẽ sửa đổi ba văn kiện an ninh quan trọng vào cuối năm 2026, trong đó xác định các biện pháp nhằm tăng cường năng lực sản xuất máy bay không người lái trong nước.

Theo chiến lược tăng trưởng của Nhật Bản, UAV cỡ nhỏ và phương tiện không người lái hoạt động trên biển nằm trong số 17 lĩnh vực chiến lược được ưu tiên đầu tư bằng nguồn lực phối hợp giữa khu vực công và tư nhân. Điều này phản ánh quyết tâm xây dựng một ngành công nghiệp quốc phòng có khả năng tự chủ hơn trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.

Không chỉ Kawasaki Heavy, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này. Mitsubishi Heavy Industries đã triển khai các chương trình phát triển UAV quân sự, trong khi Kawasaki còn mở rộng nghiên cứu sang các dòng máy bay không người lái vận tải và hỗ trợ chiến đấu. Công ty cũng được cho là sẽ tiếp tục tìm kiếm các đối tác quốc tế để tăng tốc phát triển những nền tảng UAV thế hệ mới.

Xu hướng hợp tác xuyên biên giới được xem là yếu tố quan trọng giúp ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản rút ngắn thời gian phát triển công nghệ, đồng thời tận dụng thế mạnh của các tập đoàn quốc phòng châu Âu trong thiết kế nền tảng bay, kết hợp với các cảm biến và hệ thống điện tử vốn là thế mạnh truyền thống của doanh nghiệp Nhật.

Việc Kawasaki lựa chọn Airbus làm đối tác cho thấy ranh giới giữa ngành công nghiệp hàng không dân dụng và quốc phòng đang ngày càng mờ đi, khi những công nghệ tiên tiến về tự động hóa, cảm biến và trí tuệ nhân tạo được ứng dụng đồng thời trong nhiều lĩnh vực.

Trong bối cảnh các quốc gia đều tăng cường đầu tư vào năng lực tác chiến không người lái, dự án Eurodrone tích hợp công nghệ chống ngầm của Kawasaki không chỉ là một chương trình hợp tác công nghiệp, mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực giám sát biển của Nhật Bản, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của UAV trong cấu trúc quốc phòng thế hệ mới.