Nhiều chuyến bay tại sân bay Đà Nẵng bị gián đoạn vì flycam xâm nhập

Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 vừa qua, thống kê của Ngành hàng không cho biết, chỉ trong vòng 1 tuần lễ trước và sau nghỉ lễ, đã có hơn 50 chuyến bay tại sân bay Đà Nẵng bị gián đoạn do xuất hiện flycam gần sân bay, khiến hàng ngàn hành khách bị ảnh hưởng trực tiếp. Không chỉ vậy, tình trạng này cho thấy, sâu xa hơn nữa chính là việc an ninh hàng không và an toàn bay bị đe dọa, từ hành vi xem thường pháp luật của một số cá nhân.

Hậu quả khó lường từ các vật thể lạ quanh khu vực sân bay

Đây không phải lần đầu tiên thiết bị bay không người lái, xâm nhập vùng cấm tại các sân bay ở Việt Nam. Chỉ khác ở chỗ, vụ việc lần này mang tính chất nghiêm trọng và kéo dài hơn. Hành động của người điều khiển flycam rõ ràng là cố ý và thách thức pháp luật.

Nhiều phi công cho biết họ từng không ít lần bị ám ảnh bởi nạn chiếu đèn laser từ dưới mặt đất hoặc các thiết bị bay lạ xuất hiện trong tầm mắt, gây uy hiếp trực tiếp đến an toàn bay. So với việc máy bay va phải chim trời, một vụ va chạm với thiết bị bay không người lái (drone) chắc chắn sẽ để lại hậu quả thảm khốc hơn nhiều do cấu tạo bằng kim loại và pin lithium của thiết bị này.

Không chỉ trên không trung, những hành vi thiếu ý thức dưới mặt đất như đốt rác, thả diều gần sân bay - khu vực cất và hạ cánh - cũng cần bị loại bỏ tuyệt đối. Một sơ suất nhỏ từ cá nhân có thể dẫn đến thảm họa cho hàng trăm hành khách và người dân dưới mặt đất. Khu vực sân bay và vùng phụ cận phải được xem là khu vực “bất khả xâm phạm”, nơi các quy định an toàn cần được tuân thủ nghiêm ngặt nhất.

Trong lĩnh vực giao thông đường bộ, cũng thường thấy hình ảnh phơi lúa, bánh tráng trên mặt đường, đốt rơm rạ bên các tuyến quốc lộ, cao tốc. Những hành vi này nhất định phải chấm dứt vô điều kiện. Bởi lẽ nó tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, có thể gián tiếp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng bất cứ lúc nào.

Thực tế đã có những bài học đau lòng. Hai năm trước, một vụ tai nạn tại miền Tây khiến một người dân tử vong do thiết bị bay mất kiểm soát đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Mới đây, vụ việc flycam xâm nhập không phận gần sân bay Đà Nẵng một lần nữa nhắc lại yêu cầu cấp bách về việc kiểm soát chặt chẽ và tuyên truyền sâu rộng để người dân chấp hành pháp luật.

Đáng chú ý, drone hiện nay không chỉ là thiết bị giải trí hay sản xuất hình ảnh. Cơ quan chức năng từng phát hiện các đối tượng tội phạm lợi dụng thiết bị này để vận chuyển ma túy trái phép. Với ý đồ “ném đá giấu tay”, chúng biến drone thành phương tiện vận chuyển chất cấm nhằm qua mắt lực lượng chức năng dưới danh nghĩa chở hàng hóa thông thường.

Siết chặt khâu quản lý từ gốc

Độ tuổi của người điều khiển flycam dĩ nhiên là từ đủ 18 tuổi trở lên. Nhưng đó mới chỉ là điều kiện cần, phải đi kèm với những điều kiện đủ như tham gia các lớp học, chương trình tập huấn kỹ năng sử dụng phương tiện bay không người lái, được cấp giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề. Có đủ kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống, trong trường hợp thiết bị gặp trục trặc kỹ thuật. Quan trọng hơn nữa là phải nắm rõ khu vực nào, thời gian nào được phép sử dụng, không phải thích bay là cứ bay.

Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người điều khiển flycam đóng vai trò quyết định. Không riêng gì sân bay, nhiều khu vực, địa bàn khác cũng áp dụng cấm bay không có ngoại lệ. Những nơi có trụ sở cơ quan chính quyền, lực lượng vũ trang, khu vực đông dân cư cần được bảo vệ an toàn. Người sử dụng thiết bị bay không người lái phải đủ tỉnh táo, minh mẫn, cần thông báo với cơ quan có thẩm quyền trước khi hoạt động. Không thể chấp nhận tình trạng “bay” một cách tùy tiện, bất chấp sự an nguy của nhiều người. Ngay cả các phóng viên trước khi tác nghiệp có sử dụng flycam vẫn phải đăng ký, thì không lý do gì những người khác tự cho mình cái quyền muốn bay thì bay.

Dù rất đam mê chụp ảnh, nhưng anh B.V.T., 51 tuổi, cư trú phường Thủ Đức (TP.HCM) tâm sự: “Trước khi sử dụng flycam ghi hình phong cảnh, tôi đều chủ động trình báo trước với chính quyền địa phương. Lúc điều khiển luôn phải tập trung cao độ để tránh những sơ suất ngoài ý muốn”.

Việc mua bán, kinh doanh thiết bị bay không người lái, cũng phải được kiểm soát chặt chẽ. Cần áp dụng mã số để quản lý, đăng ký thông tin người sở hữu và sử dụng đầy đủ như các phương tiện giao thông. Đặc biệt, cần khai báo rõ ràng mua với mục đích gì, địa bàn hoạt động cụ thể ở đâu? Ràng buộc trách nhiệm ngay từ người bán và người mua, để phòng ngừa tai nạn đáng tiếc.

Trong kỷ nguyên công nghệ, ứng dụng thiết bị bay không người lái là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, để bầu trời thực sự an toàn, sự minh mẫn của người điều khiển và sự quyết liệt của cơ quan quản lý là hai yếu tố không thể tách rời. Liên quan đến tính mạng con người, tuyệt đối không có chỗ cho những chữ “nhưng” hay chữ “nếu” muộn màng.