Nhiều vi phạm tại Dự án khu vực Trường Đại học Mỏ - Địa chất: Kiến nghị xử lý trách nhiệm lãnh đạo Bộ GD-ĐT
Thanh tra Chính phủ (TTCP) kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm đối với các bộ trưởng, thứ trưởng Bộ GD-ĐT được phân công phụ trách dự án tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất (theo từng thời kỳ).
TTCP vừa ban hành kết luận thanh tra về một số dự án có khó khăn, vướng mắc tại Bộ GD-ĐT, Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam (Dự án đầu tư xây dựng Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị Đại học tại xã Đông Ngạc, Cổ Nhuế, Xuân Đỉnh tại TP.Hà Nội - khu vực Trường Đại học Mỏ - Địa chất và khu ký túc xá dùng chung).
Bộ GD-ĐT “phớt lờ” chỉ đạo của Thủ tướng?
Theo kết luận thanh tra, dự án đầu tư xây dựng Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu vực trường Đại học Mỏ - Địa chất và khu ký túc xá dùng chung (MĐC) được phê duyệt năm 2009, với tổng mức đầu tư là 190,4 tỉ đồng. Dự án được Bộ GD-ĐT điều chỉnh thời gian thực hiện 5 lần (từ 2009 đến 2027). Lần điều chỉnh thứ 5 tăng tổng mức đầu tư lên 435,2 tỉ đồng.
Tuy nhiên, dự án triển khai rất chậm so với tiến độ đã được phê duyệt do một số thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm trong thẩm định, phê duyệt dự án, phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện dự án, bố trí vốn…, gây lãng phí.
Cụ thể, thời điểm thẩm định, phê duyệt dự án đã có thay đổi mức tiền hỗ trợ để chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm (5 lần giá đất nông nghiệp) nhưng vẫn giữ mức tiền hỗ trợ 30.000 đồng/m2 để phê duyệt dự án là sai quy định. Điều này dẫn đến phê duyệt chi phí bồi thường GPMB thiếu 206,1 tỉ đồng, tổng mức đầu tư đối với Trường Đại học Mỏ - Địa chất thiếu 247,3 tỉ đồng.
Bộ GD-ĐT cũng không thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng tại văn bản số 1210 ngày 8.8.2006; phê duyệt dự án nhưng không phân kỳ đầu tư nên không xác định được thời gian, tiến độ hoàn thành GPMB; thi công hạng mục hạ tầng của dự án MĐC trong từng năm, không xác định được tiến độ bố trí vốn đầu tư trong từng năm để hoàn thành dự án MĐC.
Điều này dẫn đến không xác định rõ nguồn vốn đầu tư, không bảo đảm cân đối đủ nguồn vốn để kết thúc dự án năm 2012, vi phạm Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí 2005.
Đáng chú ý, Bộ GD-ĐT có 5 lần điều chỉnh thời gian thực hiện dự án, trong đó 4 lần điều chỉnh không thuộc trường hợp được điều chỉnh dự án; 4 lần điều chỉnh không được thấm định, vi phạm quy định Luật Xây dựng, Luật Đầu tư công…
Về GPMB, Bộ GD-ĐT bố trí vốn dàn trải, không đúng quy định khi 10/16 năm không bố trí vốn cho dự án MĐC. Sau gần 16 năm, việc bồi thường GPMB thực hiện thấp, mới đạt 37,5% diện tích và 3% giá trị bồi thường.
Lãng phí trong đầu tư xây dựng dự án
TTCP khẳng định “vi phạm trong việc bố trí vốn NSNN của Bộ GD-ĐT là nguyên nhân chính dẫn đến chậm tiến độ dự án, gây lãng phí trong quá trình thực hiện dự án”.
Ngoài ra, Trường Đại học Mỏ - Địa chất thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, thực hiện dự án; Bộ GD-ĐT thiếu trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ của người quyết định đầu tư, buông lỏng theo dõi, giám sát dự án.
Cụ thể, Bộ GD-ĐT không thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về xây dựng, trình phê duyệt cơ chế huy động vốn; thực hiện không đúng chỉ đạo của Thủ tướng về nguyên tắc bố trí vốn NSNN; phê duyệt 4 loại nguồn vốn thực hiện dự án nhưng không phân chia tỷ lệ từng nguồn vốn; phê duyệt dự án nhưng không phân kỳ đầu tư nên không xác định được thời gian, tiến độ hoàn thành GPMB; điều chỉnh thời gian thực hiện dự án không đúng quy định…
Cơ quan thanh tra cũng xác định Bộ GD-ĐT thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm của người quyết định đầu tư, gây lãng phí.
Chủ đầu tư, Ban QLDA và các đơn vị, cá nhân có liên quan yếu kém trong quản lý dự án đầu tư không thực hiện kịp thời các biện pháp theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền thực hiện các biện pháp đảm bảo tiến độ. Bộ GD-ĐT và các cục, vụ chức năng của bộ thiếu đôn đốc, kiểm tra Trường Đại học Mỏ - Địa chất trong quá trình thực hiện.
TTCP cũng nêu giá 2 gói thầu tại Quyết định số 73/QĐ- BGDĐT ngày 09/01/2015 tăng không đúng quy định với số tiền 1,39 tỉ đồng; có 2 hợp đồng tư vấn được Trường Đại học Mỏ - Đại chất thực hiện chi định thầu nhưng không có trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu được Bộ GD-ĐT phê duyệt, không đủ điều kiện thực hiện, vi phạm Luật Đấu thầu.
Hoặc đối với gói thầu thiết kế bản vẽ thi công và lập tổng dự toán, do vi phạm làm giá gói thầu phê duyệt tăng không đúng quy định, dẫn đền giá trị thanh lý hợp đồng ký với Công ty cổ phần Tư vấn và Đầu tư Quốc tế InterBuild vượt quy định số tiền 1,31 tỉ đồng…
Kiến nghị xử lý nghiêm các bộ trưởng, thứ trưởng Bộ GD-ĐT có liên quan
Trước những vi phạm trên, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GD-ĐT kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm theo pháp luật đối với bộ trưởng, thứ trưởng được phân công phụ trách dự án MĐC (theo từng thời kỳ) liên quan đền các vi phạm nêu trên; thực hiện các biện pháp để hoàn thành dự án theo đúng tiến độ, không để thất thoát, lãng phí.
Ngoài ra, tố chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm đối với các cục, vụ, hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Ban QLDA và cá nhân có liên quan đến vi phạm, đồng thời có hình thức xử lý kỷ luật nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
TTCP cũng yêu cầu Bộ GD-ĐT rà soát, kiểm tra các nội dung liên quan đến công tác quản lý và thực hiện dự án đầu tư, nếu phát hiện vi phạm pháp luật, thiệt hại tài sản nhà nước thì chuyển đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định.
Trường Đại học Mỏ - Địa chất cũng bị yêu cầu hoàn trả số tiền 1,36 tỉ đồng về nguồn vốn đối ứng thực hiện dự án; làm rõ trách nhiệm cá nhân, đơn vị từng thời kỳ; quyết liệt phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, GPMB, đảm bảo tiến độ dự án; rà soát quá trình thực hiện dự án và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để vi phạm, thất thoát, lãng phí…