Những cú lừa khó quên do AI tạo ra tại World Cup 2026

Từ các video ghép mặt, phát ngôn bịa đặt của những ngôi sao dự World Cup như Erling Haaland, Jude Bellingham đến các hình ảnh AI nhằm nuôi dưỡng thuyết âm mưu về việc Argentina được FIFA "chống lưng", hàng loạt nội dung giả mạo đã thu hút hàng chục triệu lượt xem trước khi bị các tổ chức kiểm chứng bác bỏ. Điều này cho thấy AI đang mở ra một thách thức mới đối với niềm tin của người hâm mộ trong kỉ nguyên số.

AI biến cầu thủ thành "diễn viên" trong những câu chuyện chưa từng xảy ra

Khi Tây Ban Nha đánh bại Argentina 1-0 trên sân MetLife (New Jersey) để đăng quang World Cup 2026, giải đấu chính thức khép lại. Nhưng trên mạng xã hội, một "giải đấu" khác vẫn tiếp tục diễn ra: cuộc đua giữa thông tin thật và những sản phẩm giả mạo được tạo ra bằng AI.

Theo nhóm kiểm chứng The Cube của Euronews, chưa có kì World Cup nào mà các video, hình ảnh và phát ngôn giả lại xuất hiện dày đặc như năm nay. Chúng phục vụ nhiều mục đích khác nhau, từ giải trí, tuyên truyền chính trị, công kích cầu thủ cho đến đơn giản là câu kéo lượt xem và doanh thu quảng cáo.

Một trong những nhân vật bị lợi dụng nhiều nhất là tiền đạo Erling Haaland của Na Uy.

Video lan truyền mạnh nhất về Haaland cho thấy anh nhìn vào tấm gương trong một nhà hàng rồi giật mình vì hình ảnh phản chiếu của chính mình. Chỉ trong một ngày, đoạn video đạt hơn 30 triệu lượt xem và nhanh chóng xuất hiện trên hầu hết các nền tảng mạng xã hội.

Tuy nhiên, các chuyên gia xác định đây chỉ là sản phẩm của công nghệ hoán đổi khuôn mặt (face swap). Video gốc vốn được một nhà sáng tạo nội dung Trung Quốc đăng tải, sau đó khuôn mặt Haaland được AI ghép vào để tạo hiệu ứng hài hước.

Dù đã bị bóc trần, video vẫn tiếp tục thu hút thêm khoảng 10 triệu lượt xem khác, cho thấy mức độ lan truyền của nội dung AI gần như không bị ảnh hưởng bởi các thông tin đính chính.

Nguy hiểm hơn là những video gán cho cầu thủ các phát ngôn hoàn toàn bịa đặt. Sau thất bại của Na Uy trước tuyển Anh, một đoạn video trên mạng X (Twitter) xuất hiện với nội dung Haaland tuyên bố sẽ ủng hộ Argentina vì "Anh đã chiếm lãnh thổ của họ trái phép", ám chỉ tranh chấp quần đảo Falkland giữa Argentina và Anh.

Phần phụ đề tiếng Tây Ban Nha trong video cũng lặp lại phát biểu này, khiến nhiều người tin rằng Haaland đã công khai bày tỏ quan điểm chính trị.

Thực tế hoàn toàn khác. Trong cuộc họp báo sau trận đấu, khi được hỏi sẽ cổ vũ đội tuyển nào ở phần còn lại của giải đấu, Haaland trả lời rằng anh mong tuyển Anh thi đấu tốt bởi nhiều đồng đội ở Manchester City đang khoác áo đội bóng này.

Tiền đạo người Na Uy còn chia sẻ rằng khi còn nhỏ, chiếc áo đội tuyển quốc gia đầu tiên anh sở hữu lại chính là áo tuyển Anh chứ không phải Na Uy.

Jude Bellingham cũng trở thành nạn nhân của các phát ngôn giả. Sau trận gặp Na Uy, nhiều bài đăng lan truyền với nội dung tiền vệ tuyển Anh nói rằng "Messi là thần tượng của tôi" và "FIFA đầy tham nhũng". Tuy nhiên, các đoạn ghi hình chính thức cho thấy anh chưa bao giờ phát biểu những câu nói đó.

Thuyết âm mưu về Argentina tại World Cup tiếp sức cho làn sóng tin giả

Nếu các video về Haaland chủ yếu nhằm thu hút lượt xem thì một loạt nội dung khác lại được tạo ra để củng cố thuyết âm mưu rằng World Cup 2026 đã được "dàn xếp" để Argentina vô địch. Giả thuyết này bắt đầu lan rộng sau chiến thắng 3-2 của Argentina trước Ai Cập vào ngày 7/7.

Trong trận đấu, một số quyết định của trọng tài François Letexier gây tranh cãi, khiến Liên đoàn Bóng đá Ai Cập gửi đơn khiếu nại chính thức lên FIFA, cáo buộc tổ trọng tài mắc nhiều sai lầm nghiêm trọng. Từ đây, mạng xã hội nhanh chóng xuất hiện hàng loạt bài đăng cho rằng Argentina nhận được sự ưu ái có hệ thống từ FIFA.

Thậm chí, câu chuyện còn vượt khỏi phạm vi bóng đá. Một số tài khoản đưa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào thuyết âm mưu sau khi ông từng nhận xét Argentina là "đội bóng rất hay" và bày tỏ thiện cảm với Tổng thống Javier Milei, người được ông gọi là "người bạn lớn của Israel".

Ngay lập tức, một bức ảnh Netanyahu mặc áo đội tuyển Argentina xuất hiện trên mạng như bằng chứng cho thấy ông có mặt trên khán đài cổ vũ Argentina. Các chuyên gia xác định đây là hình ảnh hoàn toàn do AI tạo ra. Netanyahu chưa từng tới sân theo dõi trận đấu như những gì bức ảnh mô tả.

Một số tài khoản tiếp tục suy diễn rằng Lionel Messi có quan hệ đặc biệt với Israel và lấy đó làm bằng chứng về việc FIFA ưu ái Argentina. Một bài đăng thu hút hơn 80.000 lượt xem đặt câu hỏi: "Vì sao Messi đến Israel hai lần trong năm 2022, cũng là năm Argentina vô địch World Cup?"

Tuy nhiên, những lập luận này không đi kèm bất kì tài liệu chính thức hay bằng chứng xác thực nào. Thay vào đó, mạng xã hội xuất hiện thêm nhiều hình ảnh giả, trong đó có bức ảnh AI mô tả Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang tiêm chất kích thích vào tay Messi trước trận đấu.

Cuộc chiến chống tin giả ngày càng khó khăn trong kỉ nguyên AI

Không chỉ hình ảnh, các video AI cũng được sử dụng để tạo ra những "bằng chứng" giả mạo. Một đoạn clip thu hút khoảng 8 triệu lượt xem trên X mô tả Messi giả vờ chấn thương trong trận gặp Thụy Sĩ nhằm đánh lừa trọng tài.

Thoạt nhìn, video khá thuyết phục. Tuy nhiên, khi phân tích kĩ, các chuyên gia phát hiện nhiều chi tiết bất thường như trang phục thi đấu của tuyển Thụy Sĩ không đúng mẫu sử dụng tại World Cup 2026, chuyển động cơ thể thiếu tự nhiên và những lỗi hình ảnh đặc trưng của AI.

Một bức ảnh khác cũng lan truyền mạnh cho thấy trọng tài Ismail Elfath chụp ảnh lưu niệm cùng Messi sau trận Argentina gặp Anh, được dùng để cáo buộc trọng tài thiên vị.

Thực tế, đây là bức ảnh cũ từ năm 2022, được chụp trước trận đấu giữa Argentina và Pháp và hoàn toàn không liên quan đến World Cup 2026.

Theo các chuyên gia kiểm chứng, điểm đáng lo ngại nhất không nằm ở việc các nội dung giả được tạo ra ngày càng tinh vi, mà ở tốc độ lan truyền của chúng.

Nhiều video AI đạt hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu lượt xem chỉ trong vài giờ, trong khi các bài đính chính thường xuất hiện muộn hơn nhiều và chỉ tiếp cận được một phần nhỏ người dùng. Khi sự thật được làm rõ, thông tin sai lệch đã kịp định hình nhận thức của không ít người hâm mộ.

World Cup 2026 vì thế không chỉ phản ánh sự phát triển vượt bậc của AI trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, mà còn cho thấy công nghệ này đang làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin. Trong bối cảnh ranh giới giữa thật và giả ngày càng mong manh, khả năng kiểm chứng nguồn tin và nhận diện nội dung do AI tạo ra sẽ trở thành kĩ năng không kém phần quan trọng so với việc theo dõi diễn biến trên sân cỏ.