Những kỳ vọng về mô hình chợ số tại tỉnh Cà Mau

Xung quanh vấn đề này, Phóng viên Một Thế Giới đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau.

- Kế hoạch của tỉnh đề ra nhiều mô hình chuyển đổi số khác nhau. Theo Phó chủ tịch, đâu là những điểm “đột phá” của các mô hình này?

- Ông Nguyễn Minh Luân: Trong nhiều mô hình chuyển đổi số, mô hình “Chợ số” là trọng tâm. Chúng tôi hướng đến việc tất cả tiểu thương đều có phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, áp dụng phần mềm quản lý, sử dụng camera thông minh và internet miễn phí. Điều này giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh, đồng thời tạo thói quen giao dịch số trong cộng đồng.

Mô hình cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại ấp, khóm cũng là điểm nhấn quan trọng. Người dân sẽ được hỗ trợ trực tiếp để thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số mà không phải đi lại nhiều lần.

Đối với lĩnh vực sản xuất, tỉnh triển khai mô hình nông nghiệp thông minh với các ứng dụng cảm biến, hệ thống giám sát môi trường, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, thương mại điện tử và quản trị dữ liệu sản xuất. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại.

Ngoài ra, còn có mô hình an ninh trật tự xã hội thông minh với hệ thống camera, các kênh tiếp nhận phản ánh trực tuyến và cảnh báo nhanh các nguy cơ mất an ninh trật tự.

Trước hết là mô hình “Ấp, khóm số kiểu mẫu”. Đây được xem là nền tảng của toàn bộ chương trình. Theo đó, 100% cán bộ phụ trách tại ấp, khóm được tập huấn kỹ năng số và sử dụng môi trường điện tử trong công việc. Đồng thời, tỉnh phấn đấu tối thiểu 90% người dân trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh, có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu.

- Một trong những mục tiêu quan trọng của kế hoạch là phổ cập kỹ năng số cho người dân. Tỉnh sẽ thực hiện nhiệm vụ này như thế nào khi địa bàn nông thôn Cà Mau trải rộng, thưa ông?

- Ông Nguyễn Minh Luân: Chúng tôi xác định phổ cập kỹ năng số là nhiệm vụ trọng tâm và cũng là thách thức lớn nhất, bởi hạ tầng công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi người dân biết sử dụng và khai thác các tiện ích số.

Theo đó, tỉnh sẽ tổ chức nhiều hoạt động hướng dẫn, tập huấn về dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, thương mại điện tử và kỹ năng bảo đảm an toàn trên môi trường mạng. Đặc biệt, chúng tôi triển khai theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên và các lực lượng tại cơ sở.

Bên cạnh sự tham gia của các sở, ngành và địa phương, tỉnh cũng huy động các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghệ đồng hành trong việc hỗ trợ hạ tầng, thiết bị, nền tảng số và các giải pháp phục vụ cộng đồng.

Tỉnh cũng phát huy vai trò của học sinh, giáo viên trong việc hỗ trợ người thân tiếp cận công nghệ số. Đây là lực lượng có kiến thức công nghệ và có thể lan tỏa kỹ năng số đến từng gia đình.

Tỉnh không đặt nặng việc người dân phải biết công nghệ ở mức cao, mà quan trọng là người dân có thể tự thực hiện các nhu cầu thiết yếu trên môi trường số một cách an toàn, thuận tiện và hiệu quả.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành một xã hội số mà ở đó mỗi người dân đều có thể tự tin ứng dụng công nghệ số trong học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và đời sống hằng ngày.

- Cà Mau kỳ vọng như thế nào về kết quả của chương trình thí điểm tại 20 xã, phường và định hướng nhân rộng trong thời gian tới?

- Ông Nguyễn Minh Luân: Chúng tôi kỳ vọng các mô hình thí điểm sẽ tạo ra những kết quả cụ thể, có thể đo lường được và mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân. Đây không phải là phong trào mang tính hình thức mà là chương trình hành động hướng đến hiệu quả thực chất.

Đối với lĩnh vực kinh tế, chúng tôi kỳ vọng chuyển đổi số sẽ giúp nâng cao năng suất lao động, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp và đặc sản địa phương. Các mô hình chợ số, nông nghiệp thông minh sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế số phát triển mạnh mẽ hơn tại khu vực nông thôn.

Sau khi tổng kết, đánh giá kết quả thí điểm, tỉnh sẽ lựa chọn những mô hình hiệu quả nhất để tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng trên toàn địa bàn. Mục tiêu lâu dài là từng bước hình thành hệ sinh thái số tại cơ sở, xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số đồng bộ.

- Vì sao tỉnh Cà Mau quyết định triển khai kế hoạch xây dựng “Mô hình số tại cơ sở” và lựa chọn ấp, khóm làm địa bàn trọng điểm của chuyển đổi số?

- Ông Nguyễn Minh Luân: Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi đi vào cuộc sống của người dân. Vì vậy, tỉnh Cà Mau xác định phải đưa chuyển đổi số xuống tận cơ sở, đến từng ấp, khóm, từng hộ gia đình và từng người dân, thay vì chỉ dừng lại ở các cơ quan nhà nước cấp tỉnh, cấp xã. Việc lựa chọn ấp, khóm làm địa bàn trọng điểm xuất phát từ thực tế đây là nơi gần dân nhất, phản ánh rõ nhất hiệu quả của chuyển đổi số.

Đối với Cà Mau, địa bàn rộng, nhiều khu vực nông thôn, vùng ven biển, nếu chuyển đổi số không đến được cơ sở thì rất khó tạo ra sự thay đổi đồng đều. Vì vậy, việc lựa chọn ấp, khóm làm trung tâm triển khai vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn, vừa bảo đảm người dân được thụ hưởng trực tiếp thành quả của chuyển đổi số.

Thông qua kế hoạch này, tỉnh mong muốn tạo ra những mô hình cụ thể, dễ thực hiện, dễ nhân rộng, giúp người dân thấy rõ lợi ích của chuyển đổi số trong đời sống hằng ngày. Đồng thời, đây cũng là bước đi quan trọng để xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ngay từ cơ sở, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong thời gian tới.

- Xin cảm ơn ông!

-